1) Πέρασα σε άλλη πόλη.
2) Άλλαξε τη ζωή σου.
3) Υιοθεσία.
4) 15 Βήματα για ήρεμη ζωή.
5) Ζείτε ακόμα με τους γονείς σας;
6) Πως να κάνετε παράπονα.
7) Ο οικογενειακός προϋπολογισμός δεν είναι ……κακή λέξη.
8) Εισήγηση Διεθνούς Συνεδρίου για τους παράγοντες που συντελούν σε μια βιώσιμη ένταξη των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση.
9) 20 "κακά" πράγματα που μας κάνουν καλό.
10) Σπουδές on line.
11) Πως να μιλήσουμε στα παιδιά μας για την οικονομική κρίση.
12) Όσες αρχίζουν τελευταίες, τερματίζουν πρώτες.
13) Ενσωμάτωση των Διαδραστικών Πινάκων στο σχολείο.
1) Πέρασα σε άλλη πόλη.
Όταν η ανιψιά μου έδωσε πανελλήνιες εξετάσεις και έμαθε ότι τελικά πέρασε στην Αλεξανδρούπολη, ενώ οι γονείς της ζουν στην Αθήνα, αναφώνησε:
Αχ!! Επιτέλους ελεύθερη. Ωχ!! Τώρα θα βγάζω εγώ τα σκουπίδια.
Οι δυο αυτές φράσεις συνοψίζουν όλη την ελευθερία και όλες τις ευθύνες που θα αντιμετωπίσει μια έφηβη όταν θα αναγκαστεί να ζήσει μόνη της για να σπουδάσει σε μια άλλη πόλη. Και αυτό είναι κάτι που το ξέρουν καλά όλοι οι απόφοιτοι λυκείου πριν ακόμη συμπληρώσουν το μηχανογραφικό. Εκείνο που δεν ξέρουν είναι ποιες ακριβώς ευθύνες θα επωμισθούν και ποιες ελευθερίες θα πρέπει να απολαύσουν.
Είναι λοιπόν απαραίτητο πριν ξεκινήσεις την καινούργια σου ζωή εκτός από τις βαλίτσες σου να πακετάρεις και μερικές χρήσιμες πληροφορίες.
Διαμονή
Ένα σημαντικό πρόβλημα που θα πρέπει να επιλύσεις είναι το πώς θα βρεις σπίτι, που θα το βρεις και με ποιόν θα συγκατοικήσεις.
-Αν σκέφτεσαι να μείνεις σε εστία θα πρέπει άμεσα να επικοινωνήσεις με τους κατάλληλους φορείς για να πληροφορηθείς σχετικά με τα έγγραφα που χρειάζεται να προσκομίσεις και τους όρους που θα πρέπει να πληροίς. Επικοινώνησε με τη σχολή σου και θα σου δώσουν περισσότερες πληροφορίες.
-Αν σκοπεύεις να νοικιάσεις σπίτι φρόντισε να ταξιδέψεις πριν από τις ημερομηνίες των εγγραφών για να βρεις εύκολα. Συνήθως όλοι επισκέπτονται για πρώτη φορά τις πόλεις που θα σπουδάσουν όταν πρέπει να κάνουν την εγγραφή και όταν …όλοι μαζί ψάχνουν για σπίτι.
-Αν θέλεις να βρεις συγκάτοικο για να μοιραστείς το ενοίκιο ή για να μην μένεις μόνη σου βάλε αγγελία στις εφημερίδες ή μια ανακοίνωση έξω από τη γραμματεία της σχολής σου.
-Τα σπίτια που είναι κοντά στη σχολή είναι συνήθως ακριβά, και δυσεύρετα. Έχουν όμως το πλεονέκτημα των μειωμένων μετακινήσεων αφού τα μαθήματα στις σχολές δεν είναι συνεχόμενα αλλά υπάρχουν και πολλά κενά.
-Αντίθετα τα σπίτια που είναι στο κέντρο μπορεί να είναι μακριά από την σχολή αλλά έχουν το πλεονέκτημα της εύκολης πρόσβασης σε κινηματογράφους, καταστήματα, υπηρεσίες, θέατρα και ότι άλλο προσφέρει η πόλη που θα σπουδάσεις. Και μην ξεχνάμε ότι είναι πολύ πιο φτηνά. Μια λύση φυσικά είναι το να νοικιάσεις σπίτι στο κέντρο αλλά κοντά σε συγκοινωνία που σε εξυπηρετεί για τη σχολή σου.
Εξοπλισμός
Θα χρειαστείς κρεβάτι, βιβλιοθήκη, ψυγείο, φουρνάκι, τραπέζι, καρέκλες και πλυντήριο (μην πάρεις μικρό πλυντήριο για να μην πλένεις συνέχεια ρούχα). Φυσικά επειδή υπάρχουν και επιπλωμένα σπίτια ή σπίτια που έχουν κάποιο βασικό εξοπλισμό μην προβείς σε καμιά αγορά αν δεν βρεις πρώτα το σπίτι. Επίσης αν σκοπεύεις να συγκατοικήσεις περίμενε να βρεις πρώτα συγκάτοικο για να αποφασίσετε ποια θα αγοράσει τι έτσι ώστε να μην καταλήξετε με δυο πλυντήρια και δυο ψυγεία. Αν έχεις την οικονομική δυνατότητα θα σου συνιστούσα ανεπιφύλακτα να αγοράσεις και ένα στεγνωτήριο. Έτσι δεν θα μένεις χωρίς ρούχα όταν βρέχει και ξεχνάς να μαζέψεις την μπουγάδα σου. Τέλος ένα πάπλωμα θα σου φανεί πολύ χρήσιμο αφού δεν θα χρειάζεται να στρώνεις το κρεβάτι σου.
Στρες
Τελικά για την ανιψιά μου το πρόβλημα δεν ήταν τα σκουπίδια. Μια χαρά τα έβγαζε και μια χαρά τακτοποιήθηκε και φρόντιζε τον εαυτό της. Το πρόβλημα ήταν η ελευθερία της που κατέληξε να γίνει μοναξιά. Νόμιζε ότι με την συγκάτοικο θα γίνονταν οι καλύτερες φίλες. Όμως τσακώνονταν καθημερινά. Νόμιζε ότι μετά την αποτρίχωση, το βάψιμο στο μαλλί και την απεριόριστη ελευθερία θα έβγαινε κάθε βράδυ και με διαφορετικό θαυμαστή. Όμως κάθε βράδυ, τουλάχιστον τους πρώτους μήνες, ήταν μπροστά στην τηλεόραση ή στο τηλέφωνο να μιλάει με ποιόν νομίζετε; Με την αδερφή μου και μαμά της.
Το συμπέρασμα είναι ότι όταν ξεκινήσεις για μια νέα πόλη, όπως και για οποιαδήποτε νέα περιπέτεια, καλό είναι να μην έχεις συγκεκριμένες προσδοκίες. Ίσως νομίζεις ότι το μάθημα της ψυχολογίας θα είναι το αγαπημένο σου αφού η συγκεκριμένη σχολή ήταν η πρώτη σου επιλογή αλλά η Εισαγωγή στη Ψυχολογία σου φανεί ότι πιο ακαταλαβίστικο έχεις αντιμετωπίσει μέχρι τώρα. Ίσως πιστεύεις ότι θα κάνεις πολλούς νέους φίλους αλλά τον πρώτο καιρό κάθεσαι μόνη σου στην καφετέρια της σχολής. Ίσως νομίζεις ότι δεν θα μπορείς να μαγειρεύεις αλλά τελικά ανακαλύψεις γρήγορες και εύκολες συνταγές. Γενικά καλό είναι να είσαι ανοικτή στις εκπλήξεις αλλά θυμήσου ότι αυτό που φοβάσαι μπορεί να σου φανεί πολύ πιο εύκολο αφού θα έχεις υπολογίσει τις δυσκολίες. Όπως και να το κάνουμε όμως το στρες του αποχωρισμού χτυπάει όλους τους νέους όταν φεύγουν από το σπίτι τους. Και ιδιαίτερα τα κορίτσια όπως δείχνουν πολλές έρευνες που έχουν γίνει στις Η.Π.Α. Το 2003 16% των κοριτσιών και 8,5 των αγοριών στο πρώτο έτος των πανεπιστημίων έπασχαν από κατάθλιψη. Οι ειδικοί λένε ότι αυτό συμβαίνει λόγω του στρες, της απομόνωσης, της απομάκρυνσης από το σύστημα υποστήριξης που είχαν τα παιδιά από τους γονείς ή τους φίλους και από τις κοινωνικές προκλήσεις όπως είναι το να μην σου αρέσει η συγκάτοικος για παράδειγμα. Μπορείς όμως να το δεις και θετικά. Εκτός από το ότι είναι μια κατάσταση που σου προκαλεί στρες είναι και μια κατάσταση που θα σου μάθει πώς να αντιμετωπίζεις το στρες.
Μερικά μαθήματα που πήραν όσοι προηγήθηκαν αλλά πέρασαν από τους ίδιους δρόμους (όλοι μας δηλαδή όταν φύγαμε από το σπίτι μας) μπορεί να σε βοηθήσουν.
-Περίμενε ένα μήνα πριν επιστρέψεις τρέχοντας στη μαμά και στο μπαμπά ή πριν τους κουβαλήσεις άρον άρον στη μικρή σου γκαρσονιέρα. Συνήθως ο πρώτος μήνας είναι ο πιο δύσκολος και με το περισσότερο τρέξιμο. Αργότερα τα πράγματα καταλαγιάζουν κάπως. Αν όμως δεις ότι έχει έντονο πρόβλημα με τον ύπνο (δεν μπορείς να κοιμηθείς ή κοιμάσαι συνέχεια), χάνεις την όρεξή σου, σε έχει πιάσει βουλιμία, νιώθεις μεγάλη θλίψη, έχεις χάσει το ενδιαφέρον σου για πράγματα που σε ενδιέφεραν ή νιώθεις ότι δεν έχεις τον έλεγχο της καθημερινότητάς σου τότε καλά είναι να μιλήσεις στους γονείς σου ή σε κάποιον ειδικό αν υπάρχει στο πανεπιστήμιο.
-Ακόμη όμως και αν περάσει ο πρώτος μήνας χωρίς προβλήματα να ξέρεις ότι αργά ή γρήγορα κάποια μέρα η «απελπισία» θα σου χτυπήσει την πόρτα είτε επειδή δεν έχεις κάποιον να σου πλύνει τις κάλτσες και τα εσώρουχα και δεν έχεις τι να φορέσεις είτε επειδή σου λείπουν οι ανέσεις του σπιτιού σου και οι φίλοι σου. Είτε επειδή απλά θέλεις τη μαμά σου. Όταν συμβεί αυτό σκέψου τους λόγους που σε κρατάνε σε αυτό το μέρος. Πραγματικά αξίζουν τον κόπο και κάνε υπομονή. Για αυτά που νιώθεις δεν υπάρχουν φυσικά φάρμακα που θα σε ανακουφίσουν αμέσως αλλά πίστεψέ με γρήγορα προσαρμόζεσαι και γιατί όχι το απολαμβάνεις.
-Ίσως επίσης σε παρηγορήσει η σκέψη ότι υπάρχουν άνθρωποι που τους λείπεις και περνάνε και αυτοί κάποια δύσκολη φάση λόγω της απουσίας σου. Σκέψου τους γονείς σου και τους φίλους σου που έχουν μείνει πίσω ή που ζουν σε άλλη πόλη. Κράτα τη επαφή μαζί τους με τηλέφωνα ή με mail, μίλησε για τα δικά τους προβλήματα και πες τους για το πώς περνάς. Δεν είσαι μόνη. Απλά ζεις σε άλλη πόλη.
-Δεν είναι όμως μόνο αυτοί που άφησες πίσω που σε χρειάζονται. Ανάλογα με το μέγεθος του πανεπιστημίου και της πόλης που ζεις τώρα σκέψου ότι υπάρχουν εκατοντάδες ίσως και χιλιάδες άτομα δίπλα σου που περνάνε τα ίδια προβλήματα με σένα αφού και αυτοί έχουν φύγει από το σπίτι τους για πρώτη φορά. Βρες αυτά τα άτομα και κάνε καινούργιους φίλους.
-Ακόμη όμως και αν δεν βρεις καινούργιες κολλητές την πρώτη εβδομάδα της άφιξής σου μπορείς να μάθεις για οργανισμούς που ζητάνε εθελοντές ή για αθλητικές ενώσεις ή για κάθε είδους κλαμπ που συνήθως υπάρχουν στα πανεπιστήμια και να αναλάβεις δράση. Έτσι θα μπορέσεις να προσφέρεις κοινωνικά και να κάνεις και νέες γνωριμίες. Μην βαριέσαι και μην διστάζεις να τα ψάξεις όλα αυτά. Δεν τους χρειάζεσαι μόνο εσύ αλλά και αυτοί ψάχνουν για άτομα σαν και σένα.
-Όλα όμως εξαρτώνται από τις προσδοκίες σου. Ξέρω ότι μετά από τον ανεμοστρόβιλο των εξετάσεων έχεις προσγειωθεί ξαφνικά σε ένα τόπο χωρίς γονείς γεμάτο πάρτι και ραντεβού και δεν βλέπεις την ώρα να γίνεις και συ ιθαγενής. Όμως μην περιμένεις όλα τα καλά να συμβούν από την πρώτη ημέρα. Όλα τα πράγματα στη ζωή χρειάζονται το χρόνο τους. Και μην ξεχνάς ότι εκτός από αυτά που μπορείς να ελέγξεις υπάρχουν και αυτά που δεν μπορείς να ελέγξεις όπως είναι οι καταστροφές στα διαγωνίσματα, οι ερωτικές απογοητεύσεις, τα πρωινά που ξυπνάς άρρωστη μετά από ένα πάρτι και θα προτιμούσες να μην είχες μάθει ποτέ το πώς είναι η γεύση του ουίσκι. Ασχολήσου με ότι μπορείς να διορθώσεις. Τα υπόλοιπα προσπάθησε να τα ξεπερνάς με χιούμορ.
Υγεία
Οι πιο πολλοί πρωτοετείς φοιτητές που αναλαμβάνουν την ευθύνη του εαυτού τους δεν τα καταφέρνουν και τόσο καλά παρόλο που μέχρι τότε ονειρεύονταν την ημέρα που δεν θα έχουν κάποιο πάνω από το κεφάλι τους να τους λέει πως να ντυθούν, τι να κάνουν και τι να φάνε. Και φυσικά η πρώτη επίπτωση – που προφανώς σε ενδιαφέρει περισσότερο από τις υπόλοιπες – είναι το ότι συνήθως παίρνουν κιλά. Σε έρευνες που έχουν γίνει σε πανεπιστήμια της Αμερικής έχει διαπιστωθεί ότι κατά μέσο όρο οι φοιτητές παίρνουν μέχρι και πέντε κιλά το πρώτο χρόνο στο πανεπιστήμιο. Οι αιτίες είναι κυρίως οι πίτσες, τα σουβλάκια, τα φαστ φούντ, τα τσιμπολογήματα μετά τα μεσάνυχτα όταν οι συζητήσεις ανάβουν, το ακατάστατο ωράριο των γευμάτων, οι έλλειψη άσκησης, το στρες, το ότι δεν μαγειρεύουν στο σπίτι, η έλλειψη ύπνου – η οποία πολλές φορές έμμεσα οδηγεί στην αύξηση του βάρους- και οι μπύρες ή το αλκοόλ που για πρώτη φορά στη ζωή τους μπορούν να καταναλώνουν κατά βούληση. Φυσικά εκτός από τα πέντε κιλά που θα μπορούσαν να πάρουν και τις ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες που θα μπορούσαν να υιοθετήσουν πάντα ελλοχεύσει και ο κίνδυνος της ανορεξίας ή της βουλιμίας που είναι πολύ πιο επικίνδυνες καταστάσεις.
Για να αποφύγεις όλα αυτά τα διατροφικά προβλήματα από την πρώτη κιόλας μέρα που θα μείνεις μόνη σου ακολούθησε μερικούς απλούς αλλά βασικούς κανόνες.
-Όσο και να σου αρέσει κάποιο φαγητό μην το τρως συνέχεια έστω και αν είναι τόσο υγιεινό όσο το γιαούρτι με φρούτα (πόσο μάλλον το σουβλάκι). Προσπάθησε να έχεις ποικιλία στην διατροφή σου. Έτσι ο οργανισμός σου δεν στερείτε, ο μεταβολισμός σου λειτουργεί κανονικά και συ παίρνεις όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεσαι.
-Αν έχεις πάρει ήδη λίγα κιλά λόγω των πανελληνίων μην αποφασίσεις να τα χάσεις αμέσως μόλις μείνεις μόνη σου λιμοκτονώντας διότι πρώτον θα καταστρέψεις τον μεταβολισμό σου με αποτέλεσμα να πάρεις περισσότερα, δεύτερον το άγχος θα σε εμποδίσει να χάσεις κιλά αφού έχει και αυτό επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία του μεταβολισμού και τρίτον δεν θα τα χάσεις επειδή άνθρωπος είσαι και δεν θα αντέξεις. Κάποια στιγμή θα φας ότι βρεις μπροστά σου. Αν θέλεις να χάσεις κιλά βάλε μακροπρόθεσμους στόχους και χάσε τα σιγά σιγά. Σκέψου ότι αν χάνεις μισό κιλό το μήνα το πρώτο έτος θα χάσεις 6 κιλά.
-Πρόσεχε τις μερίδες σου ειδικά αν τρως στο εστιατόριο της σχολής. Μια κανονική μερίδα είναι στο μέγεθος του χεριού σου. Αν δεν έχεις χορτάσει πριν βάλεις κι άλλο φαγητό περίμενε 20 λεπτά. Αυτό το χρονικό διάστημα χρειάζεται ο εγκέφαλός μας για να πληροφορηθεί ότι έχουμε χορτάσει. Έτσι τις περισσότερες φορές μετά από είκοσι λεπτά θα αντιληφθείς ότι δεν χρειάζεσαι άλλο φαγητό.
-Τρώγε αργά αλλά μην μένεις πολλές ώρες μέσα στο εστιατόριο. Αν κάθεσαι με τις ώρες είναι σίγουρο ότι θα καταναλώσεις περισσότερο φαγητό βλέποντας τους άλλους δίπλα σου να τρώνε.
-Μην τρως ενώ διαβάζεις, όταν παρακολουθείς τηλεόραση ή όταν είσαι αγχωμένη. Επίσης προσπάθησε να τρως συχνά και πάντα την ίδια ώρα. Φυσικά δεν πρέπει να παραλείπεις γεύματα. Αν μένεις νηστική για πολλή ώρα ο οργανισμός σου θα συσσωρεύσει λίπος για να αντεπεξέλθει την επόμενη φορά που θα τον λιμοκτονήσεις, ο μεταβολισμός σου θα καταστραφεί και συ θα παχύνεις.
-Μην πίνεις αναψυκτικά, μπύρα και γενικά αλκοολούχα ποτά. Αντίθετα πρέπει να πίνεις πολύ νερό.
-Φρόντισε να έχεις πάντα στο σπίτι και στην τσάντα σου υγιεινά σνακ όπως φρούτα για να μην καταφεύγεις στις σοκολάτες, τα μπισκότα και τα κρουασάν.
Ένας άλλος τομέας στον οποίο δεν διαπρέπουν οι φοιτητές είναι ο τομέας της άσκησης. Σκέψου τι κοινό έχουν τα αμφιθέατρα των σχολών, οι καφετέριες, οι βιβλιοθήκες και οι υπολογιστές και θα καταλάβεις. Εκεί ακριβώς περνάνε τις περισσότερες ώρες της ημέρας τους οι φοιτητές. Και το θέμα της άσκησης δεν είναι σημαντικό μόνο για την ανάπτυξη των κοιλιακών αλλά και για την διατήρηση της συνολικής σωματικής και πνευματικής υγείας των φοιτητών. Είναι γνωστό ότι η άσκηση βελτιώνει την όψη του σώματος και σε βοηθάει να διατηρήσεις το ιδανικό σου βάρος. Εκείνο φυσικά που δεν είναι ευρύτερα γνωστό είναι το ότι σου αυξάνει την αυτοπεποίθηση πράγμα που μπορεί να σε κάνει να τα πας καλύτερα και στα μαθήματα και στις κοινωνικές σου επαφές. Επίσης βοηθάει στην αντιμετώπιση του στρες και στην βελτίωση της μνήμης και της συγκέντρωσης. Μην βιαστείς φυσικά να πεις ότι βαριέσαι να κάνεις διάδρομο και ποδήλατο στα γυμναστήρια σαν χάμστερ. Μπορείς να βρεις ομαδικά αθλήματα όπως γιόγκα ή βόλεϊ, ή μπάσκετ ή τένις. Εξάλλου ένα καλό πράγμα που έχουν τα πανεπιστήμια είναι το ότι αν οι φίλοι σου δεν έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα με σένα μπορείς να βρεις περισσότερους φίλους που θα μοιράζονται μαζί σου άλλες δραστηριότητες. Συνήθως στα πανεπιστήμια υπάρχουν πολλές επιλογές. Αν όμως και πάλι μισείς την οργανωμένη άσκηση μπορείς να περπατάς, να κάνεις τζόκιν, να κάνεις ποδήλατο, να ανεβαίνεις σκάλες και να αποφεύγεις την οδήγηση.
Πρόσεχε όμως μην το παρακάνεις και μπεις σε ανθυγιεινά πεδία. Αν παρατηρήσεις ότι γυμνάζεσαι συνέχεια και δεν έχεις χρόνο για τους φίλους σου, ή δεν πας στα μαθήματα, ή δεν μελετάς αρκετά, ή νιώθεις ενοχές αν μια μέρα δεν ασκηθείς ή προσθέτεις ώρες άσκησης για να εξισορροπήσεις τις επιπλέον θερμίδες που ενδεχομένως έχεις καταναλώσει τότε θα πρέπει να μιλήσεις σε ένα ειδικό διότι μάλλον το έχεις παρακάνει.
Ασφάλεια
Το πρώτο έτος σπουδών σε μια άλλη πόλη σίγουρα σημαίνει εξερεύνηση και ανεξαρτησία. Αλλά το θάρρος και η περιέργεια δεν ταυτίζονται απαραίτητα με την απερισκεψία. Γι αυτό άκουσε τους γονείς σου τουλάχιστον στα θέματα ασφάλειας.
-Πρόσεχε το ποτό. Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο το να μην πίνεις πολύ αλλά το να ξέρεις και τι πίνεις. Όταν πηγαίνεις σε κλαμπ φρόντιζε πάντα να παίρνεις μόνη σου το ποτό σου και έχε το νου σου στο ποτήρι σου όταν χορεύεις.
-Πάντα να ξέρεις που πηγαίνεις και αν πας κάπου όπου αισθάνεσαι άβολα να φύγεις αμέσως. Συνήθως το ένστικτό μας δεν μας ξεγελά. Καλό επίσης είναι όταν πηγαίνεις κάπου να ξέρουν οι φίλοι σου που πηγαίνεις και με ποιόν.
-Όταν βγαίνεις αργά το βράδυ να βγαίνεις με φίλους και να επιστρέφεις με τους ίδιους φίλους. Αν κάποιος άντρας ενδιαφέρεται για σένα θα είναι ευχαριστημένος για αρχή να πάρει τον αριθμό του κινητού σου μόνο και δεν θα επιμείνει να πάρει και σένα μαζί του.
-Πριν βγείτε με τις φίλες σου υποσχεθείτε η μια στην άλλη ότι θα αλληλοφροντίζεστε για να μην πάθετε κάτι κακό αλλά ούτε και να γελοιοποιηθείτε χορεύοντας με το πορτατίφ στο κεφάλι. Δεν είπαμε να μην διασκεδάσεις αλλά το να προστατέψεις τον εαυτό σου θα παρατείνει την ευχαρίστησή σου αντί να την καταστρέψει.
-Όσον αφορά το σεξ φρόντισε να μάθεις για το ασφαλές σεξ από ανθρώπους που εμπιστεύεσαι και έχουν τις γνώσεις και την πείρα για να σε πληροφορήσουν. Θυμήσου ότι δεν είναι μόνο το AIDS πρόβλημα αλλά και τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και το να παραμελείς να παίρνεις μέτρα αντισύλληψης.
-Προσπάθησε να μην κυκλοφορείς μόνη σου τη νύχτα και ειδικά να μην περπατάς μόνη σου σε ερημικούς δρόμους. Αν πρέπει να μετακινηθείς μόνη το βράδυ καλό είναι να καλέσεις ένα ταξί από το τηλέφωνο. Γι αυτό θα πρέπει πάντα να έχεις μαζί σου ένα τηλέφωνο για ταξί.
Οικονομικά
Τώρα πια δεν θα έχεις δίπλα σου τη μαμά και τον μπαμπά που θα σου δίνουν χρήματα όποτε χρειάζεσαι. Θα παίρνεις κάποια χρήματα κάθε μήνα και θα πρέπει να τα διαχειρίζεσαι σωστά για να καλύπτεις τα έξοδά σου εκτός και αν οι γονείς σου είναι πάμπλουτοι και μπορούν να σου δίνουν όσα χρήματα επιθυμείς. Τις περισσότερες όμως φορές το να σπουδάζει ένα παιδί σε άλλη πόλη είναι ένα μεγάλο οικονομικό βάρος για την οικογένεια και καλό είναι να το λάβεις υπόψη σου και να διευκολύνεις την κατάσταση.
-Συζήτησε με τους γονείς σου για τα έξοδά σου και τις ανάγκες σου και αποφασίστε για ένα ποσό που θα χρειάζεσαι κάθε μήνα. Ξεκαθαρίστε όμως με λεπτομέρειες τα έξοδα που θα καλύπτεις. Θα πληρώνεις το νοίκι, τα κοινόχρηστα, τα ρούχα σου, τα εισιτήρια;
-Όταν παίρνεις το μηνιάτικο πλήρωνε πάντα τα πάγια έξοδά σου και τους λογαριασμούς. Δεν είναι καθόλου δύσκολο να ξεφύγεις και να χαλάσεις τα λεφτά αν τα έχεις στο πορτοφόλι σου ή στην τράπεζα.
-Μην κρατάς ποτέ πολλά χρήματα πάνω σου. Πες στους γονείς σου να σου καταθέτουν τα χρήματα σε ένα λογαριασμό και βγάλε μια κάρτα για να παίρνεις όσα χρήματα χρειάζεσαι κάθε φορά.
-Μάθε ακριβώς τι πρέπει να κάνεις αν χάσεις το πορτοφόλι σου όπως για παράδειγμα το να ακυρώσεις τη πιστωτική σου κάρτα αν έχεις. Καλά είναι να βγάλεις φωτοτυπίες από όλα τα χαρτιά και τις κάρτες που έχεις στην τσάντα σου και να τις φυλάξεις κάπου στο σπίτι επειδή αν τα χάσεις μπορεί να χρειαστεί να θυμηθείς στοιχεία και αριθμούς.
-Αν θελήσεις να δουλέψεις για επιπλέον χρήματα μην σκεφτείς το κανονικό ωράριο διότι θα πάνε πίσω τα μαθήματα σου. Μπορείς όμως να δουλεύεις λίγες ώρες την ημέρα ή την εβδομάδα όπως το να κάνεις κάποια μαθήματα ή να φυλάς παιδάκια όταν οι γονείς βγαίνουν το βράδυ ή να δουλεύεις σε κάποιο εστιατόριο ή καφετέρια το Σαββατοκύριακο.
Πρώτη επιστροφή στο σπίτι
Μερικές φορές η μοίρα μας χτυπά με αστείους τρόπους. Έτσι λοιπόν εκεί που αρχίζεις να προσαρμόζεσαι στην ανεξαρτησία σου και δεν σου λείπει πια η μαμά σου φτάνουν οι διακοπές του καλοκαιριού και πρέπει να επιστρέψεις στο σπίτι και στους γονείς σου. Καινούργιο στρες τώρα. Πως θα ζήσεις ξανά υπό το βλέμμα των γονιών σου; Χαλάρωσε. Προφανώς δεν έχεις αλλάξει μόνο εσύ αλλά και οι γονείς σου. Τώρα πια τους έχεις αποδείξει ότι μπορείς να φροντίζεις τον εαυτό σου και δεν θα επιχειρήσουν να σε περιορίσουν. Φρόντισε όμως να τους αφιερώσεις λίγο από το χρόνο σου και μην εξαφανιστείς τη στιγμή που θα αφήσεις τις βαλίτσες σου στην είσοδο. Αν θέλεις να δεις τους παλιούς σου φίλους μπορείς να το κάνεις αργότερα. Θυμήσου ότι μπορείς να βγεις με τους φίλους σου και αργά το βράδυ όταν οι γονείς σου θα ξεκουράζονται. Κανείς δεν θα σου πει να επιστρέψεις νωρίς.
Και αν νοσταλγήσεις τη μικρή σου ακατάστατη γκαρσονιέρα δίπλα στο πανεπιστήμιο μην ανησυχείς. Τον Σεπτέμβριο πάλι εκεί θα είσαι. Αλλά η δεύτερη χρονιά σίγουρα θα είναι υπέροχη.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2) Άλλαξε τη ζωή σου.
Βρίσκεσαι σε τέλμα; Θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου; Να γίνεις άλλος άνθρωπος; Πολύ καλά κάνεις και είναι σχετικά εύκολο αλλά χρειάζεται προσοχή. Για παράδειγμα αν και θα άλλαζε η ζωή σου με το να παίξεις όλες σου τις οικονομίες στο καζίνο δεν θα το προτείναμε διότι θα έμενες άφραγκη. Επίσης δεν θα προτείναμε και το να πουλήσεις το σπίτι σου και να κάνεις ένα χρόνο πολυτελείς διακοπές στις Κάννες διότι θα έμενες άστεγη. Ούτε και το να πεις σε όλους τι σκέφτεσαι γι αυτούς διότι θα έμενες χωρίς δουλειά και χωρίς φίλους. Υπάρχουν όμως πράγματα που μπορείς να κάνεις για να αλλάξεις τη ζωή σου έτσι ώστε να γίνει καλύτερη ή τουλάχιστον πιο συναρπαστική.
-΄Αλλαξε χώρα διαμονής. Πριν όμως φύγεις δες πρώτα τα αποτελέσματα από τις έρευνες του ΟΗΕ για τις συνθήκες διαβίωσης στην κάθε χώρα. Για παράδειγμα η Ισλανδία είναι η πιο ευτυχισμένη χώρα, το Λουξεμβούργο η πιο ασφαλής , η Δανία έχει τους υψηλότερους μισθούς και στην Ανδόρα το προσδόκιμο ζωής είναι τα 83,52 χρόνια. Διαλέγεις και παίρνεις. -Γίνε εθελόντρια. Μπορείς να προσφέρεις από δυο ώρες την εβδομάδα στη γειτονιά σου έως και δυο χρόνια σε άλλη χώρα. Προσπαθώντας να αλλάξεις την ζωή των συνανθρώπων σου είναι σίγουρο ότι εσύ θα νιώσεις πιο ευτυχισμένη. Και αυτό είναι μια σημαντική αλλαγή.-Μάθε Κινέζικα. 867 εκατομμύρια άνθρωποι μιλάνε Κινέζικα και η Κίνα είναι η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Οπότε θα σου αποδώσει πολλά η γνώση της γλώσσας με τους 60.000 χαρακτήρες και τους 4 τόνους.
-Κλείσε την τηλεόραση. Αν παρακολουθείς κατά μέσο ώρο 3,5 ώρες την ημέρα τηλεόραση – πράγμα που είναι πολύ πιθανόν και εύκολα μπορείς να το διαπιστώσεις μετρώντας τις ώρες που κάθεσαι μπροστά στο κουτί για μια εβδομάδα- σημαίνει ότι παρακολουθείς δυο μήνες το χρόνο. Φαντάσου πόσα άλλα πράγματα μπορείς να κάνεις δυο μήνες το χρόνο.
-Πήγαινε κινηματογράφο και θέατρο. Μην αποκλείσεις ούτε τη Λυρική σκηνή. Θα καταλάβεις την διαφορά ανάμεσα στην ψυχαγωγία και την απλή διασκέδαση. Αργότερα μπορείς να ενημερωθείς και για καλλιτεχνικές εκθέσεις. Μην ξεχνάς ότι αλλάζοντας τα στέκια σου μπορείς να γνωρίσεις διαφορετικούς ανθρώπους και να κάνεις καινούργιους φίλους.
-Μάθε ένα μουσικό όργανο. Και μην ακούσω βέβαια ότι είσαι πολύ μεγάλη για να αρχίσεις πιάνο για παράδειγμα. Δεν σου είπε κανείς να γίνετε σολίστ – που και αυτό δεν το αποκλείουμε-αλλά πολύ απλά να ασχοληθείς με την μουσική.
-Φτιάξε το δικό σου κήπο. Ξέρεις ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές, δυόσμο και βασιλικό. Και αν δεν έχεις κήπο μην ανησυχείς. Μπορείς να φτιάξεις κήπο στην ταράτσα σου ή στο μπαλκόνι σου.
-Πάρε ποδήλατο και χρησιμοποίησέ το. Θα καις μέχρι και 300 θερμίδες κάνοντας ποδήλατο μισή ώρα την ημέρα. Και μην ξεχνάς ότι το ποδήλατο δεν χρειάζεται βενζίνη. Οπότε εκτός από τις θερμίδες που θα καις θα εξοικονομείς και χρήματα.
-Άλλαξε την διακόσμηση του σπιτιού σου. Αν ζεις για παράδειγμα 25 χρόνια σε ένα σπίτι και έχεις τα ίδια έπιπλα θα είναι σαν να ζεις σε μουσείο ή το λιγότερο σε άλλη εποχή. Πάρε απόφαση να αλλάξεις τα πάντα και να δημιουργήσεις ένα χώρο που θα σε εκφράζει περισσότερο τη δεδομένη εποχή.
-Μάθε κάτι καινούργιο. Μπορείς να παρακολουθήσεις σεμινάρια, σχολές ή και πανεπιστημιακά προγράμματα. Ώρα να πραγματοποιήσεις ένα ανεκπλήρωτο όνειρό σου ή να κάνεις καινούργια όνειρα. Μπορείς να σπουδάσεις τα πάντα. Από υπολογιστές μέχρι οικονομικά και από δημιουργική γραφή μέχρι κομμωτική.
-Γίνε πιο αυθόρμητη. Πέταξε από πάνω σου το φόβο του αγνώστου και εμπιστεύσου το ένστικτό σου. Τα περισσότερα προβλήματά μας συνδέονται με την πολλή σκέψη και τη λίγη δράση. Θυμήσου ότι οι καλύτερες στιγμές στη ζωή σου ήταν αυτές που έκανες κάτι αυθόρμητα και ξανανιώσε τη χαρά του να κάνεις κάτι χωρίς να υπολογίζεις τις συνέπειες.
-Απομακρύνσου από ανθρώπους που σε κάνουν να νιώθεις άσχημα είτε με το να σε υποτιμούν είτε με το να σου φορτώνουν τις δικές τους ανασφάλειες. Ξέρω τι σκέφτεσαι. Ακόμη και από την καλύτερή μου φίλη; Ακόμη και από τον για δέκα χρόνια σύντροφό μου; Ακόμη και από αυτούς για να μην πούμε κυρίως από αυτούς αν δεν σου δίνουν χαρά.
-Παντρέψου. Μπορεί η ανεξαρρτησία σου να είναι πολύτιμη και τα οικονομικά σου να είναι αποθαρρυντικά αλλά ένας γάμος δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη δέσμευση από μια σχέση και τα έξοδα παλεύονται καλύτερα αν μοιράζονται. Και μην παραλήψεις να κάνεις και ένα παιδάκι. Και δυο ενδεχομένως.
-΄Αλλαξε γκαρναρόμπα. Τα ρούχα που φοράμε είναι αντανάκλαση της ζωής μας. Αν για παράδειγμα έχεις πάρει πτυχίο εδώ και πέντε χρόνια και δουλεύεις σε τράπεζα εδώ και τρία χρόνια αλλά οι ντουλάπα σου είναι γεμάτη με τζην και μπλουζάκια με στάμπες τότε σίγουρα δεν έχεις κάνει ακόμη τη συναισθηματική μετάβαση στις κοινούργιες συνθήκες τις ζωής σου. Αν δεν σου αρέσει η νέα σου ζωή άλλαξέ την. Διαφορετικά άλλαξε ρούχα. Φυσικά το ντύσιμό μας λειτουργεί και σαν κίνητρο για διαφορετική συμπεριφορά. Αν για παράδειγμα θέλεις να γίνεις πιο δημιουργική το ανάλογο ντύσιμο θα προωθήσει την δημιουργικότητά σου.
-Αν μένεις σε μεγάλη πόλη και αν νοικιάζεις σπίτι άλλαξε συνοικία. Φύγε από το κέντρο και μείνε σε ένα προάστειο όπου οι γειτονιές είναι πιο ήσυχες και οι γείτονες σου λένε καλημέρα. Αν τώρα μένεις σε συνοικία μετακόμισε κεντρικότερα όπου υπάρχει η αίσθηση της ελευθερίας και η εύκολη πρόσβαση σε χώρους διασκέδασης. Υπάρχουν γειτονιές στην Αθήνα που ξαναανακαλύπτονται από το κόσμο όπως είναι τα Εξάρχεια και το Μεταξουργείο. Αν είσαι από τους πρώτους που θα κατοικήσουν εκεί θα επωφεληθείς από τα φθηνότερα ενοίκια.
-΄Αλλαξε δουλειά. Βρες κάτι καλύτερο ή δημιούργησε τη δική σου επιχείρηση. Αν το σχεδιάσεις σωστά και αν πάρεις το ρίσκο που μπορείς να αντέξεις δεν χρειάζεται να φοβάσαι. Πάντως από μόνη της η αλλαγή εργασίας μπορεί να θεωρηθεί μια πολύ σηναντική αλλαγή στη ζωή μας. Πριν κάνεις πάντως την αλλαγή καλό είναι να λάβεις υπόψη σου και τα στοιχεία τα σχετικά με την ικανοποίηση που προσφέρει η κάθε δουλειά αφού το οικονομικό δεν πρέπει να είναι το μόνο κριτήριο επιλογής σου. Για παράδειγμα σύμφωνα με έρευνες οι αισθητικοί παίρνουν την μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη δουλειά τους ενώ οι τραπεζικοί μαζί με τους χτίστες τη λιγότερη. Επίσης σύμφωνα με τις ίδιες έρευνες η πιο βαρετή δουλειά είναι αυτή της γραμματέως και η λιγότερη βαρετή η διδασκαλία.
-Πάρε ένα σκύλο. Ή μια γάτα. Ή ένα κουνέλι. Ή ένα οποιοδήποτε κατοικίδιο. Μπορεί έτσι να μην αλλάξεις τη ζωή σου ριζικά αλλά θα την κάνεις πιο ήρεμη αφού έχει αποδειχτεί επιστημονικά ότι οι άνθρωποι που έχουν κατοικίδια έχουν γενικά χαμηλότερη πίεση και λιγότερη χοληστερίνη.
-Πάρε απόφαση να διεκδικείς τα δικαιώματά σου αφού πρώτα τα μάθεις φυσικά. Μην επιτρέπεις να σου φέρονται με αγένεια σε διάφορες υπηρεσίες και ζήτησε να επικοινωνήσεις με τους υπεύθυνους ή τους προισταμένους αυτών που αρνούνται να σε εξυπηρετήσουν. Τα δικαιολογημένα παράπονα όμως έχουν διαφορά από την απλή γκρίνια που δεν οφελεί κανέναν. Το παράπονο απευθύνεται στο σωστό πρόσωπο και διεκδικεί συγκεκριμένα πράγματα. Η γκρίνια απαευθύνεται προς τους πάντες και τα πάντα και δεν διεκδικεί τίποτα. Πάψε οπότε να γκρινιάζεις και παραπονέσου.
-Απελευθέρωσε τη δημιουργικότητά σου. Τόλμησε να δοκιμάσεις πράγματα που μέχρι χθες τα θεωρούσες τρελά. ΄Αρχισε να ζωγραφίζεις για παράδειγμα ή να γράφεις. Το σπουδαιότερο όμως είναι να μην φοβάσαι την κριτική ή την αποτυχία. Επένδυσε απλά στην εμπειρία και ότι προκύψει.
-Διάβασε εφημερίδες. Τουλάχιστον μία κάθε Κυριακή για αρχή. Διάβασε όμως τα πάντα. Τα πολιτικά, τα οικονομικά, τα πολιτιστικά και τα κοινωνικά. Θα αποκτήσεις μια σφαιρική αντίληψη για τον κόσμο και φυσικά θα ενημερωθείς για πολλά πράγματα που δεν μπορούσες ούτε καν να φανταστείς.
-Αγόρασε αξεσουάρ που θα αλλάξουν την εικόνα που έχουν οι άλλοι και εσύ για τον εαυτό σου. Αν σου αρέσουν τα καπέλα τόλμησε να φορέσεις καπέλο. Αν σου αρέσουν τα μεγάλα κοσμήματα τόλμησε να τα βάλεις ακόμη και με πιο συντηρητικό ντύσιμο.
-Σταμάτησε να συχνάζεις στα ίδια καφέ, στα ίδια εστιατόρια και στα ίδια κλαμπ. ΄Αλλαξε τόπο και τρόπο διασκέδασης και είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα πυροδοτήσεις μια διαδικασία που θα φέρει πολλές αλλαγές στη ζωή σου.
-Ασχολήσου με την πολιτική. Φυσικά δεν χρειάζεται να εκλεγείς βουλευτής για να ασχοληθείς με την πολιτική. Μπορείς αρχικά να ενδιαφερθείς για τα κοινά σε τοπικό επίπεδο για να προσανατολιστείς μια και ο χώρος δεν είναι τόσο εύκολος. Μπορείς επίσης να γίνεις ενεργό μέλος σε συλλόγους και οργανισμούς μη κυβερνητικούς ή σε ομάδες πίεσης για ειδικότερα θέματα όπως για παράδειγμα τα δικαιώματα των γυναικών, των παιδιών ή των μεταναστών.
-Γίνε πράσινη. Ενημερώσου για το περιβάλλον και για τους τρόπους που μπορούμε να το προστατέψουμε και βάλε μια αρχή με την ανακύκλωση και την εξοικονόμηση ενέργειας στο σπίτι. Μπορείς να συνεχίσεις με πιο εξεζητημένες ενέργειες όπως είναι η αντικατάσταση των λαμπτήρων και των συσκευών στο σπίτι σου με οικολογικές και να τελειώσεις με προσπάθειες για την διάσωση της θαλάσσιας χελώνας.
-Τόλμησε να κάνεις εκείνη την πλαστική επέμβαση για να διορθώσεις την μύτη σου ή τα χείλη σου που είναι πολύ λεπτά αλλά μην το παρακάνεις κα χάσεις τον εαυτό σου προσπαθώντας να αλλάξεις τη ζωή σου.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Μια μεγάλη απόφαση
Οι άνθρωποι που σκοπεύουν να υιοθετήσουν ένα παιδί είναι σίγουρα αρκετά ταλαιπωρημένοι. Αισθάνονται ότι έχουν ζήσει μια μεγάλη ματαίωση, ότι έχουν φάει ένα χαστούκι από τη Φύση και έχουν αναλώσει χρόνο, συναίσθημα και χρήμα στην προσπάθειά τους να κάνουν ένα παιδί. Είναι συνήθως στη ηλικία των 40-45 ή και μεγαλύτεροι και τους έχει βαρύνει ο χρόνος. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να λειτουργήσουν προς δυο αντίθετες κατευθύνσεις όσον αφορά την απόκτηση και το μεγάλωμα ενός παιδιού που έχει διαφορετικούς βιολογικούς γονείς.
Αν το έχετε αποφασίσει
3)Υιοθεσία
Μια μεγάλη απόφαση
Οι άνθρωποι που σκοπεύουν να υιοθετήσουν ένα παιδί είναι σίγουρα αρκετά ταλαιπωρημένοι. Αισθάνονται ότι έχουν ζήσει μια μεγάλη ματαίωση, ότι έχουν φάει ένα χαστούκι από τη Φύση και έχουν αναλώσει χρόνο, συναίσθημα και χρήμα στην προσπάθειά τους να κάνουν ένα παιδί. Είναι συνήθως στη ηλικία των 40-45 ή και μεγαλύτεροι και τους έχει βαρύνει ο χρόνος. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να λειτουργήσουν προς δυο αντίθετες κατευθύνσεις όσον αφορά την απόκτηση και το μεγάλωμα ενός παιδιού που έχει διαφορετικούς βιολογικούς γονείς.
Αν το ζευγάρι έχει βιώσει την απώλεια της αδυναμίας του να τεκνοποιήσει – πράγμα πολύ σημαντικό στην κοινωνία μας – έχει πενθήσει γι’ αυτή την απώλεια και έχει αποδεχτεί το γεγονός, τότε έχει γίνει πιο δυνατό και σίγουρα θα μπορέσει να προσφέρει αγάπη και συμπαράσταση σε ένα παιδάκι που και αυτό με τη σειρά του βιώνει την απώλεια των βιολογικών του γονέων έστω και αν δεν τους έχει γνωρίσει. Μπορεί μαζί με το παιδί να δημιουργήσουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς και να φτιάξουν μια οικογένεια εξίσου δεμένη – ή ίσως και περισσότερο – με αυτές που τις συνδέουν δεσμοί αίματος.
Αν όμως το ζευγάρι δεν έχει αποδεχτεί την απώλεια της έλλειψης βιολογικών παιδιών και αν το υιοθετημένο τους παιδί τους θυμίζει τη δική τους ανεπάρκεια, όπως την αντιλαμβάνονται, τότε δεν είναι έτοιμοι να δημιουργήσουν οικογένεια με ένα άτομο που και αυτό έχει προβλήματα και περιμένει από αυτούς να του δείξουν το δρόμο για να τα λύσει.
Πολλές φορές μάλιστα τα ζευγάρια οδηγούνται στην απόφαση της υιοθεσίας μετά από πίεση του συγγενικού τους ή του κοινωνικού τους περιβάλλοντος. Όμως αν οι ίδιοι δεν θέλουν πραγματικά να προχωρήσουν σε υιοθεσία θα ήταν καλύτερα να μην το κάνουν μια και η υιοθεσία δεν είναι απλά η απόκτηση ενός όμορφου, υγιούς μωρού αλλά εμπεριέχει και πολλά προβλήματα μαζί με τις χαρές.
Όλα αυτά θα πρέπει να τα συζητήσουν με τον φορέα που θα τους αξιολογήσει για να πάρουν μαζί την απόφαση. Αν θέλουν να το συζητήσουν ακόμη πιο πριν κάνουν την αίτηση για υιοθεσία, μπορούν να απευθυνθούν στο Κέντρο Ερευνών «Ρίζες» όπου παρέχεται Συμβουλευτική σε υποψήφιους θετούς γονείς. Απ’ ότι μας ανέφερε εκπρόσωπος του Κέντρου, δεν είναι λίγα τα ζευγάρια που αφού ενημερωθούν και ξεκαθαρίσουν τα συναισθήματά τους και τα κίνητρά τους τελικά αποφασίζουν να μην προχωρήσουν σε υιοθεσία.
Η απόφαση όμως ενός ζευγαριού να υιοθετήσει ένα παιδί δεν είναι και το τέρμα της διαδικασίας. Από τη στιγμή που θα κάνουν την αίτηση θα περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να το κρατήσουν στην αγκαλιά τους. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων θα τους ελέγξουν οι κοινωνικές υπηρεσίας και θα περιμένουν σε λίστα αναμονής μέχρι να βρεθεί το παιδί και να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.
Αν το έχετε αποφασίσει
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να μπορέσετε να υιοθετήσετε ένα παιδί
Τυπικές προϋποθέσεις
Για να μπορέσετε να υιοθετήσετε ένα παιδάκι σύμφωνα με το νόμο 2447/96 θα πρέπει:
-Να είστε ικανοί για δικαιοπραξία, να έχετε συμπληρώσει τα 18 χρόνια και να μην έχετε υπερβεί τα 60.
-Ένας από τους θετούς γονείς να είναι τουλάχιστον 18 χρόνια μεγαλύτερος από το παιδί και μικρότερος από 50 χρονών.
-Να υπάρξει συναίνεση των φυσικών γονέων ενώπιον του δικαστηρίου, η οποία δεν επιτρέπεται να δοθεί προτού συμπληρωθούν 3 μήνες από τη γέννηση του παιδιού.
-Εφόσον το παιδί που θα υιοθετηθεί έχει συμπληρώσει το δωδέκατο έτος της ηλικίας του θα πρέπει να δώσει την συναίνεσή του αυτοπροσώπως ενώπιον του δικαστηρίου.
-Εφόσον αυτός που υιοθετεί είναι έγγαμος απαιτείται συναίνεση του ή της συζύγου.
-Να υπάρχει κοινωνική έρευνα και έκθεση από την αρμόδια κοινωνική υπηρεσία για το αν η συγκεκριμένη υιοθεσία συμφέρει το παιδί προς υιοθέτηση.
-Το δικαστήριο μπορεί να αναπληρώσει τη συναίνεση του φυσικού γονέα, αν αυτός έχει εξαφανιστεί, έχει κριθεί ακατάλληλος ή αδυνατεί να ανταποκριθεί στο γονεικό του καθήκον.
-Η υιοθεσία ενηλίκου επιτρέπεται μόνο όταν ο υιοθετούμενος είναι τέκνο του συζύγου εκείνου που υιοθετεί.
-Η υιοθεσία ανηλίκων τηρείται μυστική. Σε κάθε πρωτοδικείο τηρείται απόρρητο βιβλίο, στο οποίο καταχωρίζονται τα πραγματικά ονοματεπώνυμα αυτών που υιοθετούνται και των θετών γονέων τους, η δικαστική απόφαση με την οποία υιοθετούνται και όλα τα σχετικά με την υιοθεσία στοιχεία.
-Τα θετά τέκνα έχουν , μετά την ενηλικίωσή τους, το δικαίωμα να πληροφορούνται πλήρως από τους θετούς γονείς τους και από κάθε αρμόδια αρχή τα στοιχεία των φυσικών τους γονέων.
-Αν ο θετός γονέας και το θετό παιδί μετά την ενηλικίωσή του, συμφωνούν να λυθεί η υιοθεσία, μπορούν να το ζητήσουν από το δικαστήριο με κοινή αίτησή τους.
-Προσβολή της υιοθεσίας είναι δυνατή, αν δεν συνέτρεξαν οι όροι του νόμου ή αν η συναίνεση ενός από τα πρόσωπα που έπρεπε να συναίνεση υπήρξε άκυρη, δόθηκε υπό την επήρεια πλάνης, κ.λ.π.
-Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας της υιοθεσίας ο υιοθετούμενος εντάσσεται πλήρως στην οικογένεια του θετού γονέα του και έχει έναντι του θετού γονέα του και των συγγενών του όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις παιδιού γεννημένου σε γάμο. Αποκτά συγγενικό δεσμό με όλα τα συγγενικά πρόσωπα του θετού γονέα.
Διακόπτεται κάθε δεσμός του υιοθετούμενου με τη φυσική του οικογένεια, με εξαίρεση τις ρυθμίσεις για τα κωλύματα γάμου που εξακολουθούν να ισχύουν (για παράδειγμα δεν μπορεί να παντρευτεί με τα φυσικά του αδέρφια).
-Μέχρι και τρία χρόνια μετά την υιοθεσία η οικογένεια παρακολουθείται από κοινωνική λειτουργό και προσφέρεται ψυχολογική στήριξη εφόσον θεωρείται απαραίτητη ή ζητηθεί. Φυσικά οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να προσφέρουν τις συμβουλές τους και την βοήθειά τους και πέρα από τα τρία χρόνια που ορίζει ο νόμος αν τους ζητηθεί από την οικογένεια.
Άλλες προϋποθέσεις
Ακόμη και αν έχετε τα τυπικά προσόντα για να υιοθετήσετε ένα παιδί θα πρέπει να βεβαιωθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες για την καταλληλότητά σας και σε ουσιαστικό επίπεδο. Αυτός ο εξονυχιστικός έλεγχος της υποψήφιας θετής οικογένειας είναι και ένας από τους λόγους που η υιοθεσία είναι μια χρονοβόρα διαδικασία αλλά πρέπει να γίνεται επειδή η υιοθεσία γίνεται μόνο για το όφελος του παιδιού. Έτσι για να υιοθετήσετε ένα παιδί:
-Θα πρέπει να έχετε σταθερή εργασία ή κάποια περιουσιακά στοιχεία που θα διασφαλίζουν τις οικονομικές προϋποθέσεις για να μεγαλώσει ένα παιδί σύμφωνα με το μέσο όρο.
-Αξιολογείται η υγεία των υποψηφίων θετών γονέων και αν υπάρχει πρόβλημα, θα πρέπει να μην επηρεάζει τη συμπεριφορά ή την καθημερινότητα της οικογένειας.
-Αξιολογείται επίσης η προσωπικότητα και η σχέση του ζευγαριού.
-Αν δεν κατοικείται στην Ελλάδα και είστε Έλληνες δεν θα σας απορρίψουν αλλά θα προσπαθήσουν να υιοθετήσετε ένα παιδάκι με ιδιαίτερες ανάγκες ή ένα μεγαλύτερο παιδάκι.
-Αν είστε ξένος υπήκοος και πάλι δεν θα σας απορρίψουν αλλά γενικά προτιμούνται οι θετοί γονείς που δεν θα αλλάξουν την κουλτούρα του παιδιού.
-Αν δεν έχετε σύντροφο και πάλι θα συζητηθεί η ιδιαίτερή σας περίπτωση και θα σας δοθεί κάποιο παιδάκι για υιοθεσία ανάλογα με τις δυνατότητες που έχετε να του παρέχεται ένα ικανοποιητικό επίπεδο ζωής από συναισθηματική και οικονομική άποψη. Πάντως προτιμούνται τα ζευγάρια επειδή ένα περιβάλλον με μητέρα και πατέρα θεωρείται πιο κατάλληλο για την ανατροφή ενός παιδιού από μια μονογονεική οικογένεια.
-Γενικά οι κοινωνικές υπηρεσίες προσπαθούν με κάθε δυνατόν τρόπο να διευκολύνουν την παραμονή του παιδιού στη φυσική του οικογένεια ή την επιστροφή του σε αυτήν. Αν αυτό δεν είναι δυνατόν τότε προσπαθούν να βρουν κάποιο κατάλληλο άτομο που θα το υιοθετήσει και η απόφασή τους για το ποιος είναι κατάλληλος παίρνεται μόνο με γνώμονα το όφελος του παιδιού.
Η διαδικασία της Υιοθέτησης
-Το ζευγάρι – ή το άτομο – που θέλει να υιοθετήσει ένα παιδί απευθύνεται με αίτησή του σε έναν από τους οργανισμούς και φορείς που νομιμοποιούνται να παραλαμβάνουν και να διεκπεραιώνουν αιτήσεις υιοθεσίας.
-Καταθέτουν Αίτηση Υιοθεσίας ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου του τόπου κατοικίας τους. Η αίτηση εγγράφεται στο πινάκιο και κοινοποιείται στον εισαγγελέα. Στη συνέχεια και με εντολή του φορέα στον οποίο κατατέθηκε η αίτηση διενεργείται μελέτη οικογενειακής κατάστασης των υποψηφίων θετών γονέων από κοινωνικό λειτουργό. Έτσι αξιολογείται το ζευγάρι ή το άτομο όσον αφορά την ετοιμότητά του να αναλάβει αυτό το ρόλο και παράλληλα προετοιμάζονται οι υποψήφιοι γονείς από τον κοινωνικό λειτουργό σε συνεργασία με επιστήμονες συναφών ειδικοτήτων όπως είναι οι παιδοψυχολόγοι, οι παιδαγωγοί κ.α.
-Η αίτηση δικάζεται με τη διαδικασία της Εκούσιας Δικαιοδοσίας.
-Στο δικαστήριο προσκομίζεται η μελέτη του κοινωνικού λειτουργού και άλλα απαραίτητα έγγραφα όπως Ποινικά μητρώα και των δυο συζύγων, εκκαθαριστικό σημείωμα (της εφορίας), αποδεικτικό επίδοσης από δικηγόρο της αίτησής τους στον εισαγγελέα, ιατρικά πιστοποιητικά, ληξιαρχική πράξη γέννησης του προς υιοθεσία παιδιού και το πρακτικό συναίνεσης των φυσικών του γονέων.
-Το δικαστήριο εξετάζει όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις και την ύπαρξη ή μη διαφόρων κωλυμάτων και αποφασίζει ανάλογα.
-Εκδίδεται η απόφαση και το υιοθετημένο παιδί αναγράφεται στην οικογενειακή μερίδα των γονέων του Δήμου, αφού αυτή καταστεί αμετάκλητη.
Οργανισμοί και φορείς στην Ελλάδα που ασχολούνται με την Υιοθεσία και νομιμοποιούνται να παραλαμβάνουν και να διεκπεραιώνουν αιτήσεις
Οργανισμοί που τελούν υπό την εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
-Κέντρο βρεφών «Η ΜΗΤΕΡΑ». Δημοκρατίας 65, Ίλιον. Τηλ. 210 2611181.
-Αναρρωτήριο Πεντέλης. Τέρμα Ιπποκράτους, Παλαιά Πεντέλη. Τηλ. 210 8109915.
-Παιδόπολη «Άγιος Ανδρέας». Θουκιδίδου 82, Καλαμάκι. Τηλ. 2109838168. (Εκεί υπάρχουν μεγαλύτερα παιδάκια).
Οργανισμοί και φορείς που τελούν υπό την εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Εσωτερικών.
-Διευθύνσεις Κοινωνικής Πρόνοιας Νομαρχιών.
-Δημοτικό Βρεφοκομείο Θεσσαλονίκης «Άγιος Στυλιανός». 28ης Οκτωβρίου 99. Τηλ. 2310 911600.
Ανεξάρτητοι φορείς που ασχολούνται με την αναζήτηση Ριζών και Στοιχείων των Υιοθετημένων Παιδιών.
-Κέντρο Ερευνών «Ρίζες». Καραολή Δημητρίου 22Α. Τηλ. 210 3811764. Επαγγελματικό κινητό. 6945414493. Προσφέρεται επίσης Συμβουλευτική σε υποψήφιους γονείς και σε φυσικές οικογένειες που έχουν δώσει το παιδί τους για υιοθεσία, δημιουργική απασχόληση για παιδιά, ελεύθερο εκπαιδευτικό εργαστήρι για ενήλικες και εκπαιδευτικά σεμινάρια.
-Σύλλογος Έρευνας Αποκάλυψης Στοιχείων Υιοθετημένων Παιδιών. Αγ. Κωνσταντίνου 4, Αθήνα. Τηλ. 2105226570.
Πόσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία της υιοθεσίας
Από το Κέντρο Βρεφών «Η Μητέρα» μας είπαν ότι ένα ζευγάρι που θέλει να υιοθετήσει ένα υγιές μωρό θα πρέπει να περιμένει από 5-6 χρόνια κατά μέσο όρο. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η λίστα αναμονής είναι πολλή μεγάλη αφού τα υγιή παιδιά που καταλήγουν για υιοθεσία είναι πολύ λίγα σε σχέση με τα άτεκνα ζευγάρια που θα ήθελαν να αποκτήσουν παιδί με αυτό τον τρόπο. Σημαντικό ρόλο στη μείωση των υγιών παιδιών προς υιοθεσία παίζει το γεγονός ότι τα παιδιά εκτός γάμου είναι πιο αποδεκτά τόσο από τους φυσικούς τους γονείς όσο και από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.
Ένα άλλος λόγος που η διαδικασία της υιοθεσίας παίρνει τόσο χρόνο είναι ο εξονυχιστικός έλεγχος του ζευγαριού ώστε να καλυφθούν όλα τα πιθανά προβλήματα και να εξασφαλιστεί στο βαθμό του δυνατού, ότι το παιδί θα γίνει μέλος μιας οικογένειας που θα το αγαπά και θα το φροντίζει πραγματικά.
Τέλος οι δικαστικές διαδικασίες μπορεί αν πάρουν πολύ χρόνο. Ενδεικτικά σας λέμε ότι στο Κέντρο Βρεφών «Η ΜΗΤΕΡΑ» υιοθετούνται 30-35 παιδιά το χρόνο και στο Αναρρωτήριο Πεντέλης 10 παιδιά το χρόνο ενώ η λίστα αναμονής είναι πολύ μεγάλη. Φυσικά γίνονται και πολλές ιδιωτικές υιοθεσίες όπου μόνοι τους οι θετοί γονείς βρίσκουν το παιδί και μετά απευθύνονται στην Πρόνοια για να ολοκληρώσει την διαδικασία η οποία είναι περίπου ίδια με την διαδικασία που ακολουθείται αν πάρουν ένα παιδί από τα Ιδρύματα Προστασίας παιδιών.
Εάν θέλετε πάντως να υιοθετήσετε εκτός λίστας θα πρέπει να υιοθετήσετε κάποιο παιδάκι που έχει επιβαρημένο ιστορικό υγείας ή επιβαρημένο ιστορικό της φυσικής του οικογένειας. Επίσης μερικά παιδάκια παρουσιάζουν κάποια αργή εξέλιξη που ίσως να οφείλεται στις συνθήκες της ζωής τους και να μπορεί να επιταχυνθεί με αγάπη και φροντίδα. Και αυτά τα παιδάκια, επειδή δεν τα επιθυμούν οι περισσότεροι, μπορούν να υιοθετηθούν εκτός λίστας αναμονής. Τέλος εκτός λίστας αναμονής υιοθετούνται και τα μεγαλύτερα παιδιά αφού και πάλι ο περισσότερος κόσμος επιθυμεί υγιή βρέφη.
Πως μπορείτε να υιοθετήσετε ένα παιδί από άλλη χώρα
Σήμερα δεν υπάρχουν διακρατικές συμφωνίες για να σας διευκολύνουν να υιοθετήσετε ένα παιδάκι από το εξωτερικό. Παλιά υπήρχαν κάποιες με ορισμένα κράτη και υιοθετούνταν παιδιά κυρίως από τη Ρουμανία. Όμως και η Ρουμανία αποφάσισε να μην δίνει παιδιά για υιοθεσία στο εξωτερικό. Μέχρι πρόσφατα επίσης υπήρχε η Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία η οποία τώρα δεν λειτουργεί λόγω οικονομικών προβλημάτων. Οπότε αν θέλετε να υιοθετήσετε ένα παιδάκι από το εξωτερικό θα πρέπει να πάτε μόνοι σας και με δική σας ευθύνη στην χώρα που επιθυμείτε για να το βρείτε. Στην Ελλάδα θα απευθυνθείτε στην Πρόνοια για να ολοκληρώσετε τη υιοθεσία. Πάντως τα πράγματα δεν είναι απολύτως ξεκάθαρα όσον αφορά τις υιοθεσίες από το εξωτερικό και πρέπει κάποιος να προσέχει αφού δεν καλύπτεται νομικά.
Να το πείτε ή όχι
Υπάρχουν 3 τύπων υιοθεσίες. Η κλειστή, η μερικώς κλειστή και η ανοιχτή. Στην κλειστή όλα κρατούνται μυστικά και κανείς δεν ξανασυζητάει το θέμα μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Στην μερικώς κλειστή –η οποία εφαρμόζεται ως επί το πλείστον στην Ελλάδα - υπάρχει κάποιος ενδιάμεσος φορέας και περιορισμένη ροή πληροφοριών από τη θετή στη φυσική οικογένεια και αντίστροφα. Στην ανοιχτή – η οποία εφαρμόζεται ως επί το πλείστον στις Η.Π.Α. – και οι δυο οικογένειες προσπαθούν να συνεισφέρουν θετικά στην εξέλιξη του παιδιού αφού και οι δυο οικογένειες βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία προς όφελος του παιδιού.
Παρόλο που οι περισσότεροι επιστήμονες συνηγορούν υπέρ της ανοιχτής υιοθεσίας πολλές φορές κοινωνικές ή άλλες συνθήκες δεν την κάνουν εφικτή. Ένα παιδί όμως έχει δικαίωμα και πρέπει να μάθει ότι είναι υιοθετημένο. Αυτή είναι η βάση για να δημιουργηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο παιδί και τους θετούς γονείς. Καλά είναι επίσης να μάθει για την υιοθεσία του όσο το δυνατόν σε μικρότερη ηλικία για να του είναι πιο εύκολο να αποδεχτεί αυτή του την ιδιότητα και πριν φυσικά πάρει την πληροφορία από έναν τρίτο. Στην περίπτωση που το μάθει από άλλους θα κλονιστεί η εμπιστοσύνη του στους γονείς του και θα θεωρήσει την υιοθεσία κάτι παράξενο, μυστικό και κακό. Θα πρέπει να μάθει ότι η υιοθεσία δεν είναι μυστικό και το μοιραζόμαστε με ανθρώπους που αγαπάμε και μας αγαπούν. Η ενημέρωσή του φυσικά ολοκληρώνεται όταν ενηλικιωθεί και απευθυνθεί στην υπηρεσία απ’ όπου έγινε η υιοθεσία για να ενημερωθεί για τους φυσικούς του γονείς, τις συνθήκες της υιοθεσίας του και ίσως να μπορέσει να συναντήσει τη βιολογική του οικογένεια. Σε όλη αυτή την προσπάθεια οι θετοί γονείς πρέπει να του συμπαρασταθούν όπως θα του συμπαραστέκονταν σε οποιαδήποτε άλλη του προσπάθεια.
Πώς να πλησιάσετε τον συναισθηματικό κόσμο του υιοθετημένου παιδιού σας
Τι να μην κάνετε
-Μην αποφεύγετε να συζητάτε με το παιδί σας το θέμα της υιοθεσίας του, ελπίζοντας ότι ποτέ δεν θα ρωτήσει να μάθει για το παρελθόν του.
-Μην αρνείστε να παραδεχτείτε ότι το παιδί σας δεν σας μοιάζει. Μην λέτε για παράδειγμα ότι μοιάζει πολύ στον μπαμπά του αρνούμενοι ότι δεν είναι ο βιολογικός του πατέρας.
-Μην τονίζεται τα θετικά της υιοθεσίας του λέγοντάς του για παράδειγμα ότι είναι πολύ τυχερό που το υιοθετήσατε επειδή έτσι έμμεσα το επικρίνεται κάθε φορά που εκφράζει τα αρνητικά του συναισθήματα.
-Μην προσποιείστε ότι η ζωή του άρχισε την ημέρα που το υιοθετήσατε αποφεύγοντας να αναφέρεστε στην φυσική του οικογένεια διότι έτσι στεναχωρείτε και το παιδί και τον εαυτό σας.
-Μην επιβάλλετε το νόμο της σιωπής με την στάση σας ή τη γλώσσα του σώματος. Τα χείλη που τρέμουν λένε πολλά στο παιδί.
-Μην παίρνετε προσωπικά τις δηλώσεις του παιδιού ότι οι πραγματικοί του γονείς είναι οι βιολογικοί του γονείς επειδή το μόνο που προσπαθεί να κάνει είναι το να σας εκφράσει τη θλίψη του.
-Μην το κάνετε να νιώσει ντροπή αν θελήσει να αναζητήσει την φυσική του οικογένεια.
Τι να κάνετε
-Μιλήστε του για την υιοθεσία του από την πρώτη στιγμή που θα το πάρετε στο σπίτι. Όταν του αλλάζετε τις πάνες ή το κρατάτε αγκαλιά πέστε του πόσο ευτυχισμένοι είστε που το έχετε υιοθετήσει. Έτσι και αυτό και εσείς θα εξοικειωθείτε με την κατάσταση.
-Ανοίξτε του εσείς συζήτηση για τη φυσική του οικογένεια και ενθαρρύνετέ το να εκφράσει τα συναισθήματά του.
-Πέστε του ότι η υιοθεσία του είναι πολύ σημαντικό πράγμα στη ζωή σας και εξηγήστε του ότι θέλετε πολύ να καταφέρετε να τα βγάλετε πέρα με τις δυσκολίες που προκύπτουν.
-Μην το επικρίνετε όταν νιώθει ανασφάλεια. Δείξτε ότι ενδιαφέρεστε να μάθετε για το πώς αισθάνεται την κάθε φορά.
-Συζητήστε για τα σημεία που δεν μοιάζετε και πείτε του ότι οι διαφορές του έχουν κάνει την ζωή σας πιο ενδιαφέρουσα και πιο όμορφη.
-Αν θέλει να έχει κάποιο αντικείμενο από την φυσική του οικογένεια σεβαστείτε το.
-Ενταχθείτε σε κάποια ομάδα στήριξης γονέων με υιοθετημένα παιδιά.
-Διαβάστε του βιβλία για την υιοθεσία. Υπάρχει για παράδειγμα το βιβλίο «Λαγουδίνος» από τις Εκδόσεις Νίκας που μπορείτε να το προμηθευτείτε και από το Κέντρο Ερευνών «Ρίζες» όπου το παίζουν και σε κουκλοθέατρο.
-Φέρτε το σε επαφή και με άλλα υιοθετημένα παιδιά.
Υιοθεσία ή Αναδοχή
Αναδοχή είναι η ανάληψη της φροντίδας παιδιού άλλων γονέων από μια οικογένεια για μερικές ημέρες, εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, έναντι αμοιβής (επιδόματος ή μισθού). Ο βασικός στόχος της αναδοχής είναι να προσφέρει στο παιδί που οι γονείς του δεν μπορούν να το φροντίσουν την εμπειρία της οικογενειακής ζωής μέχρις ότου οι γονείς μπορέσουν να το ξαναπάρουν. Η προσδοκία από τους ανάδοχους γονείς είναι ότι θα προσφέρουν στο παιδί αγάπη, φροντίδα, αξιόπιστες και σταθερές σχέσεις και κατάλληλα ερεθίσματα ώστε να προάγουν τη σωματική, συναισθηματική, κοινωνική και νοητική του ανάπτυξη. Αν λοιπόν σας ενδιαφέρει να προσφέρετε αγάπη σε ένα παιδί χωρίς να γίνει τυπικά δικό σας ίσως η αναδοχή να είναι αυτό που σας ταιριάζει.
Οι φυσικοί γονείς
Η μόνη οικογένεια που έχει το υιοθετημένο παιδί είναι φυσικά η θετή του οικογένεια. Όμως κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να ξέρει ότι αφορά τη ζωή του. Το ότι ένα υιοθετημένο παιδί θέλει να μάθει για τους φυσικούς του γονείς δε σημαίνει ότι θα ήθελε να εγκαταλείψει τη θετή του οικογένεια ή ότι δεν αγαπά τους θετούς του γονείς. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι τα περισσότερα υιοθετημένα παιδιά αρχίζουν να αναζητούν τους φυσικούς τους γονείς σε μεγαλύτερη ηλικία (μερικές φορές και πάνω από τα 25 όταν αρχίζουν να θέτουν στον εαυτό τους υπαρξιακά ερωτήματα και όχι ερωτήματα αγάπης και ασφάλειας).
Μέχρι το Δεκέμβριο του 1996 απαγορευόταν από το νόμο να ψάξει το υιοθετημένο παιδί να βρει τους φυσικούς του γονείς. Τώρα μπορεί κάποιος να το κάνει μόνο αφού έχει συμπληρώσει το 18 έτος της ηλικίας του. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μέχρι να ενηλικιωθεί το παιδί απαγορεύεται και στους θετούς γονείς να ψάξουν για τους φυσικούς γονείς του παιδιού τους.
Από ότι μας ανέφεραν πάντως από το Κέντρο Ερευνών «Ρίζες» δεν υπάρχει περίπτωση ένα υιοθετημένο παιδί να μην θελήσει να μάθει για τους φυσικούς του γονείς. Είναι μάλιστα τέτοια η επιθυμία τους που στο κέντρο έχουν ακόμη και άτομο 75 χρόνων που ψάχνει να βρει τις ρίζες του.
Οι θετοί γονείς δεν πρέπει να νιώθουν απειλή από αυτή την επιθυμία του παιδιού τους. Αντίθετα πρέπει να του συμπαρασταθούν στην προσπάθειά του διότι αν δεν επιλύσει τα δικά του προβλήματα δεν θα μπορέσει ούτε να δεχτεί την αγάπη τους ούτε και να τους προσφέρει τη δική του.
Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι δεν υπάρχει νομοθεσία που να διευκρινίζει αν οι φυσικοί γονείς μπορούν να ψάξουν να βρουν το υιοθετημένο παιδί τους. Σίγουρα όμως δεν μπορούν να το κάνουν πριν ενηλικιωθεί. Στο Κέντρο Ερευνών «Ρίζες» πάντως υπάρχει Συμβουλευτική για φυσικούς γονείς.
Βιβλία για την υιοθεσία.
-«Εμπειρίες Υιοθεσίας». Betty Jean Lifton. Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ.
-«Υιοθεσία». Τάσεις, Πολιτική, Πρακτική. Κέντρο Βρεφών «Η ΜΗΤΕΡΑ». Εκδόσεις ΓΡΗΓΟΡΗ.
-Τι θα ήθελα να γνώριζαν οι γονείς μου όταν με υιοθέτησαν. Sherrie Eldridge. Εκδόσεις Θυμάρι.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
4) 15 Βήματα για Ήρεμη Ζωή
Μήπως σας είναι δύσκολο να βρείτε την συνταγή για την ηρεμία; Ίσως ψάχνεται κάτι πολύπλοκο ενώ η λύση υπάρχει στα απλά πράγματα.
Σας δίνουμε 15 απλές αλλά δοκιμασμένες συνταγές για ηρεμία. Δοκιμάστε τις όλες και διαλέξτε αυτές που σας ταιριάζουν. Ή εφαρμόστε τις όλες….
-Η ΚΑΛΗ ΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΙ ΦΑΙΝΕΤΑΙ. Αν τα πρωινά σας είναι ξέφρενα επειδή δεν προλαβαίνετε να φτιάξετε πρωινό, επειδή ο γιος σας ψάχνει την φόρμα του, η κόρη σας το μωβ κοκαλάκι και σεις τα κλειδιά του αυτοκινήτου τότε σας χρειάζεται μια καλή αρχή για την ημέρα σας. Από το προηγούμενο βράδυ σχεδιάστε την επόμενη ημέρα. Προγραμματίστε μόνο τα απαραίτητα. Πολλές φορές δεν υπάρχει χρόνος ούτε για τα απαραίτητα πόσο μάλλον το να πλύνετε τα πατζούρια, να κάνετε πεντικούρ και να καθαρίσετε και την καμινάδα από το τζάκι. Το να τα θέλετε όλα τέλεια δεν σας προσθέτει χρόνο αλλά άγχος. Ζητείστε από όλους να έχουν τα ρούχα που θα φορέσουν το πρωί έτοιμα και την τσάντα του σχολείου με όλα τα βιβλία, τετράδια και μολύβια μέσα. Ξυπνήστε ένα τέταρτο πιο νωρίς και κάντε ένα χλιαρό ντουζ. Θα σας ξυπνήσει και θα σας ηρεμήσει. Ετοιμάστε πρωινό και καθίστε στο τραπέζι όλοι μαζί. Αν πιστέψετε ότι όλα θα σας πάνε καλά τότε έχετε κάνει το πρώτο βήμα για να σας πάνε όλα καλά. Τουλάχιστον τα περισσότερα....
-ΤΟ ΓΟΡΓΟΝ ΚΑΙ ΧΑΡΙΝ ΕΧΕΙ. Μην αναβάλετε τις μικροδουλειές που πρέπει να γίνουν. Το να πάρετε ένα δύσκολο επαγγελματικό τηλεφώνημα σας παίρνει μόνο πέντε λεπτά. Το να το αναβάλετε συνέχεια μπορεί να σας πάρει και δυο ημέρες γεμάτες άγχος. Και εκείνα τα ρούχα για το καθαριστήριο. Μπορείτε επιτέλους να τα αφήσετε στο δρόμο για την δουλειά. Δουλέψτε σύμφωνα με ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα και κάντε ότι πρέπει να γίνει χωρίς να το πολυσκέφτεστε. Θα δείτε ότι ορισμένα πράγματα δεν είναι και τόσο δύσκολα όσο νομίζατε.
-Η …ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΣΗ ΑΡΧΟΝΤΙΑ. Αν στα ντουλάπια σας δεν θυμάστε τι υπάρχει και μπαίνοντας στο σπίτι σκοντάφτετε πάνω σε παιχνίδια και κουτιά τότε σας χρειάζεται ένα τακτοποιημένο περιβάλλον. Δεν εννοώ ότι θα πρέπει να καθαρίζετε κάθε ημέρα κάτω από τον καναπέ. Αλλά μάλλον θα πρέπει να ξεφορτωθείτε ορισμένα πράγματα που πολύ αμφιβάλλω αν θα καταλαβαίνατε ότι σαν λείπουν σε περίπτωση διάρρηξης. Θα μου πείτε και ποιος διαρρήκτης θα τα έπαιρνε. Κάθε Χριστούγεννα και καλοκαίρι κάντε ξεκαθάρισμα όλοι μαζί στην οικογένεια και πετάξτε ότι έχετε να χρησιμοποιήσετε πάνω από ένα χρόνο. Ρούχα, παιχνίδια, βιβλία, σούπες και μπαχαρικά. Και μερικά μπιμπελό να ξεφορτωθείτε δεν θα ήταν προδοσία απέναντι στην θεία σας που σας έκανε δώρο τους δυο πήλινους κύκνους που μένουν για χρόνια κρυμμένοι στο ντουλάπι. Όσο πιο λίγα πράγματα έχει ένα σπίτι τόσο πιο γρήγορα μαζεύεται και τόσο πιο καθαρό φαίνεται. Αγοράστε χαλιά, κουρτίνες, ριχτάρια και φυτά. Τα χρώματα θα σας ηρεμήσουν.
-ΑΡΓΙΑ…. ΤΕΧΝΑΣ ΚΑΤΕΡΓΑΖΕΤΑΙ. Αν σκέφτεστε συνέχεια για το πως θα αξιοποιήσετε το χρόνο των παιδιών σας δημιουργικά τότε θα πρέπει να ανησυχείτε όχι για τον χρόνο τους αλλά για τα ίδια τα παιδιά. Είναι άλλο πράγμα ο δημιουργικός χρόνος και άλλο τα δημιουργικά άτομα. Πολλές φορές μάλιστα αυτά τα δυο δεν μπορούν να συνυπάρξουν. Ξεχάστε τις τρεις γλώσσες, το γυμναστήριο, το κολυμβητήριο το πιάνο και τον ταμπουρά. Η ανατροφή των παιδιών δεν είναι κάποια αποστολή που πρέπει να την φέρετε εις πέρας όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά. Τα παιδιά σας είναι άνθρωποι. Και μια και σεις επίσης είστε άνθρωποι καθίστε κάποιες ώρες μαζί χωρίς απαραίτητα να έχει επιτευχθεί κάποιος στόχος μετά το πέρας της συνάντησης. Ούτε να τους κάνετε κήρυγμα, ούτε να τα πείσετε να προσπαθήσουν περισσότερο στο σχολείο, ούτε να σας καταλάβουν και να τα καταλάβετε. Το να είστε μαζί ίσως είναι και ο σημαντικότερος στόχος που θα μπορούσατε να έχετε.
-ΜΑΝΑ ..ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΜΙΑ. Αν νομίζετε ότι μητέρα είναι κάτι που πρέπει να βρίσκεται συνέχεια με τα παιδιά του, να πηγαίνει κινηματογράφο μόνο με τα παιδιά του, να παίζει με αυτοκινητάκια και κούκλες και να ενδιαφέρεται μόνο για το αν βγήκαν νέα γιαούρτια στην αγορά με λιγότερη σοκολάτα και περισσότερο ασβέστιο τότε μάλλον έχετε χάσει τον εαυτό σας. Μητέρα είναι και αυτή που διασκεδάζει στα κλαμπ την Παρασκευή το βράδυ, που οδηγεί μοτοσικλέτα στη Κηφισίας, που φοράει σκισμένο τζιν και που έχει πορτοκαλί ανταύγεια στην αριστερή φράντζα. Μόνο και μόνο επειδή κάνατε ένα παιδί δεν σημαίνει ότι θα σταματήσετε να είστε η Μαρία, η Όλγα ή η Νατάσσα και να γίνεται ένα άλλο άτομο που λέγεται Μαμά.
-ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ ΤΡΙΤΟΣ ΔΕΝ ΧΩΡΑΕΙ….ΣΥΝΕΧΕΙΑ. Ο σύντροφός σας δεν ήταν μόνο χρήσιμος μέχρι να κάνετε τα παιδιά και τώρα δεν έχετε χρόνο να ασχοληθείτε μαζί του. Μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά σας ήρθαν στον κόσμο επειδή εσείς οι δυο ήρθατε κοντά ο ένας στον άλλο. Άρα μην νιώθετε ένοχες αν πάτε επίσκεψη την Παρασκευή το βράδυ στην μητέρα σας ή στην μητέρα του και αφήσετε εκεί το μωρό για το Σαββατοκύριακο. Αρκεί να έχετε προβλέψει να του έχετε την τσάντα με τα απαραίτητα για δυο μέρες μαζί, για κάθε ενδεχόμενο. Εκτός από τις μαμάδες στην προκειμένη περίπτωση μπορούν να φανούν χρήσιμες και αδερφές ή πολύ καλές φίλες που έχουν μεγαλώσει τα δικά τους παιδιά γιατί διαφορετικά δεν νομίζω ότι γίνεται τίποτα. Όσο και να σας αγαπούν και να επιθυμούν να έχετε ήρεμη ζωή εσείς σίγουρα δεν θα θυσιάσουν την δική τους. Αν τώρα είναι κανείς πρόθυμος να κρατήσει το μωρό και για περισσότερες ημέρες για να πάτε ένα ταξιδάκι μην διστάσετε. Αρπάξτε την ευκαιρία χωρίς να το πολυσκεφτείτε.
-ΤΟ ΓΕΛΙΟ ΔΕΝ ΚΟΣΤΙΖΕΙ ΤΙΠΟΤΑ. Αν νομίζετε ότι η ζωή είναι μικρή έχετε δίκιο. Αν τώρα πιστεύετε ότι είναι και σοβαρή υπόθεση μάλλον έχετε άδικο. Πολλές φορές όταν γινόμαστε γονείς αρχίζουμε να παίρνουμε την ζωή πάρα πολύ στα σοβαρά. Ναι. Ανησυχούμε για τα παιδιά μας, για τις αρρώστιες, για το μέλλον τους, για το παρών τους, για τα Μαθηματικά τους, για τα ορθογραφικά τους λάθη, για το περιβάλλον και για την κατασκήνωση που θα πάνε πρώτη φορά αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλα τα πράγματα έχουν και την αστεία τους πλευρά. Γελάστε με τα μικροπροβλήματα και τα μικροεμπόδια που συναντάτε και διδάξτε και στα παιδιά σας κάτι πολύ σημαντικό. Το χιούμορ.
-ΤΟ ΕΝΑ ΧΕΡΙ ΠΛΕΝΕΙ ΤΟ ΑΛΛΟ. Αν νομίζετε ότι δεν μπορείτε να είστε τέλεια μητέρα, σύζυγος, εργαζόμενη, μαγείρισσα και ότι άλλο μπορεί να έχετε αναλάβει παραδεχτείτε το. Όλοι στο σπίτι θα εκτιμήσουν την ειλικρίνειά σας και ίσως προσφερθούν να σας βοηθήσουν και σε ορισμένα πράγματα.
-ΟΠΟΙΟΣ ΘΕΛΕΙ ΤΑ ΠΟΛΛΑ…..Αν φοβάστε για τα έξοδα της οικογένειας έχετε απόλυτο δίκιο. Ποτέ κανείς δεν έχει όσα χρήματα χρειάζεται. Μπορείτε όμως να προγραμματίσετε τα έξοδά σας. Δεν χρειάζεται βέβαια να καταγράφετε σε ένα τετράδιο ακόμη και τις τσίχλες που θα αγοράσετε στο περίπτερο. Όταν όμως πρέπει να πάρετε αποφάσεις για κάποιο σημαντικό έξοδο θα πρέπει να γνωρίζετε αν έχετε την οικονομική δυνατότητα να το κάνετε. Τα οικονομικά αδιέξοδα φέρνουν άγχος και τσακωμούς στις οικογένειες ενώ αντίθετα ο περιορισμός των αναγκών μας δεν είναι και τόσο δύσκολη υπόθεση όσο νομίζουμε. Μη αποφεύγετε να μιλάτε μπροστά στα παιδιά για οικονομικά θέματα. Έτσι θα καταλάβουν ότι τα χρήματα που υπάρχουν δεν είναι απεριόριστα και ότι συνήθως για να αποκτήσεις κάτι σημαίνει να παραιτηθείς από την επιθυμία σου να αποκτήσεις κάτι άλλο.
-ΗΡΕΜΗΣΕ…ΜΕ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Ακούστε μουσική. Όχι. Η τηλεόραση δεν είναι το υποκατάστατο της μουσικής. Η τηλεόραση δεν φημίζεται για τις χαλαρωτικές της ικανότητες. Το μόνο που κάνει είναι το να μπλοκάρει τις ικανότητες του εγκεφάλου μας. Αντίθετα με την μουσική ηρεμείτε και το μυαλό σας μπορεί να σας προσφέρει και ορισμένες καλές ιδέες για την λύση των προβλημάτων που σας απασχολούν. Προτιμήστε την απαλή μουσική όσο και να σας αρέσει η χέβι μέταλ και η τέκνο. Και αν δεν μπορείτε να ακούσετε μουσική τραγουδήστε. Τραγουδήστε μόνες σας, για τα παιδιά ή μαζί με τα παιδιά. Μετά από λίγο θα νιώσετε πολύ πιο ήρεμες.
-ΟΠΟΥ ΛΑΛΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΚΟΚΟΡΙΑ. Αν στην οικογένειά σας ο ένας μπαίνει και ο άλλος βγαίνει από το σπίτι και επικοινωνείτε με σημειώματα και τηλεφωνήματα σας χρειάζεται χρόνος που θα τον περνάτε μαζί. Μια ημέρα το Σαββατοκύριακο κάντε κάτι όλοι μαζί. Προγραμματίστε ένα κοντινό ολοήμερο ταξιδάκι στην εξοχή, φροντίστε τον κήπο ή κατασκευάστε κάτι. Στο τέλος της ημέρας πηγαίνετε σε ένα ωραίο εστιατόριο.
-ΟΤΑΝ ΤΡΩΜΕ ΔΕΝ….ΓΚΡΙΝΙΑΖΟΥΜΕ. Το φαγητό είναι σημαντικό για την ηρεμία της οικογένειας. Όχι τόσο το τι τρώμε αλλά και το πώς το τρώμε. Σίγουρα δεν γίνεται να τρώμε όλοι μαζί καθημερινά αλλά το Σαββατοκύριακο θα πρέπει να καθιερωθεί η ημέρα όπου όλοι η οικογένεια συναντιέται στο τραπέζι για να φάει και να συζητήσει. Δεν χρειάζεται βέβαια εκείνη την ώρα να λύσουμε όλα μας τα προβλήματα όσο και να μην έχουμε χρόνο τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να δέχεσαι κριτική την ώρα που παλεύεις με μια πιρουνιά σπαγγέτι. Άρα ξεχνάμε για τους βαθμούς του Γιώργου, για την συμπεριφορά της Λίνας και για το πόσο μας ενόχλησε αυτό που είπε η μητέρα του άντρα μας. Καλό επίσης είναι να κάνουμε τα ψώνια της εβδομάδας όλοι μαζί και να συμμετέχουν όλοι και στην προετοιμασία του φαγητού.
-Ο ΥΠΝΟΣ ΤΡΕΦΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ. Η ώρα του ύπνου είναι η Αχίλλειος πτέρνα της οικογενειακής ζωής. Πολλοί γονείς περνάνε μια ήρεμη ημέρα με τα παιδιά τους μέχρι να φτάσει η ώρα του ύπνου. Φτιάξτε ένα όμορφο κρεβάτι για τα παιδιά με υπέροχα μαλακά σκεπάσματα και μην δείχνετε ότι βιάζεστε. Αν μετράτε αντίστροφα μέχρι να κλείσουν τα μάτια τους θα το καταλάβουν και θα κάνουν το αντίθετο. Επίσης οι ώρες που πηγαίνουν στο κρεβάτι πρέπει να είναι σταθερές.
-ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΕΙΟΣ. Δεν είστε τέλειες, δεν είναι η ζωή σας γεμάτη επιτυχίες και κάνετε συχνά πυκνά λάθη. Μην νιώθετε άσχημα επειδή δεν είστε οι μόνες. Τέρμα η αυτοκριτική. Όλοι οι άνθρωποι έτσι είναι απλά οι περισσότεροι δεν θέλουν να παραδεχτούν τα λάθη τους. Πολλές φορές έχετε πάρει λάθος αποφάσεις σε θέματα επαγγελματικά. Άλλες τόσες έχετε γίνει έξαλλες με τα παιδιά ενώ θα έπρεπε να είχατε κρατήσει την ψυχραιμία σας. Τσακώνεστε με την μητέρα σας. Δεν πετυχαίνετε πάντα τα κουλουράκια. Δεν μπορείτε να κάνετε δίαιτα. Γράφεστε στο γυμναστήριο και πατάτε μόνο δυο φορές. Μην νιώθετε ένοχες. Αν ήμασταν όλοι ειλικρινείς θα μαθαίνατε ότι ο περισσότερος κόσμος τα ίδια κάνει.
-ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟ ….ΚΑΛΥΤΕΡΟ. Τέλος ας υποθέσουμε ότι για λόγους που και εσείς δεν ξέρετε δεν περνάτε την καλύτερη φάση της ζωής σας. Νιώθετε ότι και να κάνετε είναι λάθος και ότι όλα σας πάνε από το κακό στο χειρότερο. Ακολουθείστε την μέθοδο του παγώματος όπως την ονομάζει μια φίλη μου. Για μια εβδομάδα, ένα μήνα ή και ένα χρόνο, ανάλογα την σοβαρότητα της κατάστασης, μην βάλετε στόχους και μην επιδιώξετε τίποτα εκτός από το να κρατήσετε τα κεκτημένα σας. Πράγμα που σημαίνει ότι συνεχίζετε κανονικά τη ζωή σας αλλά χωρίς φιλοδοξίες επιδιώξεις και μεγαλεπίβολα σχέδια. Κατά την περίοδο αυτή δεν θα ψάξετε για δουλειά, δεν θα βελτιώσετε τις σχέσεις σας με κανέναν, δεν θα αποκτήσετε κοιλιακούς και δεν θα γίνετε πιο θαρραλέες. Δεν χρειάζεται μόνο το σώμα ξεκούραση αλλά και η ψυχή.
Ποια βιβλία θα σας βοηθήσουν στο κυνήγι της ηρεμίας.
Δημοκρατία στο σπίτι. Το παιδαγωγικό σύστημα που φέρνει το τέλος του πολέμου ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά. Ρούντολφ Ντράικορς. Εκδόσεις Γλάρος. 7,50.
The Seven Habits of Highly Effective Families by Steven Convey. Εκδόσεις Simon and Schuster. 20,84.
Γονική Παράνοια. Απαλλαγείτε από τις φοβίες σας και γίνετε σωστοί γονείς. Φρανκ Φουρέντι. Εκδόσεις Μπουκουμάνης. 13,50.
Raising Happy Children by Jan Parker and Jan Stimpson. Εκδόσεις Hodder. 18,73.
Ποιες ταινίες θα σας κάνουν να γελάσετε με τα βάσανά σας.
Μια θαυμάσια ημέρα.
Κοίτα ποιος μιλάει με τον Τζων Τραβόλτα και την Κίρστι Άλλεη. Σκηνοθεσία Άμι Χέκερλινγκ. 1989.
Μίσιζ Ντάουτφάιαρ με τον Ρόμπιν Ουίλιαμς, Σάλυ Φίλντ και Πήρς Μπρόσναν. Σκηνοθεσία Κρις Κολόμπους. 1993.
Μαίρη Πόπινς με τη Τζούλι Άντριους και τον Ντικ Βάνταικ. Σκηνοθεσία Ρόμπερτ Στήβενσον. 1964.
Η Μελωδία της Ευτυχίας με τη Τζούλι Άντριους και τον Κρίστοφερ Πλάμερ. Σκηνοθεσία Ρόμπερτ Γουάιζ.
Ποια sites θα σας φανούν χρήσιμα.
www. Informedparent.com
www.parentplace.com
Που μπορείτε να απευθυνθείτε.
Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής ΙΚΑ. Αραχώβης και Ιπποκράτους 17. Τηλ. 3600722.
Στον Δήμο σας για να ρωτήσετε αν υπάρχουν οικογενειακοί
σύμβουλοι.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------σύμβουλοι.
5) Ζείτε ακόμη με τους γονείς σας;
Είναι ένα νορμάλ πρωινό Σαββάτου μετά από 5 Martini και 6 σφηνάκια. Η Βάσω ξυπνάει με την αίσθηση ότι κάποιος με ένα κομπρεσέρ σκάβει στο κεφάλι της. Προσπαθώντας να περιορίσει τις περιττές κινήσεις του κεφαλιού σηκώνεται από το κρεβάτι και σέρνεται μέχρι την κουζίνα. Χρειάζεται δυο καφέδες, ένα παυσίπονο και το τηλέφωνο για να περιγράψει στην Τόνια τα καθέκαστα της προηγούμενης βραδιάς. Εκείνο που αντικρίζει είναι η μητέρα της που καθαρίζει το χαλί με την ηλεκτρική σκούπα. Είναι ημέρα καθαριότητας στο σπίτι. Αισθάνεται ότι έχει πάει επτά χρόνια πίσω στη ζωή της. Μετά τα δεκαοκτώ έφυγε από σπίτι και ζούσε σε μια επαρχιακή πόλη όπου και σπούδαζε μέχρι τα 24. Τώρα στα 25 έχει επιστρέψει στο σπίτι των γονέων της μέχρι να βρει δουλειά αλλά δεν προβλέπεται να ξαναφύγει στο άμεσο μέλλον μια και ακόμη δεν έχει καταφέρει να βρει κάτι το σταθερό.
«Όταν μιλάω με την μητέρα μου στο τηλέφωνο καταλαβαίνω ότι είμαι πολύ τυχερή που δεν ζω με τους γονείς μου» λέει η Αφροδίτη, 24 χρονών. «Προσπαθεί να με επηρεάζει με κάθε τρόπο ακόμη και από τόση απόσταση. Αν υπήρχε τηλεκοντρόλ για τα παιδιά είναι η πρώτη που θα το αγόραζε». Η Αφροδίτη έφυγε από την Αθήνα στα 18 για να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων όπου και παρέμεινε αφού βρήκε μια δουλειά εκεί μετά την αποφοίτηση. «Φυσικά είναι κουραστικό να δουλεύεις και να φροντίζεις τα πάντα στο σπίτι και μερικές φορές τα χρήματα δεν μου φτάνουν και πρέπει να κάνω οικονομικές θυσίες αλλά νιώθω ευτυχισμένη που είμαι ανεξάρτητη» καταλήγει.
Η Μαρία, 26 χρονών, έχει διαφορετική γνώμη. «Αν δεν ζούσα με τους γονείς μου δεν θα είχα τη δυνατότητα να ρισκάρω στον επαγγελματικό τομέα και να βρω τη δουλειά που έχω τώρα. Ξέρω φίλους μου που αναγκάζονται να κάνουν όποια δουλειά βρεθεί μπροστά τους και δεν έχουν χρόνο ούτε να σκεφτούν - πόσο μάλλον να ψάξουν για κάτι καλύτερο. Εξάλλου τώρα μπορώ να νοικιάσω το δικό μου χώρο και σε λίγους μήνες θα φύγω από το σπίτι των γονέων μου για να συγκατοικήσουμε με το Γιώργο».
Η Βάσω, η Αφροδίτη και η Μαρία ανήκουν σε μια γενιά που έχει αποκτήσει την ανεξαρτησία της αλλά πολλές φορές δεν μπορεί να την χρησιμοποιήσει και αναγκάζεται να την παραχωρήσει πίσω στους γονείς της αφού ακόμη και η ελευθερία από ότι φαίνεται χρειάζεται οικονομικό υπόβαθρο για να ευδοκιμήσει.
Από τη δεκαετία του 60 ήδη οι νέοι μπορούσαν να ζουν μόνοι τους, μετά την ενηλικίωσή τους στα 18, στις περισσότερες κοινωνίες δυτικού τύπου όπως η Αμερική και οι περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες. Οι Ελληνίδες μπόρεσαν να τα καταφέρουν 20 χρόνια μετά, τη δεκαετία του 80 περίπου, αφού οι πολιτιστικές αλλαγές αργούν να έρθουν. Μόλις όμως τα κατάφεραν να φύγουν από την οικογενειακή στέγη αναγκάστηκαν να ξαναγυρίσουν για οικονομικούς λόγους αυτή τη φορά, όπως εξάλλου κάνουν και οι νέοι σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική αφού η οικονομική κρίση αντίθετα με την πολιτιστική αλλαγή δεν αργεί να εξαπλωθεί.
Η γενιά μπούμερανγκ.
Ο όρος μπούμερανγκ χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γενιά του 80 που αφού έχει ήδη φύγει μια φορά από το σπίτι για σπουδές αναγκάζεται να επιστρέψει στην οικογενειακή φωλιά μέχρι να αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία αφού η ελευθερία τους να κάνουν τις δικές τους επιλογές δεν αμφισβητείται πλέον.
Τρεις είναι κυρίως οι λόγοι που αναγκάζουν τους νέους να ζουν με τους γονείς τους αρκετά χρόνια μετά την ενηλικίωσή τους.
Πρώτα από όλα για να μπορέσει κάποιος να πετύχει επαγγελματικά χρειάζεται πολλή ακαδημαϊκή και επαγγελματική προσπάθεια. Εκτός από το πανεπιστήμιο, πολλές φορές χρειάζεται και κάποιο μεταπτυχιακό και μετά μερικά χρόνια επαγγελματικών αλλαγών και ρίσκων μέχρι να θεωρηθεί ότι κάποιος έχει καθιερωθεί επαγγελματικά.
Φυσικά η ανεργία καθυστερεί ακόμη πιο πολύ την απόκτηση της οικονομικής ανεξαρτησίας αφού για να βρει κάποιος την πρώτη του δουλειά μετά από το τέλος των σπουδών του θα χρειαστεί κατά μέσο όρο δυο με τρία χρόνια. Ακόμη όμως και αν βρει κάπου να εργαστεί η προσφορά πτυχιούχων στην αγορά εργασίας είναι τόσο μεγάλη που πολλές φορές ο μισθός δεν είναι ανάλογος των προσόντων κάποιου.
Τέλος ακόμη και αν κάποιος νέος βρει κάποια σταθερή εργασία το κόστος ζωής είναι τόσο μεγάλο που αναγκάζει πολλούς να παραμείνουν με τις οικογένειές τους μέχρι να μπορέσουν να βγάλουν περισσότερα χρήματα ή να κάνουν αποταμίευση ή να παντρευτούν και να μοιραστούν το κόστος ζωής με κάποιο άλλο άτομο.
Παιδήλικες.
Στην εποχή μας η ενηλικίωση δεν είναι απλή υπόθεση. Δεν ξυπνά δηλαδή κάποιος ένα πρωί όπου θα είναι πλέον ενήλικας όπως ενδεχομένως θα γινόταν σε κάποια φυλή όπου με μια εισιτήρια τελετή ο αρχηγός θα σε ανακήρυττε ενήλικα. Οι περισσότεροι νέοι περνούν μια περίοδο, μεταξύ των 18 και 26 περίπου, όπου μπορεί να ονομαστούν και παιδήλικες, δηλαδή κάτι ανάμεσα σε ενήλικες και παιδιά. Μπορούν να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις και να κάνουν τις επιλογές τους αλλά σε καμιά περίπτωση δεν είναι οικονομικά ανεξάρτητοι και αναγκάζονται να στηρίζονται ακόμη στους γονείς τους.
Έτσι λοιπόν κοινωνικά η ενηλικίωση αργεί αφού οι νέοι μένουν περισσότερο στο σχολείο, αργούν να παντρευτούν και καθυστερούν να κάνουν παιδιά. Φυσικά η φύση δεν ακολουθεί την κοινωνία και δεν καθυστερεί και αυτή την ηλικία κατά την οποία μπορούμε να κάνουμε οικογένεια και να τεκνοποιήσουμε, ειδικά οι γυναίκες. Δεν χρειάζεται λοιπόν να είναι ο δρόμος στρωμένος ροδοπέταλα για να αρχίσουμε να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις αφού ένας από τους λόγους που η ενηλικίωση αργεί, όσο και αν υπάρχουν διάφορες δικαιολογίες, είναι και το γεγονός ότι πολλοί νέοι δεν έχουν τη διάθεση να στερηθούν τις ανέσεις τους, τα ταξίδια τους, τα όμορφα ρούχα, το καινούργιο αυτοκίνητο και τις εξόδους τους. Αν λοιπόν μετά τα 30 είστε ακόμη παιδήλικες μάλλον θα πρέπει να ανησυχήσετε.
Ποιοι μένουν με τους γονείς τους.
-Οι νέοι που η κουλτούρα της οικογένειας ή οι θρησκευτικές πεποιθήσεις δέχονται την απομάκρυνση του νέου ατόμου από την οικογενειακή εστία μόνο όταν κάνει δική του οικογένεια, παντρευτεί δηλαδή. Είναι διεθνώς γνωστή η Μεσογειακή οικογένεια που φροντίζει τα παιδιά της όχι μόνο μέχρι να παντρευτούν αλλά και μετά το γάμο.
-Όσοι είναι άνεργοι επειδή ακόμη δεν έχουν βρει δουλειά μετά το σχολείο ή δεν έχουν βρει σταθερή δουλειά και υπάρχει ο κίνδυνος να μείνουν ανά πάσα στιγμή άνεργοι - πράγμα που τους εμποδίζει να αναλάβουν οικονομικές ευθύνες.
-Οι φοιτητές που σπουδάζουν στην ίδια πόλη όπου ζουν και οι γονείς τους. Φυσικά σε αυτή την ομάδα περιλαμβάνονται και οι μεταπτυχιακοί φοιτητές που μπορεί να είναι πολύ πάνω από τα 18 ή τα 20.
-Όσοι έχουν ήδη φύγει αλλά επιστρέφουν λόγω ενός διαζυγίου ή λόγω απώλειας της δουλειάς τους. Ειδικά οι γυναίκες με παιδιά που επιστρέφουν στους γονείς τους μετά από ένα διαζύγιο για οικονομικούς λόγους ή για να μοιραστούν την φροντίδα των παιδιών είναι αρκετές.
-Όσοι απολαμβάνουν την συγκατοίκηση με τους γονείς τους. Η γενιά του 80 είναι η πρώτη γενιά στην Ελλάδα που μεγάλωσε με απόλυτη ελευθερία και που θεωρεί τους γονείς περισσότερο φίλους παρά γονείς. Το «τα παιδιά είναι για να τα βλέπεις και όχι να τα ακούς» έγινε ξαφνικά το «όλα για τα παιδιά μας». Είναι λοιπόν φυσικό σε μια τέτοια περίπτωση τα παιδιά να μην βιάζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι των γονέων τους.
-Όσοι διστάζουν να απαρνηθούν την κοινωνικοοικονομική θέση των γονέων τους μια και η δική τους είναι εμφανώς χαμηλότερη. Η εποχή που τα παιδιά αναμενόταν ότι θα ζήσουν καλύτερα από τους γονείς και ότι θα ανέβουν κοινωνικά έχει παρέλθει. Δυστυχώς πολλά παιδιά θα βιώσουν μια κοινωνική κάθοδο. Δεν ανυπομονούν λοιπόν να τους συμβεί και καθυστερούν την αποδέσμευση από την οικογένεια.
-Όσοι τεμπελιάζουν. Αυτούς φυσικά που μένουν με τους γονείς επειδή βαριούνται να αναλάβουν τις ευθύνες τους μπορεί να τους εντοπίσει κανείς εύκολα από το αν κάθε βράδυ ξενυχτάνε, αν κοιμούνται μέχρι το μεσημέρι, αν βλέπουν συνέχεια τηλεόραση και αν εργάζονται με στόχο την οικονομική ανεξαρτησία τους.
Γιατί να μείνει μια νέα γυναίκα με τους γονείς της.
-Διότι στο δίλημμα ανεξαρτησία ή άνεση απαντά άνεση. Προτιμά να πληρώνει τις δόσεις για το αυτοκίνητο παρά το ενοίκιο για την γκαρσονιέρα. Επίσης προτιμά τα ρούχα της πλυμένα και το φαγητό μαγειρεμένο από το να μην δίνει αναφορά για το τι ώρα επέστρεψε από το κλαμπ το βράδυ.
-Διότι από το να κάνει όποια δουλειά βρεθεί μπροστά της και με οποιαδήποτε μισθό προτιμά να είναι πιο επιλεκτική και πιο ριψοκίνδυνη στο χτίσιμο μιας καριέρας έστω και αν εξαρτάται οικονομικά από τους γονείς της.
-Διότι δεν θεωρεί ότι την βοηθούν μόνο οι γονείς της αλλά όλοι μαζί συνεισφέρουν στο να ζουν καλύτερα. Την φροντίζουν όταν της πλένουν τα ρούχα αλλά τους φροντίζει όταν τους πάει στο Ιατρικό Κέντρο για εξετάσεις. Επίσης παρόλο που δεν πληρώνει ενοίκιο μπορεί να αγοράζει συσκευές που τη χρήση τους απολαμβάνει όλη η οικογένεια.
-Διότι δεν καταλαβαίνει για ποιο λόγο θα πρέπει να υποφέρει για να ακολουθήσει τις κοινωνικές επιταγές. Πριν χρόνια θα λιθοβολούσαν μια νέα γυναίκα αν αποφάσιζε να ζήσει μόνη της. Τώρα την λιθοβολούν αν μένει με τους γονείς της. Απλά θα κάνει ότι θέλει.
Γιατί να ζει μια νέα γυναίκα μόνη της.
-Διότι στο δίλημμα ανεξαρτησία ή άνεση απαντά ανεξαρτησία. Προτιμά να μένει σε μια γκαρσονιέρα με ένα κρεβάτι και δυο-τρία μικροέπιπλα και να ξυπνά ότι ώρα θέλει και με όποιον θέλει από το να δίνει λογαριασμό για το τι ώρα θα επιστρέψει το βράδυ και το αν θα επιστρέψει.
-Διότι πιστεύει ότι οι καλές δουλειές έρχονται δουλεύοντας και όχι περιμένοντας. Έτσι στην αρχή θα κάνει ότι δουλειά βρει με ότι μισθό της δώσουν και θα μάθει να ζει με όσα βγάζει. Τουλάχιστον θα ξέρει κάθε στιγμή μέχρι που φτάνουν οι οικονομικές της δυνάμεις χωρίς δεκανίκια.
-Διότι οι γονείς της δεν αντέχουν άλλο να την στηρίζουν οικονομικά. Θα πρέπει και αυτοί να απολαύσουν κάποια ταξίδια και κάποια ανεξαρτησία. Όταν μένει μαζί τους και οι γονείς προφανώς περιορίζονται και δεσμεύονται.
-Διότι φοβάται μήπως στο τέλος επαναπαυτεί και τεμπελιάσει. Η καλοπέραση είναι από τις πιο ύπουλες φυλακές. Δύσκολο να τους ξεφύγεις.
-Διότι οι σχέσεις είναι σχεδόν αδύνατον να επαναπροσδιοριστούν από τη στιγμή που έχουν παγιωθεί. Αφού ήταν το μικρό κοριτσάκι των γονέων της κάποτε θα είναι για πάντα το μικρό τους κοριτσάκι όσο και αν προσπαθήσουν να βάλουν νέες βάσεις στη σχέση τους.
-Διότι νιώθει ενοχές και όπως και να το κάνουμε υπάρχει ένα κοινωνικό στίγμα για αυτούς που συνεχίζουν να ζουν με τους γονείς τους αφού έχουν περάσει πριν πολλά χρόνια την ενηλικίωση.
Πώς να ζείτε αρμονικά στο σπίτι των γονέων σας.
Έστω και αν δεν ζήσετε για μεγάλο χρονικό διάστημα με τους γονείς σας σαν ενήλικες είναι σίγουρο ότι τα πρώτα χρόνια ή έστω τους πρώτους μήνες θα αναγκαστείτε να το κάνετε. Βρείτε λοιπόν κάποιους τρόπους για να κάνετε τη συμβίωση πιο αρμονική.
-Συζητήστε από την αρχή για τα όρια, τους κανόνες και τις συνεισφορές είτε είναι οικονομικές είτε άλλου τύπου – για παράδειγμα το να πληρώνετε κάποιους λογαριασμούς ή να βοηθάτε στην καθαριότητα μια ημέρα την εβδομάδα. Πρέπει να αναγνωρίσουν το γεγονός ότι τώρα πια είστε ενήλικες αλλά και εσείς πρέπει να σέβεστε το γεγονός ότι ζείτε κάτω από τη στέγη τους – μην έχετε για παράδειγμα την απαίτηση να κοιμηθεί ο φίλος σας το βράδυ μαζί σας.
-Αν μείνετε στο παιδικό σας δωμάτιο αλλάξτε την διακόσμηση για να ταιριάζει περισσότερο σε μια εργαζόμενη γυναίκα από μια έφηβη. Δεν χρειάζεται να ξοδέψετε πολλά χρήματα. Μερικές αλλαγές χρειάζονται που θα σας κάνουν να αισθανθείτε ότι βάζετε μια καινούργια αρχή και όχι ότι επιστρέφετε στα παλιά.
-Βάλτε ρεαλιστικούς στόχους για το πότε θα φύγετε και μην αφεθείτε στην άνεση της οικογενειακής φωλιάς για πάντα.
-Συνεισφέρετε χρήματα όσο πιο συχνά μπορείτε. Έστω για μικροέξοδα. Αυτό θα βοηθήσει την αυτοεκτίμησή σας.
-Τέλος δείτε τη συμβίωση όχι σαν έλλειψη ανεξαρτησίας αλλά σαν ένα αναγκαίο βήμα και μια αναπόφευκτη φάση στο δρόμο προς την ανεξαρτησία σας.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-Τέλος δείτε τη συμβίωση όχι σαν έλλειψη ανεξαρτησίας αλλά σαν ένα αναγκαίο βήμα και μια αναπόφευκτη φάση στο δρόμο προς την ανεξαρτησία σας.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
6) Πώς να κάνετε παράπονα
Μεγάλωσα σε μια οικογένεια όπου έπρεπε να τρώω όλο το φαγητό που υπήρχε στο πιάτο μου αδιαμαρτύρητα. Ακόμη και το λίπος – και είναι όλα λίπος όταν είσαι παιδί. Μου επιτρεπόταν να αφήνω τα κόκαλα με την προϋπόθεση ότι τα είχα γλείψει καλά. Αυτή η εκπαίδευση φυσικά στοχεύει στο στωικισμό και στην καρτερία και έχει τα προτερήματα και τα μειονεκτήματά της. Σημαίνει ότι κερδίζεις πολλούς πολέμους αφού δεν σπαταλάς χρόνο γκρινιάζοντας για τον καιρό, τη σκηνή, τις σφαίρες και ότι άλλο σε ενοχλεί. Αλλά επίσης σημαίνει ότι πολλές φορές γίνεσαι αντικείμενο εκμετάλλευσης. Τελικά κατέληξα να θεωρώ μια ήρεμη ζωή πιο σημαντική από ένα καλομαγειρεμένο γεύμα αξίας 60 ευρώ σε «καλό» εστιατόριο. Αν δεν μου άρεσε η μπριζόλα που την είχα παραγγείλει καλοψημένη και είχε εμφανώς αίμα στο εσωτερικό δεν διαμαρτυρόμουν, δεν την έτρωγα και πλήρωνα κανονικά το λογαριασμό.
Φυσικά όλοι έχουμε τα όρια μας και υπάρχει ένα σημείο πέρα από το οποίο και ο πιο φλεγματικός άνθρωπος θα αρχίσει να παραπονιέται. Τα δικά μου όρια τα ανακάλυψε κάποιος κ. Γιάννης , πρώην κομμωτής και νυν διακοσμητής, ο οποίος ανέλαβε να μου βάλει πλακάκια στο σπίτι. Τα πλακάκια ραγίζουν κάθε φορά που έρχονται σε επαφή με οτιδήποτε βαρύτερο από μια κόλλα χαρτί. Θεώρησα σωστό να διαμαρτυρηθώ αλλά ο κ. Γιάννης συγχύστηκε περισσότερο και από εμένα. Και κάθε φορά που του το ανέφερα συγχυζόταν ακόμη περισσότερο. Για να μην συγχύζω τον κ. Γιάννη άρχισα να το αναφέρω σε όλους τους γνωστούς μου μέχρι που κατάλαβα ότι θα γινόμουν βαρετή σε όλες τις παρέες και σταμάτησα. Τρία χρόνια μετά το πλακάκι συνεχίζει να γίνεται πουά από τα ραγίσματα και είναι και η πρώτη χρονιά που δεν έλαβα κάρτα Χριστουγέννων από τον κ. Γιάννη. Βέβαια δεν έφερα αποτέλεσμα αλλά έκανα δυο σημαντικά βήματα. Πρώτα από όλα παραπονέθηκα – έστω και με λάθος τρόπο – και δεύτερο απέφυγα να γίνω γκρινιάρα.
Η εποχή των παραπόνων.
Για να είμαι βέβαια δίκαιη θα πρέπει να αναφέρω ότι την εποχή που εγώ ήμουν παιδί η στωικότητα ήταν αξία στην κοινωνία μας. Τα παιδιά έπρεπε να έχουν υπομονή, οι γυναίκες δεν έπρεπε να διαμαρτύρονται, οι εργάτες δεν μπορούσαν να διαμαρτυρηθούν και οι άντρες δεν ήξεραν αν έπρεπε να παραπονεθούν για κάτι. Τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Εκτός από την τεχνολογική ανάπτυξη, την μόλυνση του περιβάλλοντος και τον πολλαπλασιασμό των κινητών και των δανείων η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την ενθάρρυνση αυτών που επιθυμούν να κάνουν παράπονα. Ανοίγεις την τηλεόραση και βλέπεις Ενώσεις και τηλέφωνα που σε παροτρύνουν να κάνεις τα παράπονά σου. Υπάρχουν οι ενώσεις καταναλωτών, η ένωση ενοικιαστών, η ένωση ιδιοκτητών, το ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο, ο τραπεζικός μεσολαβητής, το Υπουργείο Ανάπτυξης και πολλοί άλλοι που θα μπορούσαν να δεχτούν το αίτημά μας. Ακόμη και τα τηλεοπτικά κανάλια σου δίνουν τηλέφωνα όπου μπορείς να αναφέρεις από την πιο τεκμηριωμένη και λογική σου διαμαρτυρία μέχρι ότι σου κατέβει στο κεφάλι και να σε ακούσουν με προσοχή. Δεν είπα όμως ότι κάποιος από αυτούς θα ικανοποιήσει απαραίτητα τις επιθυμίες σου. Για την ώρα είμαστε μια κοινωνία όπου μπορούμε να κάνουμε τα παράπονά μας αλλά δεν φτάσαμε ακόμη σε τέτοιο σημείο προόδου όπου να ικανοποιούνται. Ίσως φταίει και ο τρόπος που παραπονιόμαστε ή ακόμη και το αντικείμενο του παραπόνου μας.
Εσείς σε πια κατηγορία ανήκετε;
Εκτός από τους στωικούς – σαν εμένα για παράδειγμα- υπάρχουν πολλά είδη ανθρώπων ή εθνικοτήτων που έχουν το δικό τους στυλ στο να κάνουν παράπονα.
Ας ξεκινήσουμε από μερικές γνωστές εθνικότητες σε σχέση με το ιδιαίτερο στυλ που κάνουν παράπονα με πρώτους τους Έλληνες. Οι Έλληνες λοιπόν γκρινιάζουν συνεχώς αλλά φροντίζουν να γκρινιάζουν για πράγματα που δεν μπορούν ποτέ να αλλάξουν έτσι ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να γκρινιάζουν. Ενίοτε γκρινιάζουν και για πράγματα που είναι εύκολο να αλλάξουν αλλά δεν τα αλλάζουν οι ίδιοι για να μπορούν να έχουν θέματα γκρίνιας. Όπως η κυβέρνηση για παράδειγμα. Γκρινιάζουν για τον Πρωθυπουργό, για τους βουλευτές, για τους υπουργούς και τους δημάρχους αλλά πάντα τους ίδιους ψηφίζουν. Και όσο περισσότερο γκρινιάζουν τόσο μεγαλύτερο διάστημα τους έχουν στην εξουσία. Αλλά κυρίως γκρινιάζουν για πράγματα που δεν γίνεται να αλλάξουν όπως το ότι γεννήθηκαν Έλληνες, το ότι η θάλασσα είναι κρύα, τα οκτώ ποτήρια ουίσκι σου προκαλούν πονοκέφαλο την άλλη ημέρα, τα δυο κιλά παιδάκια παχαίνουν, το καλοκαίρι κάνει ζέστη, το χειμώνα βρέχει και την άνοιξη έχει άνθη που τους προκαλούν αλλεργικό.
Οι Βρετανοί είναι το ακριβώς αντίθετο από τους Έλληνες. Δεν παραπονιούνται σχεδόν ποτέ. Εδώ που τα λέμε δεν μπαίνουν στον κόπο να χαρούν όταν κάτι τους αρέσει γιατί να το κάνουν λοιπόν ζήτημα όταν κάτι δεν τους αρέσει. Περιμένουν ο ένας πίσω από τον άλλο στη στάση του λεωφορείου, στην τράπεζα, στο ταμείο του θεάτρου χωρίς καμιά έκφραση δυσαρέσκειας. Σχηματίζουν ουρές με τα αυτοκίνητά τους στους κεντρικούς δρόμους του Λονδίνου σε ώρες αιχμής και δεν ακούς ποτέ μια κόρνα έστω από εκνευρισμό βρε παιδί μου. Ακόμη και όταν απειλείται η ίδια τους η ζωή καταφέρνουν να είναι αποστασιοποιημένοι. Όχι δεν είναι η φάτσα τους, όπως λέει μια φίλη μου, που μας δίνει αυτή την εντύπωση είναι το στυλ τους που τους κάνει να έχουν αυτή την έκφραση.
Οι δε Αμερικάνοι είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση άξια αναφοράς. Εκείνο που τους ενδιαφέρει είναι το να δημιουργήσουν την τέλεια καταναλωτική κοινωνία και αυτό αντανακλάται στο τρόπο που παραπονιούνται. Και όχι μόνο παραπονιούνται αλλά σου κάνουν και μήνυση. Το πρόβλημα είναι ότι ενώ μπορεί κάλλιστα να κάνουν μήνυση στον εστιάτορα που τους σέρβιρε χλιαρή τη σούπα δεν διαμαρτύρονται καθόλου για θέματα πολιτικής. Αυτά τα θεωρούν απόλυτη αρμοδιότητα και αποκλειστικότητα των κυβερνώντων τους οποίους δεν γνωρίζουν και ποιος επέλεξε αφού οι ίδιοι σχεδόν ποτέ δεν θεωρούν σημαντική τη συμμετοχή τους στην ψηφοφορία. Γενικά παραπονιούνται εντόνως για τα ασήμαντα και αγνοούν τα σημαντικά. Μπορούν να το κάνουν ζήτημα και να στείλουν επιστολή στο Υπουργείο Άμυνας επειδή οι στολές στο ναυτικό έχουν ένα σιρίτι στο γιακά που δεν τους αρέσει, για παράδειγμα, αλλά δεν θα πουν τίποτα για τα τεράστια έξοδα που κάνει η κυβέρνησή τους πολεμώντας εδώ και εκεί.
Όσον αφορά τις προσωπικότητες υπάρχουν μερικά είδη ανθρώπων που κάνουν παράπονα και που σίγουρα δεν θα θέλατε να τους μοιάσετε.
Πρώτα απ’ όλα οι αδύναμοι. Αυτοί περνάνε την ημέρα τους εξυπηρετώντας άλλους και θέλουν να νιώθουν ότι σε κάποιο τουλάχιστον τομέα της ζωής τους έχουν το πάνω χέρι. Μπορεί να είναι εργαζόμενοι που πρέπει να ανέχονται ένα δύστροπο αφεντικό και το βράδυ όταν θα βγουν για φαγητό να επιστρέψουν το μπιφτέκι τρεις φορές στο σερβιτόρο. Μπορεί να είναι γονείς που αφού συρθούν με την κοιλιά έξω από το δωμάτιο του κοιμισμένου παιδιού τους έχοντας διαβάσει πέντε φορές για το μικρό αρκουδάκι και τη χελώνα να κάνουν παράπονα στο σύντροφό τους ή στη σύντροφό τους επειδή πριν ένα μήνα που είχαν πάει σε ένα πάρτι φλέρταρε με τον ξάδερφο της οικοδέσποινας ή την αδερφή της συναδέρφου.
Υπάρχουν επίσης οι ευσεβείς εκφραστές παραπόνων. Αυτοί ξέρουν πάντα που και πώς να κάνουν παράπονα, ποια είναι τα δικαιώματά τους και τον τρόπο και την ορολογία για να τα διεκδικήσουν – υπάρχει ειδική ορολογία για να εκφράσεις επίσημα τα παράπονά σου, αν δεν το ξέρετε, την οποία μπορείτε να μάθετε από έναν νομικό. Έχουν κάνει την έκφραση παραπόνων επιστήμη και συνήθως δεν περιμένουν αποζημίωση αλλά απλά θέλουν να αποδείξουν ότι ξέρουν καλύτερα από τους άλλους. Είναι τόσο αφοσιωμένοι στο ρόλο τους που μετά από λίγο καιρό αποκτούν μια γκριμάτσα δυσαρέσκειας στο πρόσωπο και μια γκρινιάρικη χροιά στη φωνή που τους κάνει αναγνωρίσιμους ακόμη και όταν δεν παραπονιούνται και καθόλου δημοφιλείς στις παρέες φυσικά. Δεν νομίζω ότι κανένας από μας θα ήθελε να πάει να φάει με παρέα σε εστιατόριο και κάποιος από την παρέα να καλέσει τον διευθυντή για να του επισημάνει το γεγονός ότι ο σερβιτόρος δεν του έδειξε την ετικέτα του κρασιού πριν ανοίξει την μπουκάλα όπως θα όφειλε.
Πολύ κοντά στους ευσεβείς είναι οι αλαζόνες οι οποίοι πιστεύουν ότι είναι το κέντρο του σύμπαντος και θέλουν να το επιβεβαιώνουν όλη την ώρα. Στέλνουν πίσω την ελάχιστα πιο ψημένη από το κανονικό μπριζόλα, τα όχι αρκετά αστραφτερά μαχαιροπίρουνα, το κάπως κρύο πιάτο, το ελαφρώς θολό ποτήρι και γενικά παραπονιούνται για πράγματα που οι περισσότεροι από μας δεν θα παρατηρούσαν καν. Αυτοί οι άνθρωποι ή έχουν εγκλωβιστεί στην ηλικία των πέντε ή είναι τόσο τελειομανείς που φτάνουν στην τρέλα για να είναι όλα όπως θα πρέπει να είναι. Έχουν τους πάντες γύρο τους σε υπερένταση και οι ίδιοι νιώθουν τόσο τσιτωμένοι όσο ένας ελεγκτής ποιότητας σε υπερωρία.
Τέλος υπάρχουν τα παιδιά με τα χαριτωμένα – για όλους εκτός από τους γονείς – παράπονά τους. Παραπονιούνται όλη την ώρα για το γάλα που είναι πολύ ζεστό, για την νύχτα που είναι πολύ σκοτεινή ή για την πιτζάμα τους που είναι πολύ κίτρινη.
Φυσικά υπάρχουν και αυτοί που κάνουν παράπονα για πράγματα σημαντικά και παρόλο που δεν τους αρέσει να γκρινιάζουν δεν θα δεχόντουσαν ποτέ να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης. Όλοι ελπίζουμε να ανήκουμε σε αυτή την κατηγορία βέβαια.
Γιατί να κάνετε παράπονα.
Υπάρχουν δυο βασικοί λόγοι που θα πρέπει να σας κάνουν να κάνετε παράπονα όταν εσείς κρίνετε ότι θίγεστε. Πρώτον εάν δεν κάνετε παράπονα κανένας δεν πρόκειται να σας αποζημιώσει και κανένας δεν πρόκειται να διεκδικήσει τα δικαιώματά σας αυτεπάγγελτα. Σύμφωνα με το νόμο θα πρέπει εσείς οι ίδιοι να ζητήσετε αποζημίωση ή αποκατάσταση της ζημιάς που ενδεχομένως έχει γίνει εις βάρος σας. Αυτό φυσικά απαιτεί χρόνο, θάρρος και μερικές φορές γνώσεις και χρήματα. Και σε αυτό το σημείο φτάνουμε στο δεύτερο λόγο για τον οποίο θα πρέπει να κάνετε παράπονα χάνοντας το χρόνο σας και την ηρεμία σας. Αν νιώθετε ότι αδικείστε και δεν διεκδικείτε τα δικαιώματά σας τότε εκτός από τις υλικές ζημιές που μπορεί να έχετε και την εκμετάλλευση που μπορεί να υποστείτε, αν αυτή η κατάσταση σας γίνει τρόπος ζωής, μπορεί να βάλετε σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική σας υγεία εκδηλώνοντας ψυχοσωματικές ασθένειες. Οι άνθρωποι όταν νιώθουμε ότι απειλούμαστε – στις μοντέρνες κοινωνίες η απειλή είναι συνήθως κοινωνική και όχι φυσική – έχουμε δυο επιλογές για να αποφύγουμε το άγχος και να ξαναβρούμε την ισορροπία μας. Την φυγή ή την επίθεση. Δυστυχώς όμως η κοινωνία μας δεν αποδέχεται καμιά από αυτές τις δυο φυσικές αντιδράσεις του νευρικού μας συστήματος. Αν φύγουμε θα μας θεωρήσουν δειλούς και αν επιτεθούμε θα μας τιμωρήσουν. Αν δεν κάνουμε τίποτα από τα δυο και καταπνίξουμε το άγχος μας θα δημιουργηθούν μέσα μας εκρήξεις που δεν θα έχουν διέξοδο και θα καταστρέψουν εμάς τους ίδιους σαν μια μηχανή που της έχουμε καλύψει την εξάτμιση. Δεν μας μένει λοιπόν τίποτα άλλο από το να βρούμε ένα κοινωνικά αποδεχτό τρόπο για να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας. Έτσι λοιπόν την επομένη φορά που δεν θα μας αλλάξουν μια ελαττωματική συσκευή που μόλις αγοράσαμε ούτε θα την πάρουμε να φύγουμε άπραγοι, ούτε και τον υπάλληλο θα σπάσουμε στο ξύλο. Υπάρχουν υπηρεσίες που μπορούν να μας ενημερώσουν για τα δικαιώματά μας και να μας βοηθήσουν να τα διεκδικήσουμε.
Που να κάνετε παράπονα.
-Για ότι αφορά την ασφάλειά σας και την ησυχία σας μπορείτε να απευθύνεστε στη αστυνομία. Θα ήταν βέβαια ευγενικό όταν υπάρχουν διαφορές με γείτονες να το συζητάτε πρώτα με αυτούς.
-Στους δήμους μπορείτε να απευθύνεστε για τοπικά θέματα όπως είναι λακκούβες στους δρόμους, σκουπίδια και άλλα.
-Για διαφορές με το δήμο μπορείτε να απευθύνεστε στις Νομαρχίες.
-Για διαφορές με τις τράπεζες μπορείτε να απευθύνεστε στον τραπεζικό μεσολαβητή. Τηλ.210 3376700.
-Για περίπτωση ιατρικών λαθών μπορείτε να απευθυνθείτε στο Συνήγορο της Υγείας που δραστηριοποιείται από το 2004 στο Συνήγορο του Πολίτη και δέχεται καταγγελίες ειδικά για ιατρικά λάθη. Τα τηλέφωνα του Συνηγόρου του Πολίτη είναι 210 7289600 και 8011125000 για χαμηλή χρέωση.
-Για προβλήματα με τους ιδιοκτήτες του σπιτιού σας ή της επαγγελματικής σας στέγης μπορείτε να απευθύνεστε στον Πανελλήνιο Σύλλογο Προστασίας Ενοικιαστών στα τηλέφωνα 210 5231848 και 210 5229720.
-Για προβλήματα με τους ενοικιαστές σας μπορείτε να απευθύνεστε στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων στο τηλέφωνο 210 3228500 όπου μπορείτε να πάρετε πληροφορίες και από αυτόματο δελτίο ή στο internet στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.idioktisia.gr.
-Για προβλήματα με πλοία, αεροπλάνα και γενικά συγκοινωνίες μπορείτε να απευθύνεστε στη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή στο τηλέφωνο 1520
-Για προβλήματα με εστιατόρια μπορείτε να απευθύνεστε στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Εστιατορίων 24 ώρες το 24ωρο στα τηλέφωνα 210 3317301-302
-Για προβλήματα με αγορές καταναλωτικών προιόντων μπορείτε να απευθύνεστε στο ΙΝΚΑ στο τηλέφωνο 11721, στο Ε.Π.ΟΙ.ΖΩ στο τηλέφωνο 210 3304444 ή στη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή στο 1520.
-Για προβλήματα με τον εργοδότη σας μπορείτε να ζητήσετε πληροφορίες από τα γραφεία εργασίας της περιοχής σας.
-Για διενέξεις με το δημόσιο μπορείτε να απευθύνεστε στον συνήγορο του πολίτη στο τηλέφωνο 210 7289600 ή στο τηλέφωνο 8011125000 για χαμηλή χρέωση.
-Για προβλήματα σε σχέση με το παιδί ή την εκπαίδευση μπορείτε να απευθύνεστε στο Συνήγορο του Παιδιού που λειτουργεί από το 2004 στο Συνήγορο του Πολίτη.
Τέλος αν δεν γνωρίζετε που να απευθυνθείτε για το συγκεκριμένο σας πρόβλημα μην παραιτείστε. Προσπαθήστε να πάρετε πληροφορίες από σχετικά υπουργεία, από το δήμο ή ακόμη και από την αστυνομία.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
7) Ο οικογενειακός προϋπολογισμός δεν είναι ……κακή λέξη.
Δεν χρειάζεται να έχετε φτάσει σε σημείο οικονομικής κατάρρευσης για να πάρετε χαρτί και μολύβι και να αρχίσετε έναν οικονομικό σχεδιασμό για την οικογένειά σας. Αν έχετε όνειρα για το μέλλον το δικό σας και των παιδιών σας είναι πολύ λογικό να προσπαθήσετε να δημιουργήσετε τουλάχιστον τις οικονομικές προϋποθέσεις για να τα πραγματοποιήσετε. Και οικονομικές προϋποθέσεις δημιουργούνται με τον σχεδιασμό. Το μόνο που χρειάζεστε είναι βασικές γνώσεις αριθμητικής, ρεαλισμό και ενημέρωση. Πολύ απλά υπολογίζετε τα έσοδά σας (τα πραγματικά) και τα έξοδά σας (όλα) και κάνετε μια απλή αφαίρεση. Αν το αποτέλεσμα είναι θετικό (δηλαδή σας περισσεύουν χρήματα) σχεδιάζετε το που, πως και με ποιόν τρόπο θα τα επενδύστε (ή θα τα απολαύσετε αν δεν θέλετε να τα επενδύσετε). Αν είναι αρνητικό (ξοδεύετε περισσότερα από όσα βγάζετε) τότε σχεδιάζετε το πώς θα τα φέρετε σε ισορροπία.
Ξέρω ότι έχουμε ύφεση και οικονομική κρίση αλλά πρέπει να θυμόμαστε ότι πολλοί άνθρωποι τα έχουν καταφέρει σε παρόμοιες συνθήκες (πολλές φορές και χειρότερες) με οργάνωση, ψυχραιμία και επιμονή. Αυτοί που δεν θα τα καταφέρουν είναι εκείνοι που θα καταθέσουν τα όπλα με την δικαιολογία ότι αφού περνάμε δύσκολα δεν κάνουμε τίποτα.
Όταν καταρτίσετε τον οικογενειακό σας προϋπολογισμό…
1) Πρέπει να φροντίσετε να είναι κομμένος και ραμμένος στις δικές σας ανάγκες, αξίες, προτεραιότητες και προσωπικούς στόχους. Όχι στων συγγενών, φίλων ή γνωστών.
2) Πρέπει να είστε ρεαλιστές. Αν δεν υπολογίσετε τα έξοδα για την ασφάλεια του αυτοκινήτου δεν θα εξαφανιστούν. Απλά θα σας βγάλουν εκτός προγράμματος. Γενικά αποφύγετε την τάση που έχουμε όλοι να είμαστε είτε υπεραισιόδοξοι είτε υπερβολικά απαισιόδοξοι όσον αφορά τα οικονομικά μας ανάλογα με την διάθεσή μας ή τις κοινωνικές συνθήκες. Οι αριθμοί που γράφονται σε ένα χαρτί ποτέ δεν λένε ψέματα πάντως.
3) Ο δανεισμός σας δεν πρέπει να ξεπερνά το 15% του εισοδήματός σας.
4) Ένα 5% τουλάχιστον πρέπει να περισσεύει από αυτά που έχετε υπολογίσει για να μπορείτε να αντιμετωπίσετε τυχόν απρόσμενα έξοδα.
5) Υπολογίστε όλα τα έσοδα και τα έξοδα είτε σε ετήσια βάση (πολλαπλασιάζοντας τα μηνιαία με το 12) είτε σε μηνιαία (διαιρώντας τα ετήσια με το 12).
6) Αν σας περισσεύουν χρήματα σχεδιάστε να τα επενδύσετε για το μέλλον σας ενώ αν τα έξοδα είναι περισσότερα από τα έσοδα μην πανικοβάλλεστε .Είτε θα πρέπει να βρείτε τρόπους για περισσότερα έσοδα είτε να ελαττώσετε τα έξοδα. Δυστυχώς δεν υπάρχει άλλος τρόπος.
7) Μην κάνετε τον προϋπολογισμό μόνοι σας. Θα πρέπει να συμμετέχουν όλοι όσοι καλούνται να τον εφαρμόσουν όπως για παράδειγμα ο σύντροφός σας ή τα παιδιά αν είναι σε ηλικία που μπορούν να το κάνουν.
Όταν κάνετε προϋπολογισμό για τα παιδιά……..
1)Πρέπει να λάβετε υπόψη όλα τα έξοδα όπως είναι ο τοκετός για το κάθε παιδί που επιθυμείτε να αποκτήσετε, τα έξοδα για την φύλαξή τους, τα έξοδα για τα φροντιστήρια και τις δραστηριότητες, τα έξοδα για την ιατροφαρμακευτική τους περίθαλψη, τα έξοδα για τις σπουδές τους και ενδεχομένως τα έξοδα για να ξεκινήσουν την επαγγελματική τους καριέρα.
2)Πρέπει να αποφασίσετε ποιοι είναι οι στόχοι σας σε συνάρτηση πάντα με τις αξίες σας και την οικονομική σας δυνατότητα. Για παράδειγμα πρέπει να αποφασίσετε αν θα προσλάβετε μπέιμπι σίτερ, αν το παιδί θα πάει σε βρεφονηπιακό σταθμό ή θα σταματήσετε τη δουλειά για να το προσέχετε εσείς και αυτό εξαρτάται από τις αξίες σας και τα οικονομικά σας. Επίσης οι σπουδές είναι ένα θέμα που θα πρέπει να προγραμματιστεί και να σχεδιαστεί από νωρίς.
3) Όταν προσδιορίσετε τις επιθυμίες σας σε ένα γενικό πλαίσιο θα πρέπει να κάνετε μια έρευνα και να ενημερωθείτε για πρακτικά θέματα όπως είναι το κόστος του κάθε σχεδίου σας και οι πιθανοί τρόποι που θα μπορούσαν να σας επιτρέψουν την πραγματοποίησή του. Για παράδειγμα αν ονειρεύεστε ιδιωτικό σχολείο ή Πανεπιστημιακές σπουδές για το παιδί σας είναι χρήσιμο να υπολογίσετε πόσο θα κοστίσει κάτι τέτοιο και να ενημερωθείτε για προγράμματα που υπάρχουν έτσι ώστε να αρχίσετε να αποταμιεύετε για το συγκεκριμένο σχέδιο.
3)Να θυμάστε ότι πάντα υπάρχουν και ενδιάμεσες λύσεις ή συνδυασμοί. Για παράδειγμα μπορείτε να στείλετε το παιδί σε ιδιωτικό σχολείο στο δημοτικό για να πάρει τις βάσεις και μετά να πάει σε δημόσιο. Ή μπορείτε να το στέλνετε σε δημόσιο παιδικό σταθμό και να προσλάβετε μια μπέιμπι σίτερ για το υπόλοιπο της ημέρας αν το ωράριο του δημοσίου δεν σας εξυπηρετεί. Ή σε σχέση με τις ξένες γλώσσες αν το παιδί έχει προβλήματα στην εκμάθηση αντί να επιλέξετε τα ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι –πράγμα το οποίο μπορεί να οδηγήσει και σε απόλυτο αποσυντονισμό του παιδιού αν δεν επιλεγεί ο κατάλληλος καθηγητής - μπορείτε να συνεχίσετε στο κέντρο ξένων γλωσσών και να ζητήσετε να κάνει και κάποια ενισχυτικά μαθήματα από τους ίδιους τους καθηγητές που το γνωρίζουν.
Αποφύγετε λάθη όπως…….
1) Το να σχεδιάζετε για το μέλλον των παιδιών σας πριν σχεδιάσετε για το δικό σας μέλλον. Το λογικό είναι να κοιτάξετε πρώτα το δικό σας μέλλον όπως είναι για παράδειγμα ένα πρόγραμμα συνταξιοδότησης ή ένα πρόγραμμα υγείας και μετά μια επένδυση για τις σπουδές των παιδιών. Μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά σας κάποτε θα μεγαλώσουν και θα πρέπει να γίνουν υπεύθυνα και ανεξάρτητα άτομα. Αν τους τα έχετε όλα εξασφαλισμένα και ειδικά αν εξασφαλίσετε τα πάντα εις βάρος σας τότε δεν θα μάθουν ποτέ τα ίδια να φροντίζουν για το μέλλον τους.
2) Το να μην επιμείνετε να καταλάβετε τα πολύπλοκα τραπεζικά και ασφαλιστικά προγράμματα. Οι ειδικοί που αναλαμβάνουν να σας ενημερώσουν ξέρουν ότι σας είναι δύσκολο να καταλάβετε όλα τα προγράμματα και θα πρέπει να αφιερώσουν χρόνο για να σας τα εξηγήσουν. Εξάλλου αυτή ακριβώς είναι η δουλειά τους. Οπότε μην διστάζετε να κάνετε ερωτήσεις μέχρι να καταλάβετε και μην κάνετε καμιά κίνηση αν δεν καταλάβετε πρώτα.
3) Το να αποταμιεύετε χρήματα σε ένα λογαριασμό ταμιευτηρίου με χαμηλό επιτόκιο. Υπάρχουν δυο προβλήματα με την απλή αποταμίευση. Πρώτα απ’ όλα η απόδοση είναι πολύ χαμηλή και δεύτερον αφού δεν έχετε δεσμευτεί να καταθέτετε κάποιο ποσό κάθε μήνα μπορεί εύκολα να το αναβάλετε και να ακυρώσετε το πρόγραμμα.
4) Το να μην επωφελείστε από κρατικές ή άλλες παροχές όπως είναι υποτροφίες για σπουδές. Οι ασφάλειες και οι επενδύσεις πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά σε όλα αυτά που επιθυμείτε και δεν παρέχονται από το κράτος -που στο κάτω κάτω και αυτό το πληρώνετε για να σας εξασφαλίσει κάποια αγαθά.
5) Το να καταφεύγετε ή να παρασύρεστε σε άσκοπα έξοδα όπως τα ιδιαίτερα μαθήματα ή οι πανάκριβες αγορές που δεν είναι εγγύηση για καλύτερη ποιότητα αλλά απλά η ψευδαίσθηση ότι αφού πληρώνετε πολλά κάνετε και το καλύτερο για τα παιδιά σας. Τα παιδιά δεν θέλουν χρήματα αλλά φροντίδα. Δεν μπορείτε να πληρώσετε κανέναν για να κάνει τη δουλειά του γονιού στο σπίτι και ούτε μπορείτε εσείς να αποφύγετε τις προσωπική σας ανάμειξη και φροντίδα καταβάλλοντας χρήματα σε όποιον σας υπόσχεται ότι θα λύσει τα μαθησιακά προβλήματα του παιδιού σας. Αν το παιδί οργανωθεί με την βοήθειά σας και μπορεί να διαχειριστεί σωστά το χρόνο του δεν χρειάζεται να κάνει ενισχυτικά ιδιαίτερα στο σπίτι για να κάνει τις εργασίες του. Επίσης το κέντρο ξένων γλωσσών είναι το πλέον κατάλληλο για την εκμάθηση της ξένης γλώσσας ή των ξένων γλωσσών που θα επιλέξετε αφού όχι μόνο είναι οικονομικότερο αλλά είναι και ποιοτικά ανώτερα αφού εκεί διδάσκουν νόμιμα πιστοποιημένοι καθηγητές των οποίων τα προσόντα, οι γνώσεις και η δουλειά είναι εγγυημένα και όχι μόνο σύμφωνα με αυτά που δηλώνουν οι ίδιοι.
6) Το να είστε επιφυλακτικοί απέναντι σε ασφαλιστικούς ή επενδυτικούς συμβούλους. Όλοι ξέρουμε ότι προσπαθούν να πουλήσουν τα δικά τους προγράμματα αλλά εσάς δεν σας εμποδίζει κανείς να κάνετε την έρευνα αγοράς που χρειάζεστε πριν αποφασίσετε. Οπότε η ενημέρωση που σας κάνουν δεν μπορεί παρά να σας ωφελήσει όσον αφορά την τελική σας απόφαση.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8)Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση. Παράγοντες που συντελούν σε μια βιώσιμη ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση.
Information and Communication Technologies (ICT) in education. Factors which contribute to a sustainable use of ICT in education.
Κλάδη-Κοκκίνου Μαρία. Εκπαιδευτικός, Ψυχολόγος, Ειδική Παιδαγωγός, Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου στην Εκπαιδευτική Κοινωνική Πολιτική. kokkinoukladi@yahoo.gr
Abstract.
This paper argues that meaningful access to ICT encompasses more than providing computers and internet connections. As many cases show problems arise when greater importance is given to physical availability of computers and to connectivity than the issues of content, language, education, literacy or community and social resources. There are three basic issues which are discussed here in relation to sustainable use of ICT in education. First the need for invasive education as opposed to letting students teach themselves the use of technology. Second the need for developing awareness, planning and setting up processes of sustainable change before the purchase of the equipment. Finally the need to plan social inclusion along with the introduction of ICT because although the lack of access to ICT harms chances of inclusion the reverse is equally true. Those who are already marginalized will have fewer opportunities to access and use of ICT. So while planning technology access programs apart from the physical resources (computers and telecommunication connections) they should also cater for digital resources (relevant content in diverse languages), human resources (literacy and education) and social resources (community, institutional and societal structures that support access to ICT).
Περίληψη.
Το παρών άρθρο εξετάζει τους παράγοντες που θα κάνουν πιο αποτελεσματική και βιώσιμη την εισαγωγή των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση. Παρόλο που η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση είναι όχι μόνο απαραίτητη αλλά και αναπόφευκτη για να είναι βιώσιμη θα πρέπει να ληφθούν υπόψη, εκτός από τους φυσικούς πόρους που είναι οι υπολογιστές και οι τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις και παράγοντες όπως οι ψηφιακοί παράγοντες (σχετικό περιεχόμενο σε διαφορετικές γλώσσες ή ιδιώματα), ανθρώπινοι παραάγοντες (ο «αλφαβητισμός» σε σχέση με τη χρήση των υπολογιστών και η εκπαίδευση) και κοινωνικοί παράγοντες (κοινωνικές, κοινοτικές και θεσμικές δομές που στηρίζουν την πρόσβαση στις ΤΠΕ). Τέλος θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στο ζήτημα του κοινωνικού αποκλεισμού σε συνάρτηση με την πρόσβαση στις ΤΠΕ διότι παρόλο που αναμφισβήτητα η έλλειψη πρόσβασης δυσχεραίνει την κοινωνική ένταξη των ατόμων ή τα θέτει σε επικινδυνότητα κοιννωικού αποκλεισμού το αντίθετο είναι εξίσου πιθανό. Τα ήδη περιθωριοποιημένα άτομα έχουν λιγότερες ευκαιρίες για πρόσβαση στις ΤΠΕ.
Λέξεις/Έννοιες κλειδιά.Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ).
Εκπαίδευση.
Βιώσιμη ένταξη.
Ψηφιακοί παράγοντες.
Ανθρώπινοι παράγοντες.
Κοινωνικοί παράγοντες.
Κοινωνικός αποκλεισμός.
Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση χαρακτηρίζεται ιστορικά από συχνά αποτυχημένες προσπάθειες.
Από την εποχή που ο Τόμας Έντισον το 1910 έγραψε σε ένα γράμμα του σχετικά με τις εκπαιδευτικές ταινίες ότι τα βιβλία θα είναι σε λίγο εκτός μόδας μέσα στα σχολεία αφού θα είναι δυνατόν να διδάσκεται κάθε κλάδος της ανθρώπινης γνώσης με την βοήθεια της ταινίας, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση (είτε αυτό είναι εκπαιδευτικές ταινίες είτε εκπαιδευτικό ραδιόφωνο ή εκπαιδευτική τηλεόραση ) ακολουθεί κατά κανόνα ένα παράδοξο περιοδικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από ενθουσιασμούς και απογοητεύσεις ( Σολoμωνίδου, 1999, σ.65). Αρχικά η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση συνοδεύεται από θετικά έως μερικές φορές υπερβολικά σχόλια. Οι θετικές αυτές κριτικές κατορθώνουν να πείσουν τους υπεύθυνους να πειραματιστούν εισάγοντας το τεχνικό μέσο στην εκπαίδευση. Ακολουθούν πανεπιστημιακές μελέτες και έρευνες που καταδεικνύουν την αποτελεσματικότητα και την υπεροχή του νέου μέσου σε σχέση με την κλασική διδασκαλία και μετά έρχεται μια φάση απογοήτευσης απορρέουσα από τις αντιρρήσεις των εκπαιδευτικών, την αδυναμία εξεύρεσης πόρων, τις δυσκολίες προσαρμογής του σχολικού προγράμματος, και την ελλιπή γνώση χειρισμού των μέσων. Σε λίγο φτάνουν αναφορές σχετικά με την περιορισμένη εφαρμογή και χρήση των νέων τεχνολογιών αναλογικά με τα ποσά που διατέθηκαν και το σύστημα βυθίζεται σιγά σιγά στη λήθη.
Ωστόσο αυτή η εμπειρία του παρελθόντος δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι δεν πρέπει να εισάγονται νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση. Αντίθετα θα πρέπει να μελετήσουμε τους παράγοντες που πολλές φορές οδηγούν στην αποτυχία έτσι ώστε να αποφευχθούν μελλοντικά τα ίδια λάθη. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό αναφορικά με την εισαγωγή των πολυμέσων στην εκπαίδευση αφού δεν είναι απλά ένας τρόπος για να εντείνουμε το ενδιαφέρον των μαθητών αλλά μπορούν να εξατομικεύσουν όσο ποτέ άλλοτε τη διδασκαλία και τη μάθηση και να επιτρέψουν να εστιαστεί η προσοχή στις προσωπικές διαδρομές του χρήστη-εκπαιδευόμενου στην πορεία οικοδόμησης της γνώσης.
Το ψηφιακό περιεχόμενο και η παρεμβατική εκπαίδευση των χρηστών είναι παράγοντες που οδηγούν σε βιώσιμη εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση.
Το 2000 η κυβέρνηση της Ινδίας (Mitra, 1999:12-16) ξεκίνησε ένα πείραμα σε συνεργασία με μια εταιρεία πληροφορικής για την παροχή πρόσβασης στους υπολογιστές των παιδιών που περιφέρονται στους δρόμους του Νέου Δελχί. Το πείραμα ονομάστηκε «Τρύπα στον Τοίχο» επειδή σύμφωνα με τον σχεδιασμό εγκαταστάθηκαν πέντε κιόσκια σε μια από τις φτωχότερες συνοικίες της πόλης όπου οι υπολογιστές ήταν σε μια τρύπα στον τοίχο μέσα σε ένα θάλαμο. Ειδικά κουμπιά αντικαθιστούσαν το ποντίκι και δεν υπήρχαν πλήκτρα. Οι υπολογιστές ήταν συνδεδεμένοι με το ίντερνετ και ένας εθελοντής υπήρχε μέσα στο θάλαμο για να διατηρεί την σύνδεση και τους υπολογιστές σε κατάσταση λειτουργίας. Δεν υπήρχαν καθόλου δάσκαλοι ακολουθώντας την μέθοδο της μη παρεμβατικής εκπαίδευσης και προφανώς ελπίζοντας σε μια λανθάνουσα μάθηση η οποία θα λάβαινε χώρα με τυφλές και άσκοπες κινήσεις αλλά θα πραγματωνόταν γρήγορα και ραγδαία όταν οι συνθήκες θα ήταν κατάλληλες (Κολιάδης, 1997, σ. 92). Οι ειδικοί ήταν ενθουσιώδεις πιστεύοντας ότι έτσι θα μπορούσαν να φέρουν την Ινδία και τα φτωχά παιδιά στην εποχή των υπολογιστών. Τα παιδιά που πήγαιναν στα κιόσκια κατά δεκάδες πράγματι έμαθαν βασικές λειτουργίες του υπολογιστή. Όμως δεν υπήρχαν ούτε ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα ούτε υλικό στην γλώσσα που ήξεραν για να εξελίξουν τις γνώσεις τους περαιτέρω. Οπότε σπαταλούσαν το χρόνο τους παίζοντας παιχνίδια ή ζωγραφίζοντας με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην ωφεληθούν εκπαιδευτικά αλλά να μειωθούν και οι επιδόσεις τους στο σχολείο. Το αποτέλεσμα ήταν να δυσαρεστηθούν οι γονείς και το πρόγραμμα να αποτύχει. Από αυτή την προσπάθεια μπορούμε να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι τα κριτήρια αξιολόγησης ενός προγράμματος εισαγωγής εκπαιδευτικής τεχνολογίας δεν πρέπει να αναφέρονται μόνο στο πως είναι και τι μπορεί να προσφέρει η τεχνολογία αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο υποστηρίζει τη μαθησιακή διαδικασία. Έτσι η απλή πρόσβαση στους υπολογιστές δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική αν δεν υπάρχει η παρέμβαση-καθοδήγηση (Dewey, 1971, σ. 6-29)του δασκάλου ο οποίος θα παρακολουθεί και θα κατευθύνει την όλη διαδικασία. Εξάλλου φαίνεται από έρευνες ότι στην πράξη η σχέση μεταξύ δασκάλου και μαθητή αυτή καθαυτή είναι εξίσου αν όχι πιο σημαντική με το περιεχόμενο της διδασκαλίας. 313) ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του αποδέκτη (Κλεφτάρας Γ. (1997):275-302) Φυσικά θα πρέπει να αναφερθεί ότι στην περίπτωση της χρήσης της τεχνολογίας στην τάξη ο εκπαιδευτικός εκτός από το γνωστικό του αντικείμενο οφείλει να αποκτήσει και σχετική κατάρτιση σε σχέση με την χρήση των υπολογιστών (Παγγέ , 1998:312-316) Επίσης εκτός από την παρακολούθηση του δασκάλου είναι απαραίτητη και η διαθεσιμότητα του κατάλληλου λογισμικού το οποίο πρέπει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του χρήστη παρέχοντας του πραγματική βοήθεια στην προσπάθειά που καταβάλει όχι απλά για να αντλήσει πληροφορίες αλλά για να μάθει. Για να κατασκευαστεί αυτό το λογισμικό θα πρέπει να συνεργαστούν ειδικοί τεχνολόγοι, ειδικοί στο υπό διαπραγμάτευση γνωστικό αντικείμενο και ειδικοί στην γνωστική ψυχολογία και στη διδακτική των μαθημάτων.
Η ευαισθητοποίηση, ο «αλφαβητισμός» στη χρήση των υπολογιστών και η εκπαίδευση των χρηστών αυξάνουν τις πιθανότητες για βιώσιμη εισαγωγή των ΤΠΕ εκπαίδευση.
Το 1997 η Εθνική Εταιρεία τηλεπικοινωνιών της Ιρλανδίας διοργάνωσε έναν εθνικό διαγωνισμό για να επιλέξει και να χρηματοδοτήσει μια κωμόπολη έτσι ώστε να εισαχθεί στην εποχή της πληροφορικής. Η λογική του εγχειρήματος ήταν το να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στη θέση της Ιρλανδίας ως ένα πολυεθνικό κέντρο πληροφορικής και την μάλλον περιορισμένη χρήση της πληροφορικής ανάμεσα στους κατοίκους και τις μικρές εθνικής εμβέλειας επιχειρήσεις (πληροφορίες από το site της Eircom και τα sites των πόλεων, http://www.eircom.ie, http://www.ennis.ie, http://www.castlebar.ie, http://www.kilkenny.ie, http://www.kerry.local.ie/killarney) Σύμφωνα με τον διαγωνισμό όλες οι πόλεις που αριθμούσαν πάνω από 5000 κατοίκους θα είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν μια πρόταση για το πώς θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν την πληροφορική στην πόλη τους. Όταν έληξε ο διαγωνισμός η πόλη που είχε καταθέσει την καλύτερη και πιο ενδιαφέρουσα πρόταση κέρδισε 22 εκατομμύρια δολάρια και οι επόμενες τρείς πόλεις στην κατάταξη πήραν από 1,5 εκατομμύρια δολάρια η κάθε μία. Ωστόσο για την νικήτρια πόλη μόνο υπήρχε ένας χρονικός περιορισμός σύμφωνα με τον οποίο θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί η υλοποίηση του προγράμματος το περισσότερο σε τρία χρόνια. Οι άλλες πόλεις δεν είχαν κανένα περιορισμό όσον αφορά την χρονική διάρκεια του προγράμματός τους. Προς έκπληξη όλων η πρώτη πόλη με το μεγαλύτερο ποσό παρόλο που μπόρεσε να παρέχει έναν υπολογιστή και σύνδεση με ίντερνετ σε κάθε οικογένεια δεν είχε τόσο καλά αποτελέσματα όσο οι άλλες πόλεις . Οι κάτοικοι της νικήτριας πόλης παρόλο που είχαν υπολογιστές στο σπίτι δεν τους αξιοποίησαν για να βελτιώσουν τις γνώσεις τους ή να επιταχύνουν την επικοινωνία τους. Αντίθετα οι κάτοικοι των τριών άλλων πόλεων παρόλο που δεν είχαν υπολογιστές σε κάθε σπίτι μπόρεσαν να αξιοποιήσουν τους ελάχιστους υπολογιστές που διέθεταν βάζοντάς τους σε κομβικά σημεία όπου όλοι οι πολίτες θα είχαν πρόσβαση. Ένα άλλο στοιχείο που αξίζει να αναφερθεί σχετικά με την υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών είναι το ότι η νικήτρια πόλη ξόδεψε το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων στην αγορά των υπολογιστών ενώ οι υπόλοιπες πόλεις διέθεσαν αναλογικά το μεγαλύτερο ποσό στην επιμόρφωση και ενημέρωση του κόσμου. Η ερμηνεία που δόθηκε ήταν η εξής. Επειδή έπρεπε να βιαστούν οι νικητές δεν έδωσαν την απαραίτητη προσοχή στην ευαισθητοποίηση και συμμετοχή του κόσμου ενέργειες που καταναλώνουν περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερη προσπάθεια από την απλή αγορά εξοπλισμού. Παρείχαν δηλαδή τους υπολογιστές χωρίς να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για την κατάλληλη χρήση τους. Στο τέλος παρόλο που όλοι είχαν από ένα υπολογιστή στο σπίτι δεν ήξεραν τι να τον κάνουν. Αντίθετα στις άλλες πόλεις επειδή δεν είχαν πολλά χρήματα και δεν είχαν περιορισμό στον χρόνο έδωσαν έμφαση στην συνειδητοποίηση και ενημέρωση του κόσμου και στην συζήτηση για το πώς θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν συλλογικά την τεχνολογία που θα ήταν εφικτό να χρηματοδοτηθεί με τα χρήματα που διέθεταν.
Το συμπέρασμα που θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε από αυτό το παράδειγμα όσον αφορά την χρήση της πληροφορικής στην εκπαίδευση είναι το ότι αντί να παρέχουμε τον εξοπλισμό πρώτα και μετά να παρακολουθούμε τις εξελίξεις είναι προτιμότερο να δημιουργούμε πρώτα τις προϋποθέσεις αξιοποίησής του, καταβάλλοντας μεγαλύτερη προσπάθεια και διαθέτοντας περισσότερα χρήματα για την ανάπτυξη της επίγνωσης, για τον σχεδιασμό και την αποτελεσματική εκπαίδευση, εδραιώνοντας έτσι συνθήκες για βιώσιμη αλλαγή και μετά να παρέχουμε τον εξοπλισμό. Με άλλα λόγια δεν πρέπει να προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία της επικοινωνίας και της πληροφόρησης με την «βιομηχανική» νοοτροπία του παρελθόντος. Με όρους δηλαδή υλικού εξοπλισμού, ταχύτητας, γραμμικής εξέλιξης, μαζικής παραγωγής, συμμόρφωσης. Στην νέα τεχνολογία ταιριάζει περισσότερο μια πιο «αγροτική» νοοτροπία. Αντί δηλαδή να επιβάλλουμε την τεχνολογία από πάνω είναι προτιμότερο να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξή της σύμφωνα με τις ανάγκες, τις προδιαγραφές και τις συνθήκες της περίστασης αλλά κυρίως με την συμβολή των άμεσα ενδιαφερόμενων (Κολιάδης, 1997, σ. 165-166). Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή ακριβώς είναι και η τάση της Ανθρωπιστικής- Υπαρξιακής Ψυχολογίας η οποία βασίστηκε στην επίκριση των ψυχολογικών και εκπαιδευτικών σχολών που παραμελούν να δώσουν έμφαση στην ικανότατα του ανθρώπου για αυτοπροσδιορισμό και αυτοπραγμάτωση (Κολιάδης, 1996, σ. 28). Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι τα άτομα έχουν διαφορετικές ανάγκες. Το «ένα νούμερο που ταιριάζει σε όλους» μπορεί να βοηθήσει κάποιους και να αυξήσει την συμμετοχή τους αλλά σίγουρα θα αποκλείσει άλλους. Αν όμως εστιάσουμε στην ζήτηση και όχι στην παροχή θα μπορέσουμε να διαμορφώσουμε ευκολότερα την τεχνολογία έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ατόμου (Jarboe, 2001). Εξάλλου η ίδια η τεχνολογία της επικοινωνίας και της πληροφόρησης μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα. Αν την αξιοποιήσουμε με μια πιο «αγροτική» νοοτροπία ίσως μας οδηγήσει σε μια σφαιρική αλλαγή νοοτροπίας στην εκπαίδευση που αντί να επιβάλλει την γνώση και να μεταδίδει την επικρατούσα δυτική κουλτούρα, κατηγοριοποιώντας τις υπόλοιπες μορφές γνώσεις σαν λιγότερο επιστημονικές (Swazo, 2005:568-584), θα μπορούσε να επιτρέψει στον χρήστη να εξελιχθεί σύμφωνα με τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες πιο εξατομικευμένα χωρίς να τον συσκευάζει σε τάξεις ανάλογα με την ημερομηνία γέννησης-παραγωγής, πράγμα το οποίο άρχισε να εφαρμόζεται στα σχολεία τον 19 αιώνα με την βιομηχανική επανάσταση. Η εκπαίδευση σε καμιά περίπτωση δεν συνεπάγεται και την ελαχιστοποίηση των ατομικών διαφορών (Τριλιανός, 2000, σ. 55-70), ιεραρχώντας το τι είναι καλό και τι καλύτερο (Κοκκίνου, 2010, σ. 151-154). Αντίθετα θα μπορούσε να αναδεικνύει και να αξιοποιεί αυτές τις διαφορές προς όφελος του ατόμου και της κοινωνίας.
Η έλλειψη πρόσβασης στις ΤΠΕ σηματοδοτεί επικινδυνότητα για κοινωνικό αποκλεισμό αλλά και οι κοινωνικά αποκλεισμένοι δεν έχουν πρόσβαση στις ΤΠΕ.
Πολύ συζήτηση γίνεται για το πώς η πρόσβαση στην τεχνολογία της πληροφορίας και της επικοινωνίας μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της λεγόμενης ψηφιακής ένταξης (digital inclusion) όλων των κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται σε μια διαδικασία κοινωνικού αποκλεισμού λόγω εισοδήματος, φυλής, εθνικότητας, εκπαίδευσης, αναπηρίας, φύλου, ηλικίας ή τόπου διαμονής (U.S. Department of Commerce, Economic and Statistics Administration, National Telecommunications and Information Administration, 2000). Αν χρησιμοποιήσουμε την ικανότητα για γραφή και ανάγνωση, όπως εξελίχθηκε ιστορικά, σαν βάση για να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα σχετικά με την πρόσβαση στην πληροφορία και την επικοινωνία μπορούμε να πούμε ότι επειδή δεν είναι μόνο θέμα εκπαίδευσης αλλά και κοινωνικής δύναμης (Warschauer, 2002). δεν μπορούμε να την αποκόψουμε από το κοινωνικό της περιεχόμενο αφού γνώση δεν είναι απλά μια διαδικασία αποκωδικοποίησης αλλά με την ενεργή γνώση το άτομο μπορεί να κοιτάζει τον κόσμο με κριτικό μάτι, να αντιδρά και να ενεργεί(Freire, 1970). Μπορούμε επίσης να συμπεράνουμε ότι όχι μόνο δεν αντιμετωπίζεται ο κοινωνικός αποκλεισμός με την παροχή της τεχνολογίας αλλά αντίθετα μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο χάσμα ή ακόμη και να δημιουργηθούν νέα χάσματα ανάμεσα στους πολίτες όπως είναι αυτό μεταξύ εκείνων που έχουν πρόσβαση στην τεχνολογία και εκείνων που την στερούνται (Carvin, 2000) είτε αναφερόμαστε σε άτομα είτε σε κοινωνικές ομάδες ή χώρες (Husing et. al., 2004). Κοινωνικός αποκλεισμός μεταξύ άλλων είναι ο αποκλεισμός του ατόμου από ένα ορισμένο βιοτικό επίπεδο και από την συμμετοχή του στους κύριους κοινωνικούς και εργασιακούς θεσμούς που ισχύουν για το κοινωνικό σύνολο (Dieter , 1999:211-216). Οπότε είναι λογικό να υποθέσουμε ότι τα άτομα που είναι ήδη αποκλεισμένα από τους κοινωνικούς θεσμούς δεν μπορούν να ωφεληθούν από την τεχνολογία αφού αυτόματα είναι αποκλεισμένα και από αυτήν. Εξάλλου έρευνες έχουν δείξει ότι όσον αφορά την χρήση της τεχνολογίας της επικοινωνίας και της πληροφόρησης στο επίπεδο του ατόμου η πρόσβαση παρουσιάζει συνάφεια με την εκπαίδευση, το εισόδημα, τη φυλή, το επάγγελμα, το φύλο και την γεωγραφική περιοχή. (Paterson et. al., 2000).Αλλά ακόμη και αν τα μη ευνοημένα άτομα είχαν πρόσβαση στον εξοπλισμό και πάλι σε ατομικό επίπεδο επεξεργασίας τη ς πληροφορίας αυτά τα άτομα δεν θα μπορούσαν αποκτήσουν γνώσεις αφού η μάθηση και η απόκτηση γνώσεων δεν είναι ,αποκλειστικά συνάρτηση των επιδράσεων των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος αλλά αποτέλεσμα δόμησης των πληροφοριών με τις ήδη υπάρχουσες γνωστικές δομές (Πόρποδας, 1996, σ. 71). Με άλλα λόγια για να μπορέσει κάποιος να μάθει πρέπει πρώτα να έχει αφομοιώσει τις προαπαιτούμενες δεξιότητες ή απαραίτητα γνωστικά στοιχεία που στη περίπτωση των μη ευνοημένων ομάδων είναι αμφίβολο να έχει συμβεί κάτι τέτοιο. Οπότε αν θέλουμε να ωφεληθούν οι κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδας και στην πράξη να υπηρετήσουμε αυτό που πρεσβεύει η τεχνολογία της επικοινωνίας και τις πληροφόρησης- την συμβολή της δηλαδή στην ίση πρόσβαση στη γνώση και την πληροφορία για όλους- θα πρέπει να αρχίσουμε την προπαρασκευή της ένταξης των αποκλεισμένων ατόμων πολύ πριν παρουσιάσουμε τον εξοπλισμό. Άρα τα κοινωνικά ευνοημένα άτομα ευνοούνται περισσότερο από την τεχνολογία και έτσι δημιουργείται μεγαλύτερο κοινωνικό χάσμα. Με άλλα λόγια η κοινωνική υπεροχή και δύναμη διασφαλίζει την καλή χρήση και αξιοποίηση των τεχνολογιών αλλά και η καλή χρήση τους και η αξιοποίησή τους συμβάλουν στην απόκτηση κοινωνικής υπεροχής και δύναμης. Οπότε οι ήδη ευνοημένοι ευνοούνται περισσότερο και οι λιγότερο ευνοημένοι αποκλείονται ακόμη πιο πολύ. Άρα και η τεχνολογία προσκρούει στο ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων το οποίο τελικά θα πρέπει να είναι και ο βασικός στόχος της κάθε κοινωνίας με τη μορφή της προσφοράς ευκαιριών, της δημιουργίας ασφάλειας και της ενδυνάμωσης των πολιτών(Porter, 2005). Στην περίπτωση της τεχνολογίας μια λύση που προτείνεται είναι παράλληλα με την χρήση στο σπίτι ή στο σχολείο να υπάρχει και δυνατότητα χρήσης σε δημόσιους χώρους καλύπτοντας τις ανάγκες της καθημερινής ζωής των ανθρώπων αντί να τις προσδιορίζει. Επίσης πρέπει να είναι δομημένη για να λύνει τα προβλήματά τους και να απαντά τις ερωτήσεις τους διαφορετικά γίνεται φραγμός και πηγή ματαιώσεων (Jarboe, 2001). Τέλος σε επίπεδο πληροφοριών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι κοινωνικοί δείκτες οι οποία θα καθιστούν τις πληροφορίες και την επικοινωνία εφικτές για τις δεδομένες κοινωνικές ομάδες καλύπτοντας μεταξύ άλλων τα ενδιαφέροντά τους, τα εθνικά ή γλωσσικά τους ιδιώματα, την κουλτούρα τους, τη θρησκεία τους και τις πολιτικές τους πεποιθήσεις (Lievrouw, 2000).
Συμπέρασμα.
Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι το ζήτημα της χρήσης της τεχνολογίας της επικοινωνίας και πληροφόρησης στην εκπαίδευση δεν τόσο απλό όσο το να χρηματοδοτήσεις την αγορά κάποιων υπολογιστών. Για να συνοψίσουμε όταν εισάγουμε τις νέες τεχνολογίες της επικοινωνίας και της πληροφορίας στις αίθουσες των σχολείων θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας τέσσερις εξίσου σημαντικούς άξονες. Πρώτον τον εξοπλισμό που από μόνος τους δεν αρκεί όπως και η ύπαρξη ενός βιβλίου δεν μπορεί να εξασφαλίσει τον αλφαβητισμό αν δεν γίνει σωστή χρήση του. Δεύτερον το λογισμικό και η εκπαιδευτική παρέμβαση είναι εξίσου απαραίτητα στοιχεία όπως είναι απαραίτητη και η καθοδήγηση του δασκάλου και η σωστή μέθοδος διδασκαλίας για την αποτελεσματικότητα ενός βιβλίου. Τρίτον ατομικοί παράγοντες όπως η εκπαίδευση και επίγνωση αλληλεπιδρούν με τους δυο προηγούμενους παράγοντες για να ενισχύσουν την γνώση που αποκομίζει κάποιος από τη χρήση της τεχνολογίας όπως και στην περίπτωση του βιβλίου που η εκπαίδευση και η επίγνωση ενισχύουν ακόμη περισσότερο την γνώση που κάποιος αποκτά από τη χρήση του. Τέλος δεν πρέπει να παραμελούμε και το κοινωνικό περιεχόμενο μέσα στο οποίο επιχειρείται η πρόσβαση έτσι ώστε οι κοινοτικές, θεσμικές και κοινωνικές δομές να στηρίζουν την πρόσβαση του ατόμου στα κοινωνικά αγαθά όπως και στην περίπτωση της εκπαίδευσης γενικότερα που τελικά δεν έχει αποδειχθεί όσο αποτελεσματική θα περίμενε κανείς για την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων (Κοκκίνου & συν., 2008).
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΕλληνική
-Dieter O. (1999) «Κοινωνικός αποκλεισμός:Κατάσταση ή διεργασία;», σ.211-216 στο Σπανού Ε. (επιμ.) Ανθρώπινη Αξιοπρέπεια και Κοινωνικός Αποκλεισμός. Εκπαιδευτική Πολιτική στην Ευρώπη. Αθήνα:Ελληνικά Γράμματα.
-Καραμπάτσος Α. (2008) Βασικά Θέματα Παιδαγωγικών και Διδακτικής. Αθήνα:Ταξιδευτής.
-Κλεφτάρας Γ. (1997) «Η διαπροσωπική σχέση ως θεμελιώδης έννοια στη διαδικασία της εκπαίδευσης:Πρακτικές προσεγγίσεις και τεχνικές βελτίωσής της», σ.275-302 στο Μ. Πουρκός (επιμ.) Ατομικές διαφορές μαθητών και εναλλακτικές ψυχοπαιδαγωγικές προσεγγίσεις. Αθήνα:Gutenberg.
-Κοκκίνου Μ. (2010) Πολιτισμικές Διαφορές και Κοινωνικός Αποκλεισμός στο Σχολείο. Αθήνα:MegaPoster Εκδοτική.
-Κοκκίνου M., Σπύρου Π. (2008) Από τον Εθνικισμό στον Κοινωνικό Αποκλεισμό. Αθήνα:MegaPoster Εκδοτική.
-Κολιάδης Ε. (1996) Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη. Α. Συμπεριφοριστικές Θεωρίες. Αθήνα:Κολιάδης.
-Κολιάδης Ε. (1997) Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη. Β. Κοινωνικογνωστιές Θεωρίες. Αθήνα:Κολιάδης.
-Κολιάδης Ε. (1997) Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη. Γ. Γνωστιές Θεωρίες. Αθήνα:Κολιάδης.
-Παγγέ Τ. (1998) «Οι απόψεις των παιδιών για τους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές», σ.312-316 στο Χάρης Κ.Π., Πετρουλάκης Ν.Β., Νικόδημος Σ. (επιμ.) Ελληνική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα. Αθήνα:Ατραπός.
-Πόρποδας Δ. (1996) Γνωστική Ψυχολογία. Τόμος 1. Η Διαδικασία της Μάθησης. Αθήνα:Πόρποδας.
-Σολομωνίδου Χ. (1999) Εκπαιδευτική Τεχνολογία. Αθήνα:Καστανιώτης.
-Τριλιανός Θ. (2000) Μεθοδολογία της Σύγχρονης Διδασκαλίας. Καινοτόμες επιστημονικές προσεγγίσεις στη Διδακτική Πράξη. Αθήνα:Τριλιανός.
Ξενόγλωσση
-Carvin A. (2000) “Mind the gap: The digital divide as the civil rights issue of the new millennium”, Multimedia Schools 7(1) at http://www.infotoday.com/MMSchools.-Dewey J. (1971) The Child and the Curriculum. The School and Society. Chicago-London:The University of Chicago Press.
-Freire P. (1970) “The adult literacy process as cultural action for freedom”, Harvard Educational Review, 40:205-212.
-Husing T.,Selhofer H. (2004) “DIDIX:Digital Divide Intex for Meaasuring Inequality in IT Diffusion”, IT&SOCIETY 1(7):21-38.
-Jarboe K. (2001) “Inclusion in the information age:Reframing the debate”, Athena Alliance at http://www.athenaalliance.org/inclusion.html.
-Lievrouw L. (2000) “The Information Environment and Universal Service”, The Information Society 16:155-159.
-Mitra S. (1999) “Minimally invasive education for mass computer literacy”, CSI Communications (June):12-16.
-Porter D. (2005) “The third way and the third world: poverty reduction and social inclusion strategies in the rise of “inclusive” liberalism”, Review of International Political Economy 12:226-263.
-Paterson R., Wilson E. (2000) “New IT and Social Inequality:Resetting the Research and Policy Agenda”, The Information Society 16:77-86.
-Swazo N. (2005) “Research integrity and rights of indigenous peoples:appropriating Foucault’s critique of knowledge/power”, Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Science 36:568-584.
-U.S. Department of Commerce, Economic and Statistics Administration, National Telecommunications and Information Administration (2000) Falling Through the Net: Towards Digital Inclusion. Washington, DC: NTIA.
-Warschauer Μ. (2002) “Reconceptualizing the Digital Divide”, First Monday 7(7-1) at http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/viewArticle/967/888
Sites
http://www.eircom.ie,
http://www.ennis.ie,
http://www.castlebar.ie,
http://www.kilkenny.ie,
http://www.kerry.local.ie/killarney
----------------------------------------------------------------------------
Σε μια κωμωδία του Γούντι Άλεν όταν κάποιος ξυπνάει μετά από 200 χρόνια σε βαθιά ψύξη νιώθει όπως είναι φυσικό πεινασμένος και σαν ένα πραγματικό παιδί της γενιάς του το πρώτο πράγμα που ζητάει είναι ένα πρωινό με δημητριακά, μέλι και γάλα. Οι γιατροί που τον παρακολουθούν μένουν έκπληκτοι μέχρι που κάποιος από αυτούς θυμάται ότι χρόνια πριν οι άνθρωποι θεωρούσαν ότι αυτές οι τροφές περιείχαν ουσίες που παρέτειναν τη ζωή. «Και οι τηγανιτές μπριζόλες και το κέικ σοκολάτα;» ρωτάει ένας νεαρότερος γιατρός. «Αυτά τα θεωρούσαν πολύ ανθυγιεινά. Ακριβώς το αντίθετο από αυτό που τώρα γνωρίζουμε ότι ισχύει» απαντά ο πρώτος γιατρός. «Απίστευτο!» σχολιάζει ο μαθητευόμενος.
Όχι και τόσο απίστευτο, όμως. Η ιστορία είναι γεμάτη από αλλαγές στις πεποιθήσεις των επιστημόνων σχετικά με την υγιεινή διατροφή και συμπεριφορά. Για παράδειγμα, για αιώνες θεωρούσαν ότι η ντομάτα είναι δηλητηριώδης. Σήμερα σε πολλά μέρη του κόσμου οι άνθρωποι καταναλώνουν περισσότερες ντομάτες από οποιοδήποτε άλλο λαχανικό ή φρούτο με εξαίρεση την πατάτα.
Συχνά η φιλοσοφία της μιας εποχής γίνεται ο παραλογισμός της επομένης και η ανοησία του χθες γίνεται η σοφία του αύριο μας τονίζουν οι ιστορικοί. Πράγματα που πολλοί από μας απολαμβάνουμε αλλά προσπαθούμε να αποφύγουμε, όπως ο καφές, η σοκολάτα, ένα ποτό ή το τσιμπολόγημα ανάμεσα στα γεύματα έχουν πρόσφατα επανεξετασθεί από τους ερευνητές και έχουν δώσει νέα αποτελέσματα. Με έκπληξη διαπιστώνουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι προειδοποιήσεις και ο συναγερμός ήταν λάθος. Το αντίθετο μάλιστα. Μερικά πράγματα όπως ένα ποτήρι κρασί ή μια νύχτα χωρίς ύπνο μπορεί στην πραγματικότητα να είναι και ωφέλιμα.
Διαβάστε και ανακαλύψτε ότι πολλές από τις πιο ένοχες απολαύσεις σας δεν είναι και τόσο αμαρτωλές όσο νομίζατε. Πριν όμως αρχίσετε να επιδίδεστε με μανία στην ικανοποίηση όλων σας των απαγορευμένων επιθυμιών σκεφτείτε και αυτό που έλεγαν οι Ρωμαίοι. Μετριοπάθεια σε όλα τα πράγματα.
- Ένα αχνιστό φλιτζάνι καφέ.
- Ένα κομμάτι απολαυστική σοκολάτα. Και δυο αν θέλετε.
Και τέλος, όπως πολλές από μας που ενδώσαμε σε μια σοκολάτα μετά από ένα άσχημο κούρεμα ή ένα χωρισμό ξέρουμε, η σοκολάτα σίγουρα βελτιώνει τη διάθεσή μας.
- Διάβασμα στο φως των κεριών.
Αντίθετα με την μαμά μου οι γιατροί μας λένε ότι αν μπορείς να δεις τη σελίδα καθαρά δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Έτσι την επόμενη φορά που θα σας καλέσουν σε ένα ρομαντικό γεύμα υπό το φως των κεριών μπορείτε να διαβάσετε άφοβα και προσεκτικά το μενού και να μην παραγγείλετε κατά λάθος σαλιγκάρια που σιχαίνεστε.
- Ένα ψεύτικο χαμόγελο.
- Λίγα παραπανίσια κιλά.
- Ένα-δύο ποτηράκια κρασί.
- Λιπαρά φαγητά.
- Τσιμπολογήματα ανάμεσα στα γεύματα.
- Σκόρδο.
- Αφεθείτε στην κακή σας διάθεση.
- Απόψε να μην κοιμηθείτε.
- Κουτσομπολεύστε χωρίς ενοχή.
- Μιλήστε στον εαυτό σας.
- Τεμπελιάστε.
- Κάντε σεξ κατά την διάρκεια της περιόδου.
- Μασήστε τσίχλα.
- Ένας γρήγορος ύπνος μετά το μεσημεριανό.
- Φλερτάρετε έστω και αν είστε παντρεμένη.
- Τι κι αν το σώμα σας έχει σχήμα αχλάδι.
- Περπατήστε στην βροχή.
Το συμπέρασμα όλων αυτών των ερευνών άρα είναι ότι για να ζεις μια υγιεινή ζωή δεν χρειάζεται να ζεις μια σπαρτιατική ζωή χωρίς καθόλου απολαύσεις. Ο Μάρκ Τουέιν κάποτε έγραψε ότι «ο μόνος τρόπος για να είσαι υγιής είναι το να τρως ότι δεν θέλεις, να πίνεις ότι δεν σου αρέσει και να κάνεις ότι θα προτιμούσες να μην κάνεις.» Εμείς βέβαια θα μπορούσαμε να του απαντήσουμε με ένα άλλο ρητό. Οι κανόνες υπάρχουν για να τους παραβαίνουμε.
----------------------------------------------------------------------------------------------
10) Σπουδές on line.
Μπορείς να αποφοιτήσεις από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ χωρίς να περάσεις από την είσοδο; Σε λίγο καιρό θα είναι πολύ εύκολο. Για την ώρα όμως μπορείς να παρακολουθήσεις ένα ή περισσότερα από τα 75 μαθήματα που προσφέρει on line οδεύοντας ολοταχώς προς την ολοκλήρωση ενός προγράμματος όπου θα παρέχονται και πτυχία. Φυσικά αν δεν θέλεις να περιμένεις το Χάρβαρντ μπορείς να αποφοιτήσεις από πλήθος άλλα Πανεπιστήμια στον κόσμο μέσω του υπολογιστή σου.
Βέβαια για κάθε καινοτομία υπάρχουν μερικοί ένθερμοι υποστηρικτές και πολλοί σκεπτικιστές. Πριν προσχωρήσεις στην παράταξη των σκεπτικιστών θα σου έλεγα να λάβεις υπόψη σου τα εξής:
-Τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου προσφέρουν μαθήματα on line.
-Ένα από τα εγκυρότερα Πανεπιστήμια στην Ελλάδα όπως είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών προσφέρει Εξ Αποστάσεως Συμπληρωματική Εκπαίδευση.
-Το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο είναι ένα ακαδημαϊκό ίδρυμα που προσφέρει μαθήματα εξ αποστάσεως και πτυχία ισότιμα με τα πτυχία των άλλων Πανεπιστημίων.
-Οι σπουδές on line είναι πολύ δημοφιλείς στην ελίτ του επιχειρηματικού και πνευματικού κόσμου μια και πολλοί άνθρωποι που έχουν σημαντικές θέσεις σε πολυεθνικούς οργανισμούς και δεν έχουν μόνιμο τόπο ή χώρα διαμονής επιλέγουν αυτό τον τρόπο για να επιμορφωθούν ή να προάγουν τις γνώσεις τους.
-Σχολείο δεν σημαίνει απαραίτητα τούβλα και μπετόν. Το διαδίκτυο μπορεί να γίνει το σχολείο του μέλλοντος με τον ίδιο τρόπο που τώρα πια εργασία και επιχείρηση δεν σημαίνει απαραίτητα ένας χώρος 4Χ4 σε ένα κτίριο αλλά μπορεί να είναι και ένας χώρος στο διαδίκτυο. Όταν κάνεις εισαγωγές από την Γερμανία για παράδειγμα δεν χρειάζεται να παραλάβεις τα προϊόντα από τον κατασκευαστή χέρι με χέρι αλλά μπορείς να τα παραγγείλεις και από το διαδίκτυο.
Τι είναι οι σπουδές on line
Οι σπουδές on line είναι ένας τρόπος να σπουδάσεις ή να παρακολουθήσεις σεμινάρια χωρίς να βρίσκεσαι στο κτίριο ή στη πόλη ή στη χώρα όπου προσφέρονται τα μαθήματα. Το χαρακτηριστικό αυτού του είδους των σπουδών είναι ότι δεν παρακολουθείς μαθήματα σε μια αίθουσα και μπορείς να μελετάς όποτε εσύ θέλεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα πράγματα είναι πιο εύκολα από τα μαθήματα σε μια αίθουσα. Και στα μαθήματα εξ αποστάσεως υπάρχουν ημερομηνίες έναρξης και λήξεις των μαθημάτων και προθεσμίες για να παραδώσεις τις εργασίες σου. Επίσης μπορεί να μην βρίσκεσαι πρόσωπο με πρόσωπο με τους συμφοιτητές σου ή με τους καθηγητές αλλά μπορείς να επικοινωνείς μαζί τους μέσω mail.
Τι απαιτείται για να κάνεις σπουδές on line
-Αν δεν επιλέξεις ένα από τα ελάχιστα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Ελλάδα που προσφέρουν σπουδές εξ αποστάσεως στα Ελληνικά θα πρέπει να γνωρίζεις τη γλώσσα της χώρας όπου έχει έδρα το ίδρυμα. Στην Ελλάδα προσφέρουν μαθήματα εξ αποστάσεως το Ανοιχτό πανεπιστήμιο (www.eap.gr) , το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο (http://elearn.elke.uoa.gr) και η Ελληνοαμερικάνικη Ένωση (www.hau.gr) (στην Ελληνοαμερικάνικη Ένωση χρειάζεται να γνωρίζεις Αγγλικά επειδή τα μαθήματα που προσφέρονται on line είναι στα αγγλικά μια και έχουν σχέση με τη μετάφραση ή τη χρήση της Αγγλικής γλώσσας).
-Χρειάζεται να έχεις βασικές γνώσεις στην επεξεργασία κειμένου και στην χρήση του internet επειδή θα πρέπει να λαμβάνεις κείμενα, να τα σώζεις, να τα εκτυπώνεις, να γράφεις εργασίες και να τις στέλνεις και να επικοινωνείς με τους καθηγητές και με τους συμφοιτητές σου.
-Χρειάζεται να έχεις τον απαραίτητο εξοπλισμό που τις περισσότερες φορές είναι ένας υπολογιστής, ένα μόντεμ, σύνδεση με internet, ένας εκτυπωτής, κάρτα ήχου και κάποια προγράμματα όπως το Word ή το Acrobat Reader. Σε κάθε περίπτωση πάντως το ίδρυμα θα σε ενημερώσει για το τι χρειάζεται και θα σου δώσει λεπτομερείς οδηγίες για το πώς θα δουλέψεις.
Είναι οι σπουδές εξ αποστάσεως κατάλληλες για σένα;
Υπάρχουν περιπτώσεις που οι σπουδές εξ αποστάσεως είναι η μόνη επιλογή που έχει κάποιος όπως στην περίπτωση που δεν βρίσκεται στον τόπο που βρίσκεται το Πανεπιστήμιο το οποίο προσφέρει τα μαθήματα ή στην περίπτωση που εργάζεται και δεν μπορεί να παρακολουθεί τα μαθήματα τις καθιερωμένες ώρες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι εξ αποστάσεως σπουδές είναι κατάλληλες για όλους. Χρειάζονται κάποιες δεξιότητες που θα σε βοηθήσουν να ολοκληρώσεις το πρόγραμμα.
-Να μπορείς να εργάζεσαι 10-15 ώρες την εβδομάδα πάνω στις σπουδές σου. Παρόλο που έχεις τη δυνατότητα να εργαστείς όποια ώρα θέλεις θα πρέπει κάποια στιγμή να το κάνεις. Είναι απαραίτητο να οργανώσεις το δικό σου πρόγραμμα μελέτης για να μπορείς να είσαι συνεπής στις υποχρεώσεις σου και στην έγκαιρη παράδοση των εργασιών σου.
-Να εκφράζεις άνετα τις απόψεις σου και να μπορείς να επικοινωνείς αποτελεσματικά. Στις σπουδές εξ αποστάσεως δεν μπορείς να κάθεσαι στο πίσω μέρος μιας αίθουσας και απλά να παρακολουθείς χωρίς να συμμετέχεις. Πρέπει να επικοινωνείς για να γίνεις ορατός. Φυσικά για τους ανθρώπους που είναι ντροπαλοί οι εξ αποστάσεως σπουδές είναι ιδανικές αφού δεν χρειάζεται να πάρουν το λόγο σε μια ομάδα που τους φέρνει σε αμηχανία.
-Να είσαι άνετη με τη χρήση της τεχνολογίας. Παρόλο που δεν χρειάζεται να είσαι ειδική στους υπολογιστές αν δεν μπορείς να πληκτρολογήσεις σχετικά γρήγορα και αν δεν ξέρεις να πιάσεις το ποντίκι στον υπολογιστή τότε οι σπουδές εξ αποστάσεως δεν είναι κατάλληλες για σένα. (Ούτως ή άλλως όμως θα πρέπει να μάθεις αυτά τα βασικά πράγματα επειδή σε λίγο αν δεν τα ξέρεις όχι μόνο δεν θα μπορείς να σπουδάσεις on line αλλά ούτε και να εργαστείς πουθενά.)
-Να μπορείς να εργάζεσαι ανεξάρτητα. Αν είσαι ο τύπος του σπουδαστή που χρειάζεται ένα δάσκαλο πάνω από το κεφάλι του και μια ομάδα συμφοιτητών για να λειτουργήσει σωστά τότε οι μοναχικές σπουδές δεν σου ταιριάζουν. Εξάλλου θα πρέπει να ζητάς από μόνη σου τη διευκρίνιση των αποριών σου μια και δεν θα έχεις τον καθηγητή να σε κοιτάζει στα μάτια και να μαντεύει τις απορίες σου ούτε και τον συμφοιτητή δίπλα σου που θα ρωτήσει τις δικές σου απορίες.
Τι να προσέξεις
Πριν εγγραφείς σε ένα πρόγραμμα σπουδών εξ αποστάσεως πρέπει να προσέξεις ορισμένα σημαντικά πράγματα.
-Μην σπουδάσεις κάτι που δεν σου αρέσει ή δεν σου είναι χρήσιμο μόνο και μόνο επειδή προσφέρεται on line και σε διευκολύνει. Αν σπουδάσεις κάτι που δεν σου χρειάζεται είναι σαν να μην σπουδάσεις τίποτα.
-Πρόσεξε να απευθυνθείς σε αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο. Στην Ελλάδα υπάρχει λίστα με τα Πανεπιστήμια που αναγνωρίζονται διεθνώς. Μπορείς να πάρεις περισσότερες πληροφορίες ανάλογα με την περίπτωσή σου από το Υπουργείο Παιδείας.
-Ακόμη όμως και αν είναι αναγνωρισμένο το ίδρυμα στο οποίο σκοπεύεις να σπουδάσεις φρόντισε να μάθεις τι πτυχίο ή τι βεβαίωση θα σου δοθεί. Για παράδειγμα στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο δεν δίνονται πτυχία για τα μαθήματα on line επειδή διαρκούν μόνο 9 μήνες. Χορηγούνται όμως Πιστοποιητικά Εξειδίκευσης ή Επιμόρφωσης.
-Φρόντισε να κατανοήσεις απόλυτα τους όρους, τις συνθήκες και τις οδηγίες για να είσαι σίγουρη ότι θα μπορέσεις να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις των σπουδών. Μερικές φορές τα εξ αποστάσεως προγράμματα είναι πιο απαιτητικά και από τα συμβατικά προγράμματα αφού θα πρέπει να παραδίνεις πολλές εργασίες σε συγκεκριμένους χρόνους.
-Ενημερώσου για το συνολικό κόστος των σπουδών και για επιπλέον έξοδα που ίσως χρειαστεί να κάνεις. Επίσης ζήτησε να μάθεις για ειδικές εκπτώσεις ή για υποτροφίες και μην διστάσεις να κάνεις αίτηση αν πληροίς τις προδιαγραφές. Συνήθως όλες αυτές οι πληροφορίες υπάρχουν on line αρκεί να κοιτάξεις προσεκτικά.
-Τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου προσφέρουν μαθήματα on line.
-Ένα από τα εγκυρότερα Πανεπιστήμια στην Ελλάδα όπως είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών προσφέρει Εξ Αποστάσεως Συμπληρωματική Εκπαίδευση.
-Το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο είναι ένα ακαδημαϊκό ίδρυμα που προσφέρει μαθήματα εξ αποστάσεως και πτυχία ισότιμα με τα πτυχία των άλλων Πανεπιστημίων.
-Οι σπουδές on line είναι πολύ δημοφιλείς στην ελίτ του επιχειρηματικού και πνευματικού κόσμου μια και πολλοί άνθρωποι που έχουν σημαντικές θέσεις σε πολυεθνικούς οργανισμούς και δεν έχουν μόνιμο τόπο ή χώρα διαμονής επιλέγουν αυτό τον τρόπο για να επιμορφωθούν ή να προάγουν τις γνώσεις τους.
-Σχολείο δεν σημαίνει απαραίτητα τούβλα και μπετόν. Το διαδίκτυο μπορεί να γίνει το σχολείο του μέλλοντος με τον ίδιο τρόπο που τώρα πια εργασία και επιχείρηση δεν σημαίνει απαραίτητα ένας χώρος 4Χ4 σε ένα κτίριο αλλά μπορεί να είναι και ένας χώρος στο διαδίκτυο. Όταν κάνεις εισαγωγές από την Γερμανία για παράδειγμα δεν χρειάζεται να παραλάβεις τα προϊόντα από τον κατασκευαστή χέρι με χέρι αλλά μπορείς να τα παραγγείλεις και από το διαδίκτυο.
Τι είναι οι σπουδές on line
Οι σπουδές on line είναι ένας τρόπος να σπουδάσεις ή να παρακολουθήσεις σεμινάρια χωρίς να βρίσκεσαι στο κτίριο ή στη πόλη ή στη χώρα όπου προσφέρονται τα μαθήματα. Το χαρακτηριστικό αυτού του είδους των σπουδών είναι ότι δεν παρακολουθείς μαθήματα σε μια αίθουσα και μπορείς να μελετάς όποτε εσύ θέλεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα πράγματα είναι πιο εύκολα από τα μαθήματα σε μια αίθουσα. Και στα μαθήματα εξ αποστάσεως υπάρχουν ημερομηνίες έναρξης και λήξεις των μαθημάτων και προθεσμίες για να παραδώσεις τις εργασίες σου. Επίσης μπορεί να μην βρίσκεσαι πρόσωπο με πρόσωπο με τους συμφοιτητές σου ή με τους καθηγητές αλλά μπορείς να επικοινωνείς μαζί τους μέσω mail.
Τι απαιτείται για να κάνεις σπουδές on line
-Αν δεν επιλέξεις ένα από τα ελάχιστα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Ελλάδα που προσφέρουν σπουδές εξ αποστάσεως στα Ελληνικά θα πρέπει να γνωρίζεις τη γλώσσα της χώρας όπου έχει έδρα το ίδρυμα. Στην Ελλάδα προσφέρουν μαθήματα εξ αποστάσεως το Ανοιχτό πανεπιστήμιο (www.eap.gr) , το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο (http://elearn.elke.uoa.gr) και η Ελληνοαμερικάνικη Ένωση (www.hau.gr) (στην Ελληνοαμερικάνικη Ένωση χρειάζεται να γνωρίζεις Αγγλικά επειδή τα μαθήματα που προσφέρονται on line είναι στα αγγλικά μια και έχουν σχέση με τη μετάφραση ή τη χρήση της Αγγλικής γλώσσας).
-Χρειάζεται να έχεις βασικές γνώσεις στην επεξεργασία κειμένου και στην χρήση του internet επειδή θα πρέπει να λαμβάνεις κείμενα, να τα σώζεις, να τα εκτυπώνεις, να γράφεις εργασίες και να τις στέλνεις και να επικοινωνείς με τους καθηγητές και με τους συμφοιτητές σου.
-Χρειάζεται να έχεις τον απαραίτητο εξοπλισμό που τις περισσότερες φορές είναι ένας υπολογιστής, ένα μόντεμ, σύνδεση με internet, ένας εκτυπωτής, κάρτα ήχου και κάποια προγράμματα όπως το Word ή το Acrobat Reader. Σε κάθε περίπτωση πάντως το ίδρυμα θα σε ενημερώσει για το τι χρειάζεται και θα σου δώσει λεπτομερείς οδηγίες για το πώς θα δουλέψεις.
Είναι οι σπουδές εξ αποστάσεως κατάλληλες για σένα;
Υπάρχουν περιπτώσεις που οι σπουδές εξ αποστάσεως είναι η μόνη επιλογή που έχει κάποιος όπως στην περίπτωση που δεν βρίσκεται στον τόπο που βρίσκεται το Πανεπιστήμιο το οποίο προσφέρει τα μαθήματα ή στην περίπτωση που εργάζεται και δεν μπορεί να παρακολουθεί τα μαθήματα τις καθιερωμένες ώρες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι εξ αποστάσεως σπουδές είναι κατάλληλες για όλους. Χρειάζονται κάποιες δεξιότητες που θα σε βοηθήσουν να ολοκληρώσεις το πρόγραμμα.
-Να μπορείς να εργάζεσαι 10-15 ώρες την εβδομάδα πάνω στις σπουδές σου. Παρόλο που έχεις τη δυνατότητα να εργαστείς όποια ώρα θέλεις θα πρέπει κάποια στιγμή να το κάνεις. Είναι απαραίτητο να οργανώσεις το δικό σου πρόγραμμα μελέτης για να μπορείς να είσαι συνεπής στις υποχρεώσεις σου και στην έγκαιρη παράδοση των εργασιών σου.
-Να εκφράζεις άνετα τις απόψεις σου και να μπορείς να επικοινωνείς αποτελεσματικά. Στις σπουδές εξ αποστάσεως δεν μπορείς να κάθεσαι στο πίσω μέρος μιας αίθουσας και απλά να παρακολουθείς χωρίς να συμμετέχεις. Πρέπει να επικοινωνείς για να γίνεις ορατός. Φυσικά για τους ανθρώπους που είναι ντροπαλοί οι εξ αποστάσεως σπουδές είναι ιδανικές αφού δεν χρειάζεται να πάρουν το λόγο σε μια ομάδα που τους φέρνει σε αμηχανία.
-Να είσαι άνετη με τη χρήση της τεχνολογίας. Παρόλο που δεν χρειάζεται να είσαι ειδική στους υπολογιστές αν δεν μπορείς να πληκτρολογήσεις σχετικά γρήγορα και αν δεν ξέρεις να πιάσεις το ποντίκι στον υπολογιστή τότε οι σπουδές εξ αποστάσεως δεν είναι κατάλληλες για σένα. (Ούτως ή άλλως όμως θα πρέπει να μάθεις αυτά τα βασικά πράγματα επειδή σε λίγο αν δεν τα ξέρεις όχι μόνο δεν θα μπορείς να σπουδάσεις on line αλλά ούτε και να εργαστείς πουθενά.)
-Να μπορείς να εργάζεσαι ανεξάρτητα. Αν είσαι ο τύπος του σπουδαστή που χρειάζεται ένα δάσκαλο πάνω από το κεφάλι του και μια ομάδα συμφοιτητών για να λειτουργήσει σωστά τότε οι μοναχικές σπουδές δεν σου ταιριάζουν. Εξάλλου θα πρέπει να ζητάς από μόνη σου τη διευκρίνιση των αποριών σου μια και δεν θα έχεις τον καθηγητή να σε κοιτάζει στα μάτια και να μαντεύει τις απορίες σου ούτε και τον συμφοιτητή δίπλα σου που θα ρωτήσει τις δικές σου απορίες.
Τι να προσέξεις
Πριν εγγραφείς σε ένα πρόγραμμα σπουδών εξ αποστάσεως πρέπει να προσέξεις ορισμένα σημαντικά πράγματα.
-Μην σπουδάσεις κάτι που δεν σου αρέσει ή δεν σου είναι χρήσιμο μόνο και μόνο επειδή προσφέρεται on line και σε διευκολύνει. Αν σπουδάσεις κάτι που δεν σου χρειάζεται είναι σαν να μην σπουδάσεις τίποτα.
-Πρόσεξε να απευθυνθείς σε αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο. Στην Ελλάδα υπάρχει λίστα με τα Πανεπιστήμια που αναγνωρίζονται διεθνώς. Μπορείς να πάρεις περισσότερες πληροφορίες ανάλογα με την περίπτωσή σου από το Υπουργείο Παιδείας.
-Ακόμη όμως και αν είναι αναγνωρισμένο το ίδρυμα στο οποίο σκοπεύεις να σπουδάσεις φρόντισε να μάθεις τι πτυχίο ή τι βεβαίωση θα σου δοθεί. Για παράδειγμα στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο δεν δίνονται πτυχία για τα μαθήματα on line επειδή διαρκούν μόνο 9 μήνες. Χορηγούνται όμως Πιστοποιητικά Εξειδίκευσης ή Επιμόρφωσης.
-Φρόντισε να κατανοήσεις απόλυτα τους όρους, τις συνθήκες και τις οδηγίες για να είσαι σίγουρη ότι θα μπορέσεις να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις των σπουδών. Μερικές φορές τα εξ αποστάσεως προγράμματα είναι πιο απαιτητικά και από τα συμβατικά προγράμματα αφού θα πρέπει να παραδίνεις πολλές εργασίες σε συγκεκριμένους χρόνους.
-Ενημερώσου για το συνολικό κόστος των σπουδών και για επιπλέον έξοδα που ίσως χρειαστεί να κάνεις. Επίσης ζήτησε να μάθεις για ειδικές εκπτώσεις ή για υποτροφίες και μην διστάσεις να κάνεις αίτηση αν πληροίς τις προδιαγραφές. Συνήθως όλες αυτές οι πληροφορίες υπάρχουν on line αρκεί να κοιτάξεις προσεκτικά.
Εκτός από τη δυνατότητα να συνεχίσεις τις σπουδές σου, να καταρτιστείς σε ένα τομέα ή να συμπληρώσεις τις γνώσεις σου όταν δεν μπορείς να παρακολουθήσεις μαθήματα σε μια αίθουσα οι σπουδές εξ αποστάσεως σου προσφέρουν και πράγματα πέρα από το γνωστικό αντικείμενο που θα επιλέξεις.
-Σε βοηθούν να σκέφτεσαι σφαιρικά και πολυπολιτισμικά πράγμα το οποίο είναι όλο και πιο απαραίτητο στη σύγχρονη αγορά εργασίας. Αν σπουδάζεις on line θα έχεις καθηγητές και συμφοιτητές από άλλες χώρες και θα αρχίσεις να διευρύνεις τους πνευματικούς και κοινωνικούς σου ορίζοντες.
-Σε βοηθούν να αναπτύξεις την κριτική σου σκέψεις αφού τις περισσότερες φορές οι εξετάσεις βασίζονται στις εργασίες (και όχι απομνημόνευση) και στην ικανότητά σου να παίρνεις πρωτοβουλίες, δεξιότητες που είναι απαραίτητες σε κάθε εργασιακό χώρο.
-Εκτός από τις γνώσεις που θα πάρεις για το αντικείμενο που σπουδάζεις θα αποκτήσεις άπειρες γνώσεις για την χρήση της τεχνολογίας στην επικοινωνία πράγμα το οποίο μπορεί να σου φανεί ακόμη πιο απαραίτητο και από τις ειδικές γνώσεις που θα αποκτήσεις μελετώντας κάποιο τομέα.
-Σε βοηθά να εξοικειωθείς με το ιδέα ότι στην εποχή μας τα σύνορα της επικοινωνίας εξαφανίζονται και μπορούμε να ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους από όλο το κόσμο εύκολα και γρήγορα.
-Σε βοηθά να αποκτήσεις ικανότητες στην διαχείριση του χρόνου σου πράγμα που είναι απαραίτητο για μια δημιουργική δουλειά με απαιτήσεις.
-Αν ήδη εργάζεσαι στο τομέα που σπουδάζεις σου δίνει τη δυνατότητα να ανταλλάξεις πληροφορίες για τη δουλειά σου και να πάρεις ιδέες από άτομα σε όλο τον κόσμο που ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο. Και φυσικά δεν χρειάζεται να διακόψεις την επικοινωνία σου με τα συγκεκριμένα άτομα όταν θα ολοκληρώσεις τις σπουδές σου. Αυτά τα άτομα μπορεί να είναι πηγές έμπνευσης για την υπόλοιπη ζωή σου. Και ποτέ δεν ξέρεις. Μπορεί εκτός από την επαγγελματική σχέση να αναπτύξετε και μια προσωπική φιλία.
-Επειδή τα εξ αποστάσεως προγράμματα είναι ευέλικτα μπορούν να ανανεώνονται άμεσα και το εκπαιδευτικό υλικό να γίνεται επίκαιρο για να προσφέρει έγκαιρη διοχέτευση πληροφοριών στους εκπαιδευόμενους.
-Σε βοηθούν να σκέφτεσαι σφαιρικά και πολυπολιτισμικά πράγμα το οποίο είναι όλο και πιο απαραίτητο στη σύγχρονη αγορά εργασίας. Αν σπουδάζεις on line θα έχεις καθηγητές και συμφοιτητές από άλλες χώρες και θα αρχίσεις να διευρύνεις τους πνευματικούς και κοινωνικούς σου ορίζοντες.
-Σε βοηθούν να αναπτύξεις την κριτική σου σκέψεις αφού τις περισσότερες φορές οι εξετάσεις βασίζονται στις εργασίες (και όχι απομνημόνευση) και στην ικανότητά σου να παίρνεις πρωτοβουλίες, δεξιότητες που είναι απαραίτητες σε κάθε εργασιακό χώρο.
-Εκτός από τις γνώσεις που θα πάρεις για το αντικείμενο που σπουδάζεις θα αποκτήσεις άπειρες γνώσεις για την χρήση της τεχνολογίας στην επικοινωνία πράγμα το οποίο μπορεί να σου φανεί ακόμη πιο απαραίτητο και από τις ειδικές γνώσεις που θα αποκτήσεις μελετώντας κάποιο τομέα.
-Σε βοηθά να εξοικειωθείς με το ιδέα ότι στην εποχή μας τα σύνορα της επικοινωνίας εξαφανίζονται και μπορούμε να ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους από όλο το κόσμο εύκολα και γρήγορα.
-Σε βοηθά να αποκτήσεις ικανότητες στην διαχείριση του χρόνου σου πράγμα που είναι απαραίτητο για μια δημιουργική δουλειά με απαιτήσεις.
-Αν ήδη εργάζεσαι στο τομέα που σπουδάζεις σου δίνει τη δυνατότητα να ανταλλάξεις πληροφορίες για τη δουλειά σου και να πάρεις ιδέες από άτομα σε όλο τον κόσμο που ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο. Και φυσικά δεν χρειάζεται να διακόψεις την επικοινωνία σου με τα συγκεκριμένα άτομα όταν θα ολοκληρώσεις τις σπουδές σου. Αυτά τα άτομα μπορεί να είναι πηγές έμπνευσης για την υπόλοιπη ζωή σου. Και ποτέ δεν ξέρεις. Μπορεί εκτός από την επαγγελματική σχέση να αναπτύξετε και μια προσωπική φιλία.
-Επειδή τα εξ αποστάσεως προγράμματα είναι ευέλικτα μπορούν να ανανεώνονται άμεσα και το εκπαιδευτικό υλικό να γίνεται επίκαιρο για να προσφέρει έγκαιρη διοχέτευση πληροφοριών στους εκπαιδευόμενους.
Εκτός από τα πανεπιστήμια και τα ιδρύματα στην Ελλάδα που αναφέραμε μπορεί να βρεις ότι χρειάζεσαι στο internet μέσω μιας μηχανής αναζήτησης όπου θα ζητήσεις ή on line education ή το Πανεπιστήμιο για το οποίο ενδιαφέρεσαι. Πάντως είναι τόσο ραγδαίες οι εξελίξεις σε αυτό τον τομέα που είναι σίγουρο ότι σε λίγο χρονικό διάστημα κάθε Πανεπιστήμιο θα προσφέρει αν όχι πτυχιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές on line τουλάχιστον μαθήματα και σεμινάρια εξ αποστάσεως.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
11) Πως θα μιλήσουμε στα παιδιά μας για την οικονομική κρίση.
Κάθε φορά που μιλούσα με τον άντρα μου για τα οικονομικά μας και το πώς θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την οικονομική κρίση ήθελα να κλείσω τα αυτιά των παιδιών μας. Μου ήταν αδύνατον να συζητήσω μπροστά τους για το αν είναι φτηνότερα τα μακαρόνια ή το ρύζι (και ποιο από τα δυο είναι πιο υγιεινό), για το αν θα έπρεπε να αγοράσουμε παγωτό ή μπισκότα και για το αν το χειμώνα συμφέρει να καις ξύλα στο τζάκι ή να ανάβεις το καλοριφέρ. Αυτά μέχρι που συνειδητοποίησα μερικά βασικά πράγματα.
Πρώτον τα παιδιά μας καταλάβαιναν την ανησυχία μας, έστω και αν περιμέναμε να κοιμηθούν πριν συζητήσουμε για τα οικονομικά μας και αυτό τους προκαλούσε ανασφάλεια και άγχος. Για όλους μας εξάλλου είναι πιο εύκολο να προσαρμοστούμε σε μια δυσάρεστη βεβαιότητα από το να ζήσουμε στην αβεβαιότητα. Πολύ περισσότερο για τα παιδιά φυσικά. Αυτό ισχύει ακόμη και για τις θετικές αλλαγές.
Δεύτερον τα παιδιά μας δεν χρειάζονταν και παγωτό και μπισκότα. Αυτό που πραγματικά ήθελαν ήταν το να νιώθουν ότι ο κόσμος είναι λογικός, προβλέψιμος και δομημένος και ότι οι γονείς τους μπορούν να τους προσφέρουν ασφάλεια, κυρίως ψυχική.
Τρίτον ευτυχισμένος δεν είναι ο άνθρωπος που δεν έχει ποτέ προβλήματα αλλά αυτός που έχει αυτοπεποίθηση και αντοχή για να αντιμετωπίσει ψύχραιμα και θαρραλέα τα προβλήματα που προκύπτουν.
Τέταρτον αν με ρωτούσαν τα παιδιά για την οικονομική κρίση και δεν τους απαντούσα ξεκάθαρα τότε ή θα εύρισκαν άλλες πηγές αμφιβόλου εγκυρότητας για να πάρουν τις απαντήσεις που χρειάζονταν ή θα ανέπτυσσαν τις δικές τους θεωρίες. Και μην ξεχνάμε ότι σε κάθε πρόβλημα όλα τα παιδιά τείνουν να θεωρούν τον εαυτό τους υπεύθυνο.
Έτσι λοιπόν μεσούσης της οικονομικής κρίσης, θεωρώντας πολυτέλεια το να αφεθώ στον πανικό που με κυρίευε, αποφάσισα για χάρη των
παιδιών μου να ανακτήσω την αυτοπεποίθησή μου, να πιστέψω στο μέλλον και να αξιοποιήσω την αρνητική συγκυρία που μας έλαχε για να τους δώσω όχι μόνο ένα μάθημα ειδικά για την διαχείριση των οικονομικών αλλά γενικά ένα μάθημα ζωής.
Επέλεξα την αλήθεια.
Εξήγησα στα παιδιά ότι όντως η χώρα μας περνάει μια οικονομική δυσκολία και για κάποια χρόνια δεν θα μπορούμε να έχουμε όλα όσα επιθυμούμε. Όμως τους τόνισα ότι παρόλο που επιθυμούμε πολλά δεν σημαίνει ότι τα χρειαζόμαστε κιόλας και ότι ποτέ εν τέλει δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα. Εκείνο που μετράει είναι το να απολαμβάνουμε αυτά που έχουμε και να μην γκρινιάζουμε για αυτά που δεν έχουμε . Εξάλλου πάντα θα υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε να αποκτήσουμε. Για παράδειγμα κάποιος μπορεί να κάνει διακοπές σε ένα ακριβό ξενοδοχείο και να είναι δυστυχισμένος που δεν έχει κότερο και κάποιος άλλος να κάνει διακοπές με την παρέα του σε ένα κάμπινγκ και να απολαμβάνει τη θάλασσα και το παιχνίδι με τους φίλους του ευτυχισμένος χωρίς να σκέφτεται ότι υπάρχουν πολυτελή ξενοδοχεία δίπλα στο κάμπινγκ στα οποία δεν μπορεί να μείνει.
Μίλησα με απλά λόγια.
Αποφάσισα να τους πω την αλήθεια αλλά να μην επεκταθώ σε πολλές λεπτομέρειες. Ο στόχος μου δεν ήταν να τα μπερδέψω ή να τα ανησυχήσω αλλά να τα καθησυχάσω. Έτσι δεν τους μίλησα για πράγματα που δεν μπορούσαν να καταλάβουν. Τους μίλησα για τα βασικά. Παρομοίασα την χώρα μας με μια απλή επιχείρηση όπως ένα τυροπιτάδικο για παράδειγμα και τους εξήγησα ότι ο ιδιοκτήτης πουλάει τυρόπιτες για να πάρει χρήματα και να μπορέσει με αυτά τα χρήματα να αγοράσει ορισμένα πράγματα που χρειάζεται. Αν πουλάει λίγες ή καθόλου τυρόπιτες και συνεχίζει να αγοράζει πολλά πράγματα τότε τα χρήματα που βγάζει από το τυροπιτάδικο δεν θα του φτάνουν. Θα έχει μια οικονομική κρίση και θα πρέπει να ξοδεύει λιγότερα χρήματα για αγορές.
Μίλησα για τους κύκλους της ζωής.
Φυσικά με το παράδειγμα του τυροπιτάδικου υπήρχε περίπτωση να πανικοβληθούν. Έτσι δεν έμεινα εκεί. Τους εξήγησα ότι η ζωή κάνει κύκλους. Όπως μετά το καλοκαίρι έρχεται το φθινόπωρο, ο χειμώνας, η άνοιξη και ξανά το καλοκαίρι έτσι και τα οικονομικά κάνουν κύκλους και επανέρχονται. Τους είπα ότι ο τυροπιτάς εκτός από το να ξοδεύει λιγότερα θα αναγκαστεί να πουλάει φτηνότερα τις τυρόπιτες και έτσι ο κόσμος θα αρχίσει να αγοράζει περισσότερες τυρόπιττες και θα βγάζει ξανά πολλά χρήματα. Στο τέλος θα ξαναμπορέσει να αγοράζει ότι αγόραζε και πριν.
Μίλησα για τα λάθη μας.
Τους εξήγησα το πώς ζούσαμε μέχρι τώρα στη χώρα μας αλλά και στην οικογένειά μας και τα λάθη που κάναμε. Τέλος τους εξήγησα τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε την κρίση. Τα διαβεβαίωσα ότι όλοι κάνουν ότι καλύτερο μπορούν για να ξεπεραστεί η άσχημη κατάσταση και ότι δεν ξέρουμε πότε ακριβώς θα ξεπεραστεί αλλά σίγουρα δεν θα κρατήσει για πάντα.
Ενθάρρυνα την δημιουργικότητα και την συμμετοχή.
Ζήτησα από τα παιδιά μου να σκεφτούν τρόπους που θα μπορούσαμε να εξοικονομήσουμε χρήματα και τρόπους που θα μπορούσαμε να βγάλουμε περισσότερα. Η μεγάλη μου η κόρη μου πρότεινε να κάνει μαθήματα κιθάρας σε παιδιά μια και ξέρει καλά κιθάρα. Ο γιός μου πρότεινε να προσφέρω τις υπηρεσίες μου τα Σάββατα σε μητέρες που ετοιμάζουν πάρτι γενεθλίων για τα παιδιά τους και να μαγειρεύω όλα αυτά τα ωραία πράγματα που φτιάχνω στα δικά τους πάρτι. Μετά αρχίσαμε όλοι να λέμε διάφορες ιδέες για το πώς θα μπορούσαμε να εξοικονομήσουμε χρήματα και καταλήξαμε να λέμε αστεία πράγματα που μας έκαναν να ξεκαρδιζόμαστε στα γέλια.
Μιλήσαμε για τις αξίες της κοινωνίας μας.
Συζητώντας για το τι περικοπές θα μπορούσαμε να κάνουμε βρήκαμε την ευκαιρία να επανεξετάσουμε τις αξίες μας και τον τρόπο της ζωής μας. Της δικής μας και των γνωστών μας. Μιλήσαμε για το αν πραγματικά χρειαζόμαστε όλα αυτά τα πράγματα που αγοράζουμε και στο τέλος τα πετάμε. Σκεφτήκαμε ότι κάνοντας οικονομία θα αναγκαστούμε να μην αγοράζουμε αυτά που στο κάτω κάτω δεν χρειαζόμαστε. Μιλήσαμε για το λόγο που κάποιοι άνθρωποι θέλουν να αγοράζουν πολύ ακριβά πράγματα και για το πώς τελικά αυτά που έχουμε καθορίζουν την αξία μας επειδή εμείς το επιτρέπουμε να γίνεται έτσι και όχι επειδή είναι κάποιος νόμος της φύσης. Μιλήσαμε για τα πράγματα που μετράνε αλλά δεν μετρούνται όπως είναι η αγάπη για παράδειγμα και για αυτά που μετριούνται αλλά δεν μετράνε όπως είναι τα πολλά ζευγάρια παπούτσια.
Αποφασίσαμε να παραμείνουμε ευτυχισμένοι.
Αποφασίσαμε να μην σταματήσουμε να γελάμε, να διασκεδάζουμε και να χαλαρώνουμε. Συμφωνήσαμε ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι να διασκεδάσουμε χωρίς να ξοδέψουμε χρήματα. Εξάλλου ακόμη και όταν συζητήσαμε για την οικονομική κρίση βρήκαμε ευκαιρία να γελάσουμε. Στο κάτω κάτω οι δυσκολίες και οι αποτυχίες είναι μέρος της ζωής του κάθε ανθρώπου αλλά δεν την χαρακτηρίζουν απαραίτητα. Κάθε άνθρωπος μπορεί πάντα να βρίσκει τρόπους για να περνάει χαρούμενες στιγμές.
Τελικά ενώ θεωρούσα την ύπαρξη των παιδιών σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης ένα επιπλέον πρόβλημα όσον αφορά την φροντίδα τους και τον τρόπο που θα έπρεπε να τους συμπεριφερθώ κατάλαβα ότι τα παιδιά μου με βοήθησαν να ξεπεράσω το θυμό, το φόβο, το αίσθημα αποτυχίας, την απαισιοδοξία για το μέλλον, την ματαίωση και τη θλίψη που βίωνα λόγω της οικονομικής κρίσης και να ανακτήσω την αυτοπεποίθησή μου και το θάρρος που χρειάζεται για να αντιμετωπιστούν όλα αυτά τα οικονομικά προβλήματα.
-----------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------
12) Όσες αρχίζουν τελευταίες, τερματίζουν πρώτες.
(Το άρθρο δεν είναι αυτοβιογραφικό και ούτε αναφέρεται σε πραγματικά πρόσωπα).
Η αφορμή για αυτό το θέμα είναι τα λόγια μιας γνωστής μου. «Τι μπορώ να κάνω;» μου είπε «Είμαι 32 και όλα όσα έχω κάνει μέχρι τώρα είναι το να είμαι μητέρα και τηλεφωνήτρια στις πληροφορίες του ΟΤΕ για έξη μήνες. Τώρα πια είναι πολύ αργά.» Αφού αισθάνθηκα πρώτα λύπη , ακούγοντας αυτά από μια γυναίκα η οποία είναι έξυπνη, δυνατή και γεμάτη ζωή, μετά θύμωσα επειδή αυτό το α
πελπισμένο πλάσμα σε σύγκριση με μένα που κοντεύω τα πενήντα είναι ένα κοτοπουλάκι.
Ξέρω ανθρώπους, και σίγουρα θα ξέρετε και σεις, που στην ηλικία των 14 ήξεραν ακριβώς τι ήθελαν να κάνουν και τελικά πολλοί από αυτούς το έχουν καταφέρει. Υπάρχει κάτι το αξιοζήλευτο και αξιοθαύμαστο στην επιτυχία τους. Αλλά ειλικρινά οι περισσότεροι από μας δεν οργανώνουν τη ζωή τους με αυτό τον τρόπο. Θα έλεγα μάλιστα ότι κυριολεκτικά αδυνατούμε να οργανώσουμε τη ζωή μας τουλάχιστον με τόση ακρίβεια. Πολλοί από μας κάνουμε κάτι που ποτέ δεν ονειρευτήκαμε και καταλήγουμε σε αυτό μετά από μια σειρά λάθος ξεκινήματα, αδιέξοδα και μισοκλεισμένες πόρτες.
Όταν ήμουν 14 το μόνο πράγμα για το οποίο ήμουν σίγουρη ήταν ότι ήθελα να ταξιδέψω στην Ισπανία και την Ινδία. Όταν πέρασα τελικά στο πανεπιστήμιο οι φιλοδοξίες μου δεν ήταν περισσότερο ξεκάθαρες. Σπούδασα Αγγλικά αλλά δεν είχα ιδέα για το τι ακριβώς θα έκανα με αυτά. Α, ναι και το γράψιμο και η ζωγραφική ήταν κάτι που μου άρεσε να κάνω τις μοναχικές Κυριακές.
Για να μην τα πολυλογώ απέφυγα τα μεταπτυχιακά και το άγχος της καριέρας με το να γίνω νύφη και σύζυγος που έκανε διάφορα μαθήματα σε διάφορα ιδιωτικά σχολεία για να συμπληρώνω το οικογενειακό εισόδημα. Τελικά μετά από δυο χρόνια έγινα και μητέρα. Η μητρότητα απορρόφησε πολλά χρόνια από τη ζωή μου. Γύρω μου διάφορες φίλες ανέβαιναν σταθερά τα σκαλοπάτια της καριέρας που είχαν επιλέξει και κάπου κάπου μια φωνή μέσα μου μου ψιθύριζε ότι ο χρόνος περνάει και δεν θα έχω πάντα καρότσια να σπρώχνω. Συνέχιζα φυσικά να γράφω και να ζωγραφίζω τα μοναχικά μεσημέρια όταν τα παιδιά κοιμόντουσαν, το φαγητό ήταν έτοιμο, τα πιάτα καθαρά και το σπίτι τακτοποιημένο.
Όταν στην ηλικία των 35 άρχισα να σκέφτομαι σοβαρά το θέμα της καριέρας έπαθα σοκ. Ήμουν μια γυναίκα αξιόπιστη, ενθουσιώδης, που όπως όλες οι μητέρες μπορούσε να κάνει πέντε δουλειές συγχρόνως και να ξέρει και τι γίνεται πίσω από την πλάτη της, αλλά η ηλικία μου ήταν εμπόδιο. Ακριβώς όμως η ηλικία μου με έκανε να τα θέλω όλα και χωρίς καθυστέρηση. Ήθελα δουλειά, μεταπτυχιακό και να ασχοληθώ πιο σοβαρά με το γράψιμο. Οι επιθυμίες μου όμως δεν συμβάδιζαν με την αυτοπεποίθησή μου η οποία είχε φτάσει περίπου το μηδέν. Τότε μετάνιωσα ειλικρινά για όλα τα χρόνια της οικιακής μου απασχόλησης. Για όλες τις πάνες που είχα αλλάξει, όλα τα παραμύθια που είχα διαβάσει, όλα τα πετυχημένα παιδικά πάρτι που είχα διοργανώσει και όλα τα νόστιμα κέικ που είχα ψήσει. Ευχήθηκα ειλικρινά να ήμουν σαν τις φίλες μου που είχαν μπέιμπι σίτερς , μάστερς και έλκος στο στομάχι. Ο ρεαλισμός όμως πήρε γρήγορα τη θέση της απελπισίας. Δεν είχα τίποτα να χάσω. Είχα την οικογένειά μου που πια δεν με χρειαζόταν και όσον αφορά την καριέρα μου δεν θα έχανα τίποτα διότι δεν είχα και τίποτα.
Έψαξα και βρήκα σταθερή δουλειά σαν καθηγήτρια και μετά από λίγο άρχισα μεταπτυχιακό. Στη μέση των μεταπτυχιακών μου σπουδών είδα και τα πρώτα άρθρα μου να δημοσιεύονται ενώ άρχισα σιγά σιγά να γράφω και ένα εφηβικό μυθιστόρημα. Τελικά τα πράγματα δεν ήταν και τόσο δύσκολα και ήταν λάθος μου που νόμιζα ότι όλα αυτά τα χρόνια που ασχολήθηκα με την οικογένεια και τα παιδιά μου δεν είχα αποκτήσει καμιά εμπειρία. Με την δουλειά μου τα πήγα θαυμάσια παρόλο που στην αρχή φοβόμουν ότι δεν θα τα καταφέρω. Αλλά δεν υπάρχει καλύτερη εκπαίδευση για μια υποψήφια εργαζόμενη από το να έχει να φροντίζει ένα σπίτι και δυο παιδιά για 14 χρόνια. Το μεταπτυχιακό επίσης δεν ήταν τόσο φοβερό αφού μου φαινόταν απείρως ευκολότερο να ξενυχτάω για να μελετήσω για τις εξετάσεις μου από το ξενυχτάω φροντίζοντας δυο μικρά παιδιά με ανεμοβλογιά. Στην εφημερίδα όπου δημοσιεύονταν τα άρθρα μου ήθελα να είμαι η καλύτερη συνεργάτης που είχαν ποτέ, πάντα σωστή στις ημερομηνίες μου και τις υποχρεώσεις μου. Νόμιζα ότι εκείνη τη στιγμή αντιπροσώπευα όλες τις γυναίκες της ηλικίας μου που ήθελαν να αρχίσουν καριέρα και το θεωρούσα πολύ σημαντικό να το πετύχω. Βέβαια η ηλικία ήταν λίγο πρόβλημα αλλά ποτέ στην ουσία. Στο μεταπτυχιακό δυο καθηγήτριας είχαν την ίδια ηλικία με μένα νομίζω ή μπορεί να ήταν και νεότερες. Έπρεπε να υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι παρόλο που αυτές μου μιλούσαν στον ενικό εγώ έπρεπε να συνεχίσω να τους απευθύνομαι στον πληθυντικό. Στο περιοδικό που αργότερα συνεργάστηκα η αρχισυντάκτρια ήταν πολύ νεότερη από μένα και πολλές φορές έπρεπε να υπενθυμίζω στον εαυτό μου το ποιος είναι το αφεντικό. Σίγουρα ότι έκανε αυτή εκείνη την εποχή θα μπορούσα να το έκανα εγώ πριν γεννηθεί. Ήταν όμως αναμφισβήτητα πολύ πιο καλή από μένα στον τομέα της. Κι όμως εκεί κατάλαβα ότι τελικά η ηλικία στην εποχή μας δεν έχει καμιά σημασία. Μετράει το πόση πείρα έχεις. Όπως θεωρώ πολύ φυσικό να βλέπω νέους ανθρώπους σε υπεύθυνες θέσεις έτσι θεωρώ πολύ φυσικό να βλέπω και μεγαλύτερους στο αμφιθέατρο του πανεπιστημίου.
Εν τω μεταξύ δυο από τις καλύτερες φίλες μου περνούσαν και αυτές την ίδια κρίση.
Η Τίνα έμεινε έγκυος στα 17 και από κει και πέρα έζησε σε ευτυχισμένο χάος με τρία παιδιά μέχρι που ο μικρότερος γιος της άρχισε να ξυρίζεται. Μετά πανικοβλήθηκε. Σκέφτηκε ότι αν ήξερε τουλάχιστον να δακτυλογραφεί, αν χειριζόταν καλά τον υπολογιστή και αν μπορούσε να περάσει την φοβία της σχετικά με το να είναι μια υπάλληλος σε μια μεγάλη εταιρία θα μπορούσε να πιάσει δουλειά σαν γραμματέας. Άρχισε μαθήματα για εκμάθηση υπολογιστών και σκεφτήκαμε ότι επίσης θα χρειαζόταν μια ανανέωση για να ξεφύγει από την ποδιά και να μπει σε κομψά ρούχα. Έκανε δίαιτα, έκοψε και έβαψε τα μαλλιά της και αγόρασε κομψά ρούχα. Η ανανέωση έκανε θαύματα όσον αφορά την εμφάνισή της αλλά δεν είχε κανένα αποτέλεσμα στην αυτοπεποίθησή της. Το μόνο που ήθελε ήταν να κρυφτεί πίσω από την σκάλα μέχρι να έρθει η ώρα να πάρει σύνταξη. Δεν μπορούσαμε με τίποτα να την πείσουμε να απαντήσει σε αγγελίες και να πάει σε συνεντεύξεις. Τελικά ο άντρας της που ήξερε ότι πάντα ήταν καλή στο σχέδιο είχε μια ιδέα. Θα ξεκινούσε την δική της επιχείρηση. Έμαθε καλά το πρόγραμμα για να φτιάχνει μακέτες στον υπολογιστή και άρχισε τη δική της δουλειά γραφικών τεχνών κάνοντας πρώτα μακέτες στο σπίτι για διάφορα γραφεία. Τελικά άνοιξε το δικό της γραφείο και τώρα μπορεί να αναλάβει ακόμη και την πιο δύσκολη εκτυπωτική δουλειά. Έχει προσλάβει μακετίστρια, αγόρασε μηχανήματα για ηλεκτρονικές εκτυπώσεις και συνεργάζεται με τυπογραφεία έτσι ώστε να μπορεί να αναλαμβάνει ολοκληρωμένες δουλειές.
Η περίπτωση της άλλης μας της φίλης της Σοφίας είναι διαφορετική. Ήμασταν μαζί στο πανεπιστήμιο – αυτή σε άλλο τμήμα. Όπως κι εγώ γρήγορα υπέκυψε στην γοητεία της μητρότητας αλλά αντίθετα από μένα παρέμεινε προσηλωμένη στην ιδέα ότι κάποια ημέρα θα γινόταν επιστήμονας. Όλα τα χρόνια που ήταν νοικοκυρά και μητέρα συνέχιζε να διαβάζει ενώ το παστίτσιο ψηνόταν στο φούρνο και τα πουκάμισα ήταν στο τελευταίο ξέβγαλμα. Όταν ήταν 39 άρχισε το διδακτορικό της και στα 43 το ολοκλήρωσε. Τώρα είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό ερευνητικό πρόγραμμα. Τα παιδιά της που τώρα συνέρχονται από 4 χρόνια διατροφής με προμαγειρευμένα γεύματα είναι πολύ περήφανα γι αυτήν. Το ίδιο κι εγώ.
Πολλές φορές αναφερόμαστε σε μια τέταρτη φίλη που γνωρίζαμε από το γυμνάσιο. Ήθελε να γίνει χειρουργός πριν τα 36 και τα κατάφερε. Ποτέ δεν παντρεύτηκε, ποτέ δεν έκανε παιδιά και από ότι ξέρω ποτέ δεν ερωτεύτηκε, ποτέ δεν πέρασε ένα βράδυ τρώγοντας ποπ κορν και παρακολουθώντας μια αισθηματική ταινία και ποτέ δεν κάθισε άπραγη να ξύνει τη μύτη της και να ονειρεύεται. Φυσικά οφείλουμε να είμαστε εντυπωσιασμένες για όλα αυτά που κατάφερε τόσο νωρίς αλλά ποτέ δεν θα αλλάζαμε τη θέση μας με τη δική της.
Ξέρω επίσης και πολλές γυναίκες που είναι στη θέση μου και φαίνεται ότι ποτέ δεν θα επιδιώξουν μια καριέρα. Γυναίκες που ποτέ δεν σπούδασαν τίποτα και που λένε ότι δεν μπορούν να δουλέψουν επειδή ο σύζυγος και τα παιδιά θέλουν κάθε ημέρα φρεσκομαγειρεμένο φαγητό. Δεν λέω ότι θα πρέπει να δουλέψουν αν δεν θέλουν. Εάν η δουλειά σημαίνει να τρέχεις με τα λεωφορεία τις ώρες αιχμής και να έχεις ημικρανίες και αν στην πραγματικότητα δεν χρειάζεσαι τα χρήματα γιατί να το κάνεις. Εκείνο που λέω όμως είναι ότι όλοι μας πρέπει να κάνουμε κάτι, να προσφέρουμε, να νιώσουμε κάποια διαφορά. Να είμαστε δημιουργικοί με το δικό μας τρόπο και να μην μας εμποδίζουν οι φοβίες μας, οι προκαταλήψεις ή η ηλικία για να προσπαθήσουμε να πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας. Και το σπουδαιότερο είναι ότι ποτέ δεν πρέπει να σταματήσουμε να έχουμε όνειρα όσο χρονών και να ήμαστε.
Πολλές φορές με ρωτάνε αν ήταν να ξαναρχίσω τη ζωή μου απ’ την αρχή πως θα σχεδίαζα τα πράγματα. Θα έκανα δηλαδή πρώτα οικογένεια και μετά καριέρα ή το αντίθετο. Απαντώ ότι ο σχεδιασμός έχει υπερεκτιμηθεί στην κοινωνία μας. Αφήνουμε την μια δουλειά και πάμε στην άλλη επειδή μας απέλυσαν ή ερωτευτήκαμε με κάποιον που ζει στην άλλη άκρη του κόσμου. Κάνουμε παιδιά επειδή συναντάμε τον κατάλληλο άνθρωπο ή επειδή το προσπαθήσαμε ή επειδή ξεχάσαμε να πάρουμε το χάπι μια ημέρα. Δεν κάνουμε παιδιά επειδή δεν έχουμε συναντήσει ακόμη το κατάλληλο πρόσωπο ή επειδή τα ωάριά μας δεν συνεργάζονται. Ακόμη και αυτή που έχουν σχεδιάσει να γίνουν χειρουργοί ή δικηγόροι βλέπουν ότι πολλές φορές η ζωή επεμβαίνει στα σχέδιά μας για να μας σοκάρει ή να μας εκπλήξει. Έτσι μπορώ να πω ότι όχι, δεν το είχα σχεδιάσει να αρχίσω καριέρα μετά τα 35. Αλλά τουλάχιστον τώρα ξέρω ότι το έκανα και ότι μπορούσα να το κάνω και αυτό μετράει. Και όταν κοιτάζω τις φίλες μου που έχουν καταφέρει τόσα πράγματα σε ηλικία που η κοινωνία το θεωρεί απίθανο νιώθω υπερήφανη για μας και αισθάνομαι ότι είμαστε πολύ τυχερές και τελικά και πολύ έξυπνες. Ακολουθήσαμε την ζωή χωρίς να την ζορίσουμε. Ζήσαμε νομίζω καλά.
Έχω μια φίλη που έμαθε κολύμπι στα 30, οδήγηση στα 40 και ήταν σχεδόν πενήντα όταν άρχισε να δουλεύει. Προχθές ήρθε χαρούμενη να μου πει ότι ανακάλυψε ότι η σαμπάνια είναι υπέροχη. Είναι μια ενδιαφέρουσα, χαρούμενη, και όμορφη γυναίκα στα 75 της. Τι καλύτερη διαφήμιση γι αυτό που προσπαθώ να σας πω.
Αν έχετε αργήσει στην εκκίνηση
1) Μην παρατήσετε τον αγώνα. Το θέμα είναι να τερματίσετε. Μπορεί να τερματίσετε και πρώτες όπως μας λέει ο γνωστός μύθος του Αισώπου.
2) Όλα αυτά τα χρόνια που δεν κάνατε καριέρα σίγουρα αποκτήσατε δεξιότητες σε κάποιο τομέα που θα μπορέσουν να σας χρησιμεύσουν σε κάποιο άλλο. Δεν είστε τελείως άπειρες εκτός και αν βρισκόσασταν σε χειμερία νάρκη. Μην ξεχνάτε ότι η ωριμότητά σας μπορεί να εξισορροπήσει την όποια απειρία σας.
3) Τώρα ξέρετε τι θέλετε.
4) Δεν θα χρειαστεί να διακόψετε την καριέρα σας για να κάνετε οικογένεια ή ακόμη χειρότερα να αναγκασθείτε να μη κάνετε καθόλου οικογένεια για να μην διακόψετε την καριέρα σας.
5) Μην περιμένετε να σας ανοίξουν πόρτες. Σπρώξτε τις να ανοίξουν.
6) Ονειρευτείτε ότι θέλετε. Η ηλικία είναι μόνο ένα ταμπού. Ξέρω γυναίκες που είναι 20 και νιώθουν 50 και άλλες που είναι 50 και νιώθουν 20.
7) Φροντίστε την εμφάνιση και την υγεία σας. Σας κάνει να νιώθετε καλύτερα.
8) Κάντε παρέα με νεώτερους ανθρώπους. Τα παιδιά σας είναι μια λύση.
9) Μιλήστε στην οικογένειά σας και ζητήστε συμπαράσταση. Μην φοβάστε ότι θα σας φέρουν αντίρρηση. Θα χαρούν για σας. Μπορεί κιόλας να έχουν βαρεθεί να τρώνε συνέχεια παστίτσιο και φρικασέ.
10) Μιλήστε με φίλες που είναι στην ίδια θέση με σας και συμπαρασταθείτε η μια στην άλλη.
11) Σκεφτείτε ότι τώρα έχετε ολοκληρωμένη προσωπική ζωή ή τουλάχιστον την έχετε βιώσει και μπορείτε να δώσετε όλη σας την ενέργεια στην καριέρα σας.
12) Και τέλος γιατί είναι κακό να κάνεις οικογένεια στα 20 και καριέρα στα 40 και δεν είναι κακό να κάνεις καριέρα στα 20 και οικογένεια στα 40. Ο καθένας μπορεί να κάνει ότι θέλει. Και αν αντέχει, να κάνει και τα δυο μαζί ή αν δεν θέλει, να μην κάνει τίποτα από τα δυο.
------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------
13) Ενσωμάτωση των Διαδραστικών Πινάκων και του Ίντερνετ στην διδασκαλία των Ξένων Γλωσσών
Οι απόψεις των καθηγητών-χρηστών
Κλάδη- Κοκκίνου Μαρία, Τσικαλάκη Ιωάννα, Φαλίδα Ελένη, Ντάφλου Αικατερίνη,
Διδάκτωρ Εκπαιδευτικής Κοινωνικής Πολιτικής. Πάντειο Πανεπιστήμιο. Ιδιωτική Εκπαίδευση. Επιμορφώσεις.
Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας. Πάντειο Πανεπιστήμιο. Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Μεταπτυχιακό. Σπουδές στην Εκπαίδευση. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Ιδιωτική Εκπαίδευση.
Υποψήφια Διδάκτωρ Κοινωνικής Πολιτικής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Περίληψη
Με την παρούσα έρευνα επιχειρείται η διερεύνηση του βαθμού κατά τον οποίο οι διαδραστικοί πίνακες έχουν ενσωματωθεί στην διδασκαλία των ξένων γλωσσών. Στην έρευνα απάντησαν 105 ερωτηθέντες η πλειονότητα των οποίων είναι καθηγητές ξένων γλωσσών σε Κέντρα Ξένων Γλωσσών. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι ένα 60-70% των συμμετεχόντων στην έρευνα χρησιμοποιούν κάθε φορά που κάνουν μάθημα τους ΔΠ, είχαν ενημερωθεί για τις εφαρμογές τους πριν την εισαγωγή τους στη τάξη, παρακολούθησαν σεμινάρια πριν τη χρήση, είναι εξοικειωμένοι με τη χρήση, θεωρούν ότι βοηθά τους ίδιους στην διδασκαλία και τους μαθητές στην εκμάθηση της ξένης γλώσσας, δηλώνουν ότι τους είναι ευχάριστη η χρήση των ΔΠ, ότι είναι ευχάριστη για τους μαθητές, ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες ωφελούνται περισσότερο από τους άλλους μαθητές, ότι οι ΔΠ τους βοηθούν στη διαχείριση της τάξης, ότι οι ΔΠ συνεισφέρουν στο κύρος του σχολείου και ότι είναι ευχαριστημένοι με τα προγράμματα που τους παρέχονται. Ελάχιστοι χρησιμοποιούν μόνο το δικό τους υλικό ενώ λιγότεροι από τους μισούς χρησιμοποιούν ίντερνετ στην τάξη και δηλώνουν εξοικειωμένοι με τη χρήση του ίντερνετ στην τάξη.
Λέξεις Κλειδιά: διαδραστικοί πίνακες, ξένες γλώσσες.
Εισαγωγή
Η εκπαιδευτική τεχνολογία θα μπορέσει να ενσωματωθεί αποτελεσματικά και με βιώσιμο τρόπο στους χώρους διδασκαλίας? Η απάντηση στην συγκεκριμένη ερώτηση ίσως βρεθεί αφού πρώτα απαντηθούν μια σειρά από σχετικά ερωτήματα που ενδιαφέρουν τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς. Τι είναι εκπαιδευτική τεχνολογία; Τι είναι ενσωμάτωση; Ποια είναι η κατάσταση στις αίθουσες διδασκαλίας αναφορικά με την χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας σήμερα; Υπάρχουν περιορισμοί και εμπόδια που αποτρέπουν την ομαλή ενσωμάτωση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στις αίθουσες διδασκαλίας; Ποια είναι τα αποτελέσματα της προετοιμασίας και επιμόρφωσης των καθηγητών πριν τη χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας; Ποια είναι τα αποτελέσματα της επιμόρφωσης των καθηγητών κατά τη χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας;
Στην παρούσα έρευνα θα προσεγγίσουμε αυτά τα ερωτήματα όσον αφορά τη χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στην διδασκαλία των ξένων γλωσσών μια και μεγάλο ποσοστό των κέντρων ξένων γλωσσών έχουν εντάξει τις νέες τεχνολογίες όπως είναι οι διαδραστικοί πίνακες και η χρήση του ίντερνετ στη διδασκαλία.
Το παρελθόν της εκπαιδευτικής τεχνολογίας.
Από την εποχή που ο Τόμας Έντισον το 1910 έγραψε σε ένα γράμμα του σχετικά με τις εκπαιδευτικές ταινίες ότι τα βιβλία θα είναι σε λίγο εκτός μόδας μέσα στα σχολεία αφού θα είναι δυνατόν να διδάσκεται κάθε κλάδος της ανθρώπινης γνώσης με την βοήθεια της ταινίας η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση ακολουθεί κατά κανόνα ένα παράδοξο περιοδικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από ενθουσιασμούς και απογοητεύσεις (Σολομωνίδου, 1999, σ. 65). Αρχικά η εισαγωγή μιας νέας τεχνολογίας είτε αυτό είναι εκπαιδευτική ταινία είτε εκπαιδευτική τηλεόραση συνοδεύεται από θετικά σχόλια. Οι θετικές κριτικές πείθουν τους υπευθύνους να πειραματιστούν και να εισάγουν το τεχνικό μέσο στην εκπαίδευση σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ακολουθούν πανεπιστημιακές μελέτες και έρευνες που καταδεικνύουν την αποτελεσματικότητα και υπεροχή του μέσου σε σχέση με την κλασική διδασκαλία και μετά έρχεται η φάση της απογοήτευσης απορρέουσα από τις αντιρρήσεις των εκπαιδευτικών, την αδυναμία εξεύρεσης πόρων, τις δυσκολίες προσαρμογής του σχολικού προγράμματος και την ελλιπή γνώση χειρισμού των μέσων. Έτσι σιγά σιγά το σύστημα βυθίζεται στη λήθη.
Ωστόσο η εμπειρία του παρελθόντος δεν μπορεί να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι δεν πρέπει να εισάγονται νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση. Αντίθετα θα πρέπει να μελετήσουμε τους παράγοντες που οδηγούν στην αποτυχία της ενσωμάτωσης έτσι ώστε να αποφευχθούν μελλοντικά τα ίδια λάθη (Κοκκίνου, 2011, σ. 189-196). Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην εποχή μας όπου οι εκπαιδευτικοί όλο και πιο συχνά έρχονται αντιμέτωποι με προβλήματα που κυμαίνονται από την προβληματική συμπεριφορά όπως είναι η έλλειψη ή διάσπαση της προσοχής και την άτακτη συμπεριφορά μέχρι την διαταραχή της ελλειμματικής προσοχής που κατατάσσεται στις μαθησιακές δυσκολίες (Καραμπάτσος, 2008, σ. 219). Υπάρχουν πολλές θεωρίες που προσπαθούν να ερμηνεύσουν την αύξηση αυτών των προβλημάτων συμπεριφοράς μεταξύ των οποίων και το γεγονός ότι στην εποχή μας, όπου τα παιδιά ζουν σε ένα περιβάλλον τεχνολογικά ανεπτυγμένο, θα ήταν περίεργο να μην χάνουν το ενδιαφέρον τους όταν βρίσκονται σε μια παραδοσιακή τάξη με ένα πίνακα, μια κιμωλία και έναν εκπαιδευτικό που τους μιλάει ενώ αυτά θα πρέπει να κάθονται ακίνητα και να τον ακούνε. Ούτως ή άλλως πάντως είναι σίγουρο ότι υπάρχει διάσταση ανάμεσα στο περιβάλλον όπου ζουν οι μαθητές και στο περιβάλλον στο οποίο εκπαιδεύονται. Οπότε μια προσαρμογή του περιβάλλοντος της τάξης στις νέες συνθήκες είναι αναπόφευκτη.
Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι η εκπαιδευτική τεχνολογία όπως έχει προκύψει από έρευνες (Μουντρίνου, 2008, σ. 4-7) παρέχει κίνητρα στους μαθητές, τραβά την προσοχή τους, υποστηρίζει τις «χειρονακτικές» διαδικασίες κατά τη διάρκεια της μάθησης υψηλού επιπέδου, εικονογραφεί τη σχέση με τον πραγματικό κόσμο μέσω οπτικοποιημένων παρουσιάσεων , τους εμπλέκει μέσω παραγωγικής εργασίας, τους συνδέει με το κοινό που θα δει το έργο τους ,μπορεί να βελτιώσει τις εκπαιδευτικές μεθόδους, παρέχει αλληλεπίδραση και άμεση ανάδραση για την υποστήριξη της εξάσκησης δεξιοτήτων, βοηθά τους μαθητές να οπτικοποιήσουν έννοιες σε μη οικεία ή αφηρημένα θέματα, δείχνει τις σχέσεις μεταξύ δεξιοτήτων και εφαρμογών της πραγματικής ζωής,, επιτρέπει στους μαθητές να μελετήσουν συστήματα με μοναδικούς τρόπους, παρέχει τη δυνατότητα στους ικανούς μαθητές να προχωρούν με το δικό τους ρυθμό, δίνει ευκαιρίες μάθησης σε όλους, παρέχει ευκαιρίες και υποστήριξη για συνεργατική μάθηση, κάνει πιο παραγωγική την εργασία των καθηγητών και των μαθητών, παρέχει τεχνολογικό αλφαβητισμό, αλφαβητισμό πληροφοριών, οπτικό αλφαβητισμό, παρέχει ταχύτερη πρόσβαση σε πηγές πληροφοριών για να αναφέρουμε τις βασικότερες λειτουργίες της εκπαιδευτικής τεχνολογίας.
Άρα στη εποχή μας το ερώτημα δεν είναι αν θα πρέπει να ενταχθούν οι νέα τεχνολογίες στην εκπαίδευση αλλά το πώς θα πρέπει να ενσωματωθούν.
Ορισμός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας
Είναι χρήσιμο να ξεκινήσουμε από το τι δεν είναι εκπαιδευτική τεχνολογία μια και το τι είναι ακριβώς δεν έχει προσδιοριστεί με ακρίβεια (Gentry, 1995, σ. 7). Εκπαιδευτική τεχνολογία δεν είναι οι υπολογιστές ή το ραδιόφωνο ή η τηλεόραση ή το ίντερνετ ή οι διαδραστικοί πίνακες. Ο ορισμός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας πρέπει να εμπεριέχει τις ευρύτερες διαδικασίες της διδασκαλίας και της μάθησης. Είναι η θεωρία και η εφαρμογή του σχεδιασμού, της ανάπτυξης, της χρήσης, της διαχείρισης και η αξιολόγηση των διαδικασιών και πόρων για τη μάθηση (Earle, 2002:5-13). Η μυωπική άποψη που εξισώνει την εκπαιδευτική τεχνολογία με την τεχνολογία των υπολογιστών εστιάζοντας στο υλικό εις βάρος της αποτελεσματικής παιδαγωγικής ίσως είναι και η εστία των περισσότερων προβλημάτων σε σχέση με την βιώσιμη ενσωμάτωση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στο σχολείο.
Ερευνητική Προσέγγιση.
Στην έρευνα χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια κυρίως κλειστού τύπου με ελάχιστες ερωτήσεις ανοικτού τύπου.
Ανάλυση των τεχνικών στη συγκεκριμένη έρευνα.
Οι ερωτηθέντες απάντησαν τα ερωτηματολόγια κατά τη διάρκεια σεμιναρίων για καθηγητές ξένων γλωσσών ή τα έστειλαν με mail αφού τους είχαν σταλεί από πριν ηλεκτρονικά .
Η ανάλυση των στοιχείων που συλλέχθηκαν από τα ερωτηματολόγια έγινε με απλά στατιστικά μέτρα, αφού πρώτα κωδικοποιήθηκαν τα ερωτήματα και έγινε η απαραίτητη προετοιμασία για τη στατιστική ανάλυση.
Μορφολογία.
Η πλειονότητα αυτών που απάντησαν ήταν γυναίκες (89,52%), καθηγήτριες σε Κέντρα Ξένων Γλωσσών (78,10%), 20-50 χρόνων κατανεμημένες ομαλά (20-30 28,5% 30-40 34,2% και 40-50 26,7%), με πάνω από 3 χρόνια πείρα – οι περισσότερες είχαν 3-10 χρόνια εμπειρίας (45,7%), με επάρκεια ή πτυχίο ΑΕΙ σε ίσα ποσοστά (επάρκεια 44,7% και πτυχίο ΑΕΙ 40%) και ελάχιστες χρησιμοποιούσαν τους διαδραστικούς πίνακες για λιγότερο από ένα έτος. (44,7% πάνω από 3 έτη και 34,29% 1-2 έτη).
Αποτελέσματα.
Από τις απαντήσεις φαίνεται ότι ανάμεσα σε όσους απάντησαν οι περισσότεροι χρησιμοποιούν τους διαδραστικούς πίνακες κάθε ημέρα (Πίνακας 1), είχαν ενημερωθεί για τις εφαρμογές τους πριν την χρήση (Πίνακας 2) και παρακολούθησαν σεμινάρια πριν την εισαγωγή τους στην τάξη (Πίνακας 3).
Συχνότητα Χρήσης Διαδραστικών Πινάκων
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
15
|
14,29%
| |
Κάθε ημέρα
|
65
|
61,90%
| |
Μία φορά την εβδομάδα
|
18
|
17,14%
| |
Κάθε 15 ημέρες
|
6
|
5,71%
| |
Άλλο
|
1
|
0,95%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 1. Συχνότητα χρήσης Διαδραστικών Πινάκων.
Ενημέρωση για τις εφαρμογές τους στη διδασκαλία
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
13
|
12,38%
| |
Πριν τη χρήση
|
86
|
81,90%
| |
Πριν και μετά τη χρήση
|
2
|
1,90%
| |
Μετά τη χρήση
|
1
|
0,95%
| |
Δεν ενημερώθηκα
|
3
|
2,86%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 2. Ενημέρωση για την εφαρμογή των Διαδραστικών Πινάκων στη διδασκαλία.
Παρακολούθηση σεμιναρίου
|
N
|
%
| ||
Δ/Α
|
14
|
13,33%
| ||
Πριν την εισαγωγή στην τάξη
|
72
|
68,57%
| ||
Πριν και μετά την εισαγωγή στην τάξη
|
2
|
1,90%
| ||
Μετά την εισαγωγή στην τάξη
|
8
|
7,62%
| ||
Ποτέ
|
9
|
8,57%
| ||
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 3. Εκπαίδευση στη χρήση των Διαδραστικών Πινάκων
Γενικά χρησιμοποιούν έτοιμο υλικό ή παράλληλα με τη χρήση έτοιμου υλικού φτιάχνουν και το δικό τους. Σχεδόν κανείς δεν φτιάχνει αποκλειστικά το δικό του υλικό (Πίνακας 4).
Το ίντερνετ στην τάξη χρησιμοποιείται από το 40% των ερωτηθέντων (Πίνακας 5) και το 35% των ερωτηθέντων ισχυρίζεται ότι είναι εξοικειωμένο με τη χρήση του ίντερνετ στη τάξη (Πίνακας 7). Μεγαλύτερο ποσοστό ισχυρίζεται ότι είναι εξοικειωμένο με τη χρήση των ΔΠ στην τάξη που πλησιάζει το 65% (Πίνακας 6).
Χρήση Έτοιμου Υλικού
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
12
|
11,43%
| |
Πάντα
|
39
|
37,14%
| |
Ποτέ, δημιουργούμε δικό μας υλικό
|
1
|
0,95%
| |
Και τα δύο
|
53
|
50,48%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 4. Χρήση υλικού.
Χρήση Internet στην τάξη
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
11
|
10,48%
| |
Ναι
|
41
|
39,05%
| |
Όχι
|
53
|
50,48%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 5. Χρήση internet στην τάξη.
Εξοικείωση με τη χρήση διαδραστικών πινάκων
|
N
|
%
| ||
Δ/Α
|
12
|
11,43%
| ||
Λίγο
|
3
|
2,86%
| ||
Μέτρια
|
23
|
21,90%
| ||
Πολύ
|
39
|
37,14%
| ||
Πάρα πολύ
|
28
|
26,67%
| ||
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 6. Εξοικείωση με τη χρήση των Διαδραστικών Πινάκων.
Εξοικείωση με τη χρήση Internet
|
N
|
%
| |
Δ/Α
|
18
|
17,14%
| |
Λίγο
|
25
|
23,81%
| |
Μέτρια
|
24
|
22,86%
| |
Πολύ
|
23
|
21,90%
| |
Πάρα πολύ
|
15
|
14,29%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 7. Εξοικείωση με τη χρήση του internet στην τάξη.
Μεγάλο επίσης ποσοστό που πλησιάζει το 70% ισχυρίζεται ότι οι ΔΠ βοηθούν στη διδασκαλία (Πίνακας 8) και ότι βοηθούν στη διαχείριση της τάξης (πάνω από 60%). Το ίδιο περίπου ποσοστό δηλώνει ότι δεν δυσκολεύουν τη διαχείριση της τάξης (60%), ότι βοηθούν στην εκμάθηση της γλώσσας (Πίνακας 9), ότι βοηθούν περισσότερο τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες (Πίνακας 10) και ότι συνεισφέρουν στο κύρος του σχολείου (76%). Στο ίδιο περίπου ποσοστό που υπερβαίνει το 60% δηλώνουν ότι είναι ικανοποιημένοι από τα προγράμματα (Πίνακας 11), ότι τους είναι ευχάριστη η χρήση των ΔΠ (75%) και ότι είναι ευχάριστη η χρήση των ΔΠ στους μαθητές (80%).
Βοήθεια ΔΠ στην διδασκαλία
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
12
|
11,43%
| |
Λίγο
|
1
|
0,95%
| |
Μέτρια
|
17
|
16,19%
| |
Πολύ
|
28
|
26,67%
| |
Πάρα πολύ
|
47
|
44,76%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 8. Διευκόλυνση στη διδασκαλία.
Οι ΔΠ βοηθούν στην εκμάθηση της γλώσσας
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
12
|
11,43%
| |
Μέτρια
|
21
|
20,00%
| |
Πολύ
|
38
|
36,19%
| |
Πάρα πολύ
|
34
|
32,38%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 9. Διευκόλυνση στην εκμάθηση της γλώσσας
Βοήθεια για τους μαθητές με δυσκολίες
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
13
|
12,38%
| |
Περισσότερο σε σχέση με τους άλλους
|
69
|
65,71%
| |
Λίγοτερο σε σχέση με τους άλλους
|
10
|
9,52%
| |
Το ίδιο
|
13
|
12,38%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 10. Διευκόλυνση για τους μαθητές.
Ικανοποίηση από τα παρεχόμενα προγράμματα
|
Ν
|
%
| |
Δ/Α
|
15
|
14,29%
| |
Λίγο
|
2
|
1,90%
| |
Μέτρια
|
20
|
19,05%
| |
Πολύ
|
47
|
44,76%
| |
Πάρα πολύ
|
21
|
20,00%
| |
Grand Total
|
105
|
Πίνακας 11. Ικανοποίηση από παρεχόμενα προγράμματα.
Τέλος οι μισοί περίπου από τους ερωτηθέντες απάντησαν ότι οι γονείς είναι μέτρια ενημερωμένοι για τις εφαρμογές των ΔΠ (47,6%).
Συζήτηση.
Θεωρούμε σημαντικό το γεγονός ότι η πλειονότητα αυτών που απάντησαν είναι καθηγητές διότι αυτοί είναι και οι τελικοί χρήστες της εκπαιδευτικής τεχνολογίας. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι καθηγητές δηλώνουν ότι είναι ικανοποιημένοι από την χρήση των διαδραστικών πινάκων αφού τα περισσότερα παράπονα που οδηγούν ιστορικά στην αποτυχία της ενσωμάτωσης της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στη διδασκαλία προέρχονται από τους καθηγητές. Συγκεκριμένα, σε έρευνες που έχουν γίνει διεθνώς (Pelgrum, 2001:163-178) σχετικά με τους παράγοντες που εμποδίζουν την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στα σχολεία ένα από τα παράπονα που επικρατούσε ανάμεσα στους καθηγητές ήταν η έλλειψη αρκετών υπολογιστών. Άρα αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι για να ενσωματωθούν αποτελεσματικά οι νέες τεχνολογίες στις αίθουσες διδασκαλίας θα πρέπει να παρέχονται περισσότεροι υπολογιστές. Όμως μια πιο προσεκτική μελέτη των αποτελεσμάτων έδειξε ότι στα σχολεία όπου υπήρχε εκπαιδευμένο προσωπικό στις εκπαιδευτικές τεχνολογίες τα παράπονα ήταν λιγότερα. Οπότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι αντί να επενδύσουμε σε περισσότερο υλικό για να ενσωματώσουμε τις νέα τεχνολογίες θα πρέπει να επενδύσουμε σε επιμόρφωση για να βελτιστοποιήσουμε το υπάρχον υλικό. Η τεχνολογία των υπολογιστών δεν είναι ο σκοπός και η αγορά υπολογιστών δεν είναι η ενσωμάτωση. Ενσωμάτωση είναι η βελτίωση της παιδαγωγικής διαδικασίας με την χρήση των υπολογιστών. Με άλλα λόγια ο σκοπός είναι η κατάλληλη χρήση που οδηγεί στην προώθηση της βαθύτερης επεξεργασίας των ιδεών, στον ενθουσιασμό των μαθητών και των καθηγητών για τη μάθηση και τη διδασκαλία, στην απελευθέρωση χρόνου για ποιοτική αλληλεπίδραση στη τάξη και στην αύξηση της ενασχόλησης των μαθητών με το εκάστοτε γνωστικό αντικείμενο (Hadley, Sheingold, 1993:261-315). Από την παρούσα έρευνα φαίνεται ότι αυτό ισχύει αφού η πλειονότητα των καθηγητών έχουν εκπαιδευτεί στην χρήση των νέων τεχνολογιών και πριν την εισαγωγή τους αλλά και μετά την εισαγωγή τους και δεν εκφράζουν κανένα παράπονο σε σχέση με την χρήση τους.
Επίσης είναι σημαντικό το ότι δηλώνουν ότι είναι ικανοποιημένοι από τα προγράμματα που τους παρέχονται διότι ένας άλλος παράγοντας που συμβάλει στη βιώσιμη ένταξη των τεχνολογιών στο σχολείο είναι τα κατάλληλα προγράμματα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πόσο σημαντικά είναι τα κατάλληλα προγράμματα είναι αυτό που ακολουθεί.
Το 2000 η κυβέρνηση της Ινδίας (Mirta, 1999:12-16) ξεκίνησε ένα πείραμα για την παροχή πρόσβασης στους υπολογιστές των παιδιών που περιφέρονταν στους δρόμους του Νέου Δελχί. Τοποθετήθηκαν υπολογιστές με ειδικό τρόπο στους δρόμους και δεν υπήρχαν καθόλου δάσκαλοι ακολουθώντας τη μέθοδο της μη παρεμβατικής εκπαίδευσης και ελπίζοντας σε μια λανθάνουσα μάθηση η οποία θα βασιζόταν σε τυφλές και άσκοπες κινήσεις και θα πραγματωνόταν γρήγορα και ραγδαία όταν οι συνθήκες θα ήταν κατάλληλες (Κολιάδης, 1997, σ. 92). Τα παιδιά ανταποκρίθηκαν κατά δεκάδες αλλά αφού δεν υπήρχαν ούτε ιδιαίτερα εκπαιδευτικά προγράμματα ούτε υλικό στη γλώσσα που ήξεραν τελικά έπαιζαν παιχνίδια με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην ωφεληθούν παιδαγωγικά αλλά να μειωθούν και οι επιδόσεις τους στο σχολείο. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το ζήτημα δεν είναι το τι μπορεί να προσφέρει η εκπαιδευτική τεχνολογία αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο υποστηρίζει την εκπαιδευτική διαδικασία. Έτσι η απλή πρόσβαση στους υπολογιστές δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική αν δεν υπάρχει η καθοδήγηση του δασκάλου και η χρήση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού (Dewey, 1971, σ. 6-29). Εξάλλου έρευνες έχουν καταδείξει ότι η σχέση του δασκάλου με τον μαθητή είναι εξίσου σημαντική με το περιεχόμενο της διδασκαλίας (Κλεφτάρας, 1997:275-302). Φυσικά στην περίπτωση της χρήσης της εκπαιδευτικής τεχνολογίας ο δάσκαλος εκτός από το γνωστικό του αντικείμενο οφείλει να έχει κατάρτιση σε σχέση με την χρήση των υπολογιστών (Παγγέ, 1998:312-316).
Από το προαναφερθέν πείραμα επίσης συμπεραίνεται ότι και η διαθεσιμότητα του κατάλληλου λογισμικού που ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες των χρηστών είναι επίσης σημαντική. Για να κατασκευαστεί όμως αυτό το λογισμικό θα πρέπει να συνεργαστούν ειδικοί τεχνολόγοι, ειδικοί στο υπό διαπραγμάτευση γνωστικό αντικείμενο και ειδικοί στη γνωστική ψυχολογία και στη διδακτική των μαθημάτων (Κοκκίνου, 2011, σ. 189-196).
Επίσης από την παρούσα έρευνα φαίνεται ότι η ενσωμάτωση των ΔΠ στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών εξελίσσεται ομαλά αφού οι περισσότεροι καθηγητές δηλώνουν ότι οι ΔΠ τους είναι χρήσιμοι και ότι οι ίδιοι έχουν εξοικειωθεί με τη χρήση τους. Αυτό είναι σημαντικό διότι ένας παράγοντας που συμβάλει στην αποτελεσματική ένταξη των τεχνολογιών είναι και η συνειδητοποίηση της χρησιμότητας η οποία θα πρέπει να προηγείται της εισαγωγής τους.
Αυτό καταδεικνύεται από μια άλλη προσπάθεια εισαγωγής, πόλεων αυτή τη φορά, στην εποχή της τεχνολογίας. Το 1997 η Εθνική Εταιρεία Τηλεπικοινωνιών της Ιρλανδίας διοργάνωσε έναν εθνικό διαγωνισμό (πληροφορίες από το site της Eircom και τα sites των πόλεων, http://www.eircom.ie, http://www.ennis.ie, http://www.castlebar.ie, http://www.kilkenny.ie, http://www.kerry.local.ie/killarney) για να επιλέξει και να χρηματοδοτήσει μια πόλη με σκοπό να εντάξει τις νέες τεχνολογίες στην καθημερινότητα των κατοίκων. Η πρώτη πόλη πήρε 22 εκατομμύρια δολάρια και η δεύτερη 1,5 εκατομμύρια δολάρια. Η πρώτη πόλη επίσης έπρεπε να έχει ολοκληρώσει την υλοποίηση του προγράμματος σε τρία χρόνια ενώ η δεύτερη δεν είχε χρονικό περιορισμό. Η νικήτρια πόλη παρόλο που μπόρεσε να παρέχει έναν υπολογιστή και σύνδεση με ίντερνετ σε κάθε οικογένεια δεν είχε τόσο καλά αποτελέσματα όσο η δεύτερη πόλη. Οι κάτοικοι της νικήτριας πόλης παρόλο που είχαν υπολογιστή δεν ήξεραν πώς να τον αξιοποιήσουν για να βελτιώσουν τις γνώσεις τους ή να επιταχύνουν τις επικοινωνίες τους. Αντίθετα η δεύτερη πόλη έβαλε τους υπολογιστές σε κομβικά σημεία και διέθεσε αναλογικά μεγαλύτερο ποσό από την νικήτρια πόλη στην ενημέρωση και επιμόρφωση του κόσμου. Το συμπέρασμα που θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε είναι ότι αντί να παρέχουμε τον εξοπλισμό και μετά να παρακολουθούμε τις εξελίξεις είναι προτιμότερο να δημιουργούμε πρώτα τις προϋποθέσεις για την αξιοποίησή του καταβάλλοντας μεγαλύτερη προσπάθεια και επενδύοντας περισσότερα χρήματα για τη ανάπτυξη της επίγνωσης, για τον σχεδιασμό και την αποτελεσματική εκπαίδευση, εδραιώνοντας έτσι συνθήκες για βιώσιμη αλλαγή. Αντί δηλαδή να επιβάλλουμε την τεχνολογία από πάνω είναι προτιμότερο να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξή της σύμφωνα με τις ανάγκες, τις προδιαγραφές και τις συνθήκες της περίστασης αλλά κυρίως με την συμβολή των άμεσα ενδιαφερόμενων (Κολιάδης, 1997, σ. 165-166). Το ένα νούμερο που ταιριάζει σε όλα ίσως αυξήσει τη συμμετοχή αλλά θα αποκλείσει πολλούς. Αν όμως αντί να εστιάσουμε στη παροχή καταφέρουμε να εστιάσουμε στη ζήτηση θα μπορέσουμε να διαμορφώσουμε καλύτερα την τεχνολογία έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ατόμου (Jarboe, 2001). Έτσι μπορούμε να οδηγηθούμε σε μια σφαιρική αλλαγή νοοτροπίας στην εκπαίδευση που αντί να επιβάλλει τη γνώση και να μεταδίδει την επικρατούσα κουλτούρα (Swazo, 2005:568-584) θα μπορούσε να επιτρέψει στο χρήστη να εξελιχθεί σύμφωνα με τις δικές του ανάγκες. Η εκπαίδευση εξάλλου δεν σημαίνει ελαχιστοποίηση των διαφορών (Τριλιανός, 2000, σ. 55-70) αλλά ανάδειξη αυτών των διαφορών και αξιοποίησή τους προς όφελος του ατόμου και της κοινωνίας (Κοκκίνου, 2010, σ. 151-154). Με άλλα λόγια η εκπαιδευτική τεχνολογία μπορεί να αλλάξει τα πάντα (McMillan-Culp, 2003, σ. 22) εάν τεθεί στο πλαίσιο ευρύτερων εκπαιδευτικών προκλήσεων όπως το να γίνεται παραγωγική χρήση των δεδομένων αξιολόγησης, το να παρέχεται αυξανόμενα εξατομικευμένη και ευέλικτη αλλά βιώσιμη και ουσιαστική εξέλιξη και το να δημιουργείται διοικητική αποδοτικότητα που θα στηρίζει την καθημερινή εργασία των εκπαιδευτικών.
Άρα συνοπτικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι το παράδειγμα της Ιρλανδίας έδειξε ότι σημαντικοί παράγοντες για την βιώσιμη ένταξη των νέων τεχνολογιών είναι η ευαισθητοποίηση, ο «Αλφαβητισμός» στη χρήση των υπολογιστών και η εκπαίδευση των χρηστών.
Τέλος σε επίπεδο πληροφοριών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι κοινωνικοί δείκτες οι οποίοι θα καθιστούν τις πληροφορίες και την επικοινωνία εφικτές για τις δεδομένες κοινωνικές ομάδες καλύπτοντας μεταξύ άλλων τα ενδιαφέροντά τους, τα εθνικά ή γλωσσικά τους ιδιώματα, την κουλτούρα τους, την θρησκεία τους και τις πολιτικές τους πεποιθήσεις (Lievrouw, 2000:155-159). Πρέπει δηλαδή η εκπαιδευτική τεχνολογία να είναι έτσι δομημένη ώστε να προσφέρει λύσεις και να απαντά ερωτήματα, να δημιουργεί ασφάλεια και να ενδυναμώνει τους χρήστες και όχι να δημιουργεί φραγμούς και ματαιώσεις (Porter, 2005:226-263).
Στην παρούσα έρευνα αυτό αναδεικνύεται από το γεγονός ότι οι μαθητές είναι ικανοποιημένοι από τη χρήση των διαδραστικών πινάκων και ότι η χρήση τους διευκολύνει την διαχείριση της τάξης πράγμα το οποίο έμμεσα δείχνει ότι η χρήση τους εντείνει την προσοχή τους επειδή τα προγράμματα ενδιαφέρουν τους μαθητές.
Βιβλιογραφία.
Ελληνική
Καραμπάτσος Α. (2008). Βασικά Θέματα Παιδαγωγικών και Διδακτικής. Αθήνα: Ταξιδευτής.
Κλεφτάρας Γ. (1997). «Η διαπροσωπική σχέση ως θεμελιώδης έννοια στη διαδικασία της εκπαίδευσης:Πρακτικές προσεγγίσεις και τεχνικές βελτίωσής της», σ.275-302 στο Μ. Πουρκός (επιμ.) Ατομικές διαφορές μαθητών και εναλλακτικές ψυχοπαιδαγωγικές προσεγγίσεις. Αθήνα: Gutenberg.
Κοκκίνου Μ. (2010). Πολιτισμικές Διαφορές και Κοινωνικός Αποκλεισμός στο Σχολείο. Αθήνα: MegaPoster Εκδοτική.
Κοκκίνου Μ. (2011). “Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση. Παράγοντες που συντελούν σε μια βιώσιμη ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση”. 6ο Διεθνές Συνέδριο Ανοικτής κ’ Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (Νοέμβριος 4-8 ). Λουτράκι: Proceedings http://icodl.openet.gr/index.php?icodl/2011/schedconf/presentations.
Κολιάδης Ε. (1996). Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη. Α. Συμπεριφοριστικές Θεωρίες. Αθήνα: Κολιάδης.
Κολιάδης Ε. (1997). Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη. Β. Κοινωνικογνωστιές Θεωρίες. Αθήνα: Κολιάδης.
Κολιάδης Ε. (1997). Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη. Γ. Γνωστιές Θεωρίες. Αθήνα: Κολιάδης.
Μουντρίνου Μ. (2008). Εκπαιδευτική Τεχνολογία- Πολυμέσα. Αθήνα: Παιδαγωγική Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών του ΟΑΕΔ.
Παγγέ Τ. (1998). «Οι απόψεις των παιδιών για τους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές», σ.312-316 στο Χάρης Κ.Π., Πετρουλάκης Ν.Β., Νικόδημος Σ. (επιμ.) Ελληνική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα. Αθήνα: Ατραπός.
Σολομωνίδου Χ. (1999). Εκπαιδευτική Τεχνολογία. Αθήνα: Καστανιώτης.
Τριλιανός Θ. (2000). Μεθοδολογία της Σύγχρονης Διδασκαλίας. Καινοτόμες επιστημονικές προσεγγίσεις στη Διδακτική Πράξη. Αθήνα: Τριλιανός.
Ξενόγλωσση
Dewey J. (1971). The Child and the Curriculum. The School and Society. Chicago-London:The University of Chicago Press.
Earle R. (2002). “The Integration of Instructional Technology into Public Education: Promises and Challenges”. ET Magazine, 42(1):5-13.
Gentry, C. G. (1995). Educational technology: A question of meaning. In G. Anglin (Ed.), Instructional technology: Past, present, and future. Englewood, CO: Libraries Unlimited.
Hadley M., & Sheingold, K. (1993). “Commonalities and distinctive patterns in teachers’ integration of computers”. American Journal of Education, 101:261-315.
Jarboe K. (2001). “Inclusion in the information age:Reframing the debate”, Athena Alliance at http://www.athenaalliance.org/inclusion.html.
Lievrouw L. (2000). “The Information Environment and Universal Service”, The Information Society 16:155-159.
Mcmillan-Culp, K., Honey, M., & Mandinach E. (2003). A Retrospective on Twenty Years of Education Technology Policy. U.S.A:U.S Department of Education, Office of Educational Technology.
Mitra S. (1999). “Minimally invasive education for mass computer literacy”, CSI Communications (June):12-16.
Pelgrum, W. J. (2001). “Obstacles to the integration of ICT in education: Results from a worldwide educational assessment”. Computers and Education, 37(2):163-178.
Porter D. (2005). “The third way and the third world: poverty reduction and social inclusion strategies in the rise of “inclusive” liberalism”, Review of International Political Economy 12:226-263.
Swazo N. (2005). “Research integrity and rights of indigenous peoples:appropriating Foucault’s critique of knowledge/power”, Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Science 36:568-584.
Sites
http://www.eircom.ie,
